Phát hiện nghĩa địa cá voi sâu nhất thế giới ở Ấn Độ Dương

Các nhà khoa học vừa phát hiện nghĩa địa cá voi sâu nhất, lâu đời nhất và có phạm vi rộng nhất từng được ghi nhận ở đông nam Ấn Độ Dương. Một số hóa thạch tại đây có niên đại hơn 5 triệu năm, đồng thời hé lộ những hệ sinh thái biển sâu còn ít được biết đến.

Nghĩa địa cá voi hình thành khi xác cá voi chìm xuống đáy biển. Trong môi trường biển sâu, các bộ xương này trở thành nguồn dinh dưỡng quan trọng cho nhiều sinh vật. Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature, khu vực mới được phát hiện nằm tại đới đứt gãy Diamantina, một vùng rãnh và sống núi dưới đáy biển ở đông nam Ấn Độ Dương.

Nhóm nghiên cứu đến từ Trung Quốc, Italy và New Zealand đã sử dụng tàu lặn để khảo sát khu vực này. Trong 32 lần lặn xuống đáy biển, họ phát hiện 485 vị trí có hóa thạch cá voi và 5 xác cá voi hiện đại đang trong giai đoạn phân hủy sâu. Các phát hiện nằm ở độ sâu tới khoảng 7 km, gần điểm sâu nhất của đới đứt gãy Diamantina.

Theo nhóm nghiên cứu, các vị trí này trải dài khoảng 1.200 km theo hướng tây bắc - đông nam, có thể tạo thành một “hành lang sinh thái” chưa từng được nhận diện của các xác cá voi dưới đáy biển. Đây là điều đặc biệt vì phần lớn xác cá voi từng được phát hiện trước đó nằm ở độ sâu dưới 4 km.

Tại khu vực này, các nhà khoa học ghi nhận nhiều sinh vật biển sống nhờ xác cá voi, trong đó có sứa, hải sâm, giun ống, sao biển giòn, động vật giáp xác, động vật thân mềm và giun ăn xương... Nhiều loài trong số này có khả năng chưa từng được khoa học mô tả.

Các hóa thạch cũng cung cấp thông tin quan trọng về cá voi cổ đại, trong đó có hộp sọ hóa thạch của một loài cá voi mõm khoằm có niên đại khoảng 5,3 triệu năm và một loài mới được nhóm nghiên cứu đặt tên là Pterocetus diamantinae.

Giới khoa học cho rằng nhiều yếu tố có thể giúp bảo tồn các bộ xương trong hàng triệu năm, gồm độ sâu lớn, lượng trầm tích thấp và lớp khoáng chất mỏng bao phủ xương. Tuy nhiên, nguyên nhân khiến nhiều cá voi tập trung tại khu vực này vẫn chưa được xác định rõ. Một giả thuyết cho rằng đây có thể là tuyến di cư của một số loài cá voi, đồng thời là nơi các loài cá voi săn mồi lặn sâu tìm kiếm thức ăn.

Các nhà nghiên cứu cho biết phát hiện này có ý nghĩa quan trọng trong việc tìm hiểu cách sự sống thích nghi trong môi trường khắc nghiệt, nơi không có ánh sáng, áp suất cực lớn và lượng oxy thấp.