Phát hiện hơn 12.000 vụ vi phạm đê điều từ năm 2011, siết chặt kỷ cương trước mùa mưa bão

Ngày 25/5/2026, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội thảo tập huấn nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đê điều, phòng, chống thiên tai.

Hội thảo có sự tham dự của hơn 90 đại biểu là cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Siết kỷ cương từ cơ sở

Thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường, khó dự báo. Trong bối cảnh đó, bảo vệ an toàn đê điều không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là yêu cầu về kỷ cương quản lý nhà nước, nhất là tại cơ sở - nơi trực tiếp phát hiện, lập hồ sơ và xử lý các hành vi vi phạm.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Tiến - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết, trong những năm gần đây, thiên tai trên thế giới và tại Việt Nam diễn biến ngày càng cực đoan, bất thường và khó dự báo dưới tác động của biến đổi khí hậu. Việt Nam tiếp tục là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai.

Ông Nguyễn Văn Tiến còn cho biết, năm 2025, cả nước ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, mức cao nhất từ trước đến nay; nhiều trận lũ lớn xảy ra trên diện rộng, vượt mức lịch sử tại nhiều hệ thống sông lớn. Thiên tai đã làm 484 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế ước tính hơn 104.000 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Văn Tiến, những con số này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước; nâng cao năng lực cộng đồng, năng lực ứng phó và xử lý vi phạm trong lĩnh vực đê điều, phòng, chống thiên tai.

Từ yêu cầu đó, hội thảo tập trung nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện công tác quản lý đê điều, phòng, chống thiên tai và xử lý vi phạm hành chính tại địa phương.

Các đại biểu được tập huấn chuyên sâu về trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính; các hành vi vi phạm trong lĩnh vực đê điều, phòng, chống thiên tai; thẩm quyền xử phạt; cách xử lý tình huống thực tiễn; đồng thời trao đổi, giải đáp những khó khăn, vướng mắc phát sinh tại cơ sở.

Nội dung tập huấn cũng cập nhật Nghị định số 03/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều. Đây là cơ sở pháp lý quy định các hành vi vi phạm, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt.

Cùng với quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật và thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền, nhiều quy định mới liên quan đến xử lý vi phạm hành chính đã được sửa đổi, bổ sung. Điều này đòi hỏi cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ phải nắm chắc quy định, hiểu đúng thẩm quyền, lập hồ sơ chặt chẽ và xử lý đúng trình tự.

Trong lĩnh vực đê điều, một vi phạm nếu không được phát hiện, xử lý từ đầu có thể trở thành điểm nghẽn trong bảo vệ an toàn công trình. Lấn chiếm hành lang bảo vệ đê, tập kết vật liệu trái phép, xây dựng công trình vi phạm hay sử dụng bãi sông không đúng quy định đều có thể làm gia tăng rủi ro khi mưa lũ xảy ra.

Vì vậy, xử lý vi phạm hành chính không chỉ dừng ở việc lập biên bản, ra quyết định xử phạt. Quan trọng hơn là buộc khắc phục hậu quả, ngăn tái diễn vi phạm và bảo đảm hành lang an toàn cho hệ thống đê điều trước mùa mưa bão.

Không để vi phạm tồn đọng

Theo thống kê trên phạm vi cả nước, từ năm 2011 đến tháng 7/2025, trên các tuyến đê từ cấp III trở lên tại các tỉnh, thành phố có đê đã xảy ra hơn 12.000 vụ vi phạm. Nhiều vụ việc liên quan đến hành lang bảo vệ đê điều, bãi sông, tập kết vật liệu trái phép vẫn còn tồn đọng, chưa được xử lý dứt điểm.

Con số hơn 12.000 vụ vi phạm phản ánh áp lực lớn đối với công tác quản lý đê điều. Nếu các vi phạm không được nhận diện đúng, xử lý kịp thời và theo đến cùng biện pháp khắc phục, hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực này sẽ bị ảnh hưởng.

Tại hội thảo, đại diện các hạt quản lý đê, chính quyền các xã, phường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã trao đổi trực tiếp với cán bộ, lãnh đạo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai về những vướng mắc trong quá trình xử lý vi phạm.

Nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn được các địa phương chia sẻ, như tình trạng lấn chiếm hành lang đê điều, tập kết vật liệu trái phép, xây dựng công trình vi phạm; khó khăn trong công tác lập hồ sơ xử lý, xác định thẩm quyền xử phạt và tổ chức cưỡng chế thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả.

Đây là những khâu trực tiếp quyết định hiệu quả xử lý vi phạm. Nếu hồ sơ không chặt, thẩm quyền không rõ, phối hợp không đồng bộ, việc xử lý rất dễ kéo dài. Khi vụ việc kéo dài, vi phạm có thể tiếp tục tồn tại, phát sinh thêm khó khăn trong quá trình cưỡng chế, khắc phục hậu quả.

Đại diện Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã trực tiếp giải đáp, hướng dẫn tháo gỡ nhiều khó khăn trong quá trình áp dụng quy định pháp luật và xử lý vi phạm hành chính tại cơ sở. Nội dung trao đổi tập trung vào kinh nghiệm nhận diện hành vi vi phạm, hoàn thiện hồ sơ, thực hiện trình tự xử lý và tăng cường phối hợp giữa cơ quan chuyên môn với chính quyền địa phương.

Các ý kiến tại hội thảo góp phần thống nhất cách hiểu, cách áp dụng quy định pháp luật; đồng thời nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác quản lý đê điều, phòng, chống thiên tai.

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông Nguyễn Văn Tiến đề nghị các địa phương tiếp tục tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều và phòng, chống thiên tai; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cộng đồng, nhất là các tổ chức, doanh nghiệp và hộ dân sinh sống ven đê.