Phát hiện sớm tăng kali máu ở người bệnh suy thận mạn

Người bệnh nam, 68 tuổi, được tiếp nhận tại Trung tâm Thận - Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ với chẩn đoán suy thận mạn. Xét nghiệm cho thấy kali máu 7,26 mmol/L, trong khi khoảng tham chiếu 3,5-5,0 mmol/L; creatinin máu 241,7 µmol/L và microalbumin niệu trên 450 mg/L.

Theo BSCKI Nguyễn Thị Viên, Trung tâm Thận - Lọc máu, ở người bệnh suy thận mạn, chức năng thận suy giảm khiến khả năng đào thải kali bị hạn chế. Với mức kali 7,26 mmol/L, người bệnh có nguy cơ rối loạn dẫn truyền điện của tim, cần được theo dõi điện tâm đồ và xử trí kịp thời.

Sau khi được theo dõi và điều trị theo phác đồ, sức khỏe người bệnh dần ổn định.

Kali là chất điện giải cần thiết cho hoạt động của cơ, hệ thần kinh và cơ tim. Khi kali trong máu tăng quá cao, hoạt động điện của tim có thể bị rối loạn, gây bất thường nhịp tim; trường hợp nặng có thể dẫn đến ngừng tim.

Đáng lưu ý, tăng kali máu có thể diễn biến mà không có triệu chứng rõ ràng. Một số người bệnh có thể mệt mỏi, yếu cơ, tê bì, buồn nôn hoặc hồi hộp. Vì vậy, không nên dựa vào triệu chứng bên ngoài để đánh giá mức độ nguy hiểm.

Ở người bệnh suy thận mạn, ngoài suy giảm chức năng thận, một số yếu tố có thể làm kali máu tăng như ăn nhiều thực phẩm giàu kali, lượng nước tiểu giảm, táo bón kéo dài, nhiễm toan chuyển hóa, đường huyết tăng cao hoặc sử dụng một số thuốc ảnh hưởng đến nồng độ kali. Người bệnh chạy thận nhân tạo bỏ hoặc rút ngắn buổi lọc cũng có nguy cơ kali tích tụ trong cơ thể.

Việc kiểm soát kali cần kết hợp chế độ ăn phù hợp, sử dụng thuốc đúng chỉ định, tuân thủ lịch lọc máu và kiểm tra điện giải định kỳ. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung có chứa kali, đồng thời cần thông báo cho bác sĩ về các thuốc đang sử dụng.

Chế độ ăn cần được cá thể hóa dựa trên nồng độ kali máu, chức năng thận, lượng nước tiểu, phương pháp điều trị và bệnh lý đi kèm. Người bệnh không nên tự ý kiêng hoàn toàn rau, củ, quả chứa kali khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

BSCKI Nguyễn Thị Viên khuyến cáo người bệnh suy thận mạn cần tái khám và xét nghiệm theo lịch hẹn, đặc biệt khi chức năng thận hoặc lượng nước tiểu thay đổi.

Khi xuất hiện yếu cơ nhiều, hồi hộp, tim đập bất thường, khó thở, đau ngực, ngất hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến bất thường, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, không tự điều trị tại nhà.