Phạt tiền thu sai giá điện nhà trọ, bảo đảm quyền lợi cho người thuê

Những ngày này, khi thời tiết nắng nóng gay gắt diễn ra trên diện rộng, nhu cầu sử dụng điện sinh hoạt của người dân đang tăng cao đột biến. Đối với hàng triệu người đang phải đi thuê trọ là sinh viên, công nhân và người lao động tự do, áp lực cuộc sống lại càng đè nặng khi hóa đơn tiền điện tăng vọt; nguyên nhân chủ yếu là do các chủ nhà trọ thường tự ý thu tiền điện với mức giá cao hơn rất nhiều so với quy định hiện hành của nhà nước. 

Trước thực trạng nhức nhối này, từ ngày 25/5 tới đây, chế tài xử phạt mới sẽ chính thức có hiệu lực, theo đó hành vi thu sai giá điện đối với người thuê nhà trọ sẽ bị áp dụng mức xử phạt hành chính lên tới 30 triệu đồng. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi đang đặt ra dư luận quan tâm lúc này là cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra để bảo đảm các chủ nhà trọ thực hiện thu đúng giá tiền điện theo quy định.

Đối với những gia đình công nhân có nguồn thu nhập, đồng lương eo hẹp, khoản chi phí chi trả tiền điện hằng tháng luôn là một áp lực chi tiêu không hề nhỏ. Ghi nhận thực tế cho thấy, điều khiến nhiều người lao động băn khoăn không chỉ dừng lại ở việc gia đình mình sử dụng hết bao nhiêu số điện mỗi tháng, mà còn là nỗi trăn trở liệu bản thân có đang được trả tiền điện đúng với giá quy định hay không. 

Anh Ngô Văn Cường, một người lao động đến từ xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn chia sẻ, tháng này hai vợ chồng anh sử dụng hết 75 số điện và phải đóng khoản tiền 300 nghìn đồng, tính ra tương đương mức 4.000 đồng cho một số điện. 

Anh Cường cho biết, vì đi thuê trọ nên chủ nhà thông báo giá bao nhiêu thì người thuê cũng chỉ biết đóng theo bấy nhiêu chứ không có cách nào khác. Tại nhiều khu nhà trọ khác, tiền điện cũng đang được các chủ trọ áp đặt tính toán theo kiểu "giá riêng". 

Để thuận tiện cho việc thu phí, hằng tháng, các khoản tiền dịch vụ phát sinh như tiền nước sinh hoạt, tiền internet, tiền truyền hình cáp và tiền vệ sinh chung đều được chủ trọ cộng trực tiếp luôn vào cùng hóa đơn tiền điện. Nhiều người thuê trọ dù rất muốn hỏi cho rõ ràng về cách tính toán này, nhưng lại mang tâm lý e ngại bị chủ nhà gây khó dễ, nảy sinh mâu thuẫn dẫn đến việc lại phải vất vả, tốn kém thời gian đi tìm nơi ở mới. 

Chị Hoàng Thị Lịch, đến từ xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai bày tỏ, đa số người thuê trọ cả ngày đều phải đi làm lụng vất vả, buổi tối trở về phòng chỉ muốn được nghỉ ngơi nên thường chủ trọ bảo đóng bao nhiêu tiền điện thì biết đóng bấy nhiêu, rất ngại thắc mắc hay phản ánh vì sợ mất lòng chủ nhà.

Khảo sát tại một khu nhà trọ trên địa bàn phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh, do đặc thù số lượng người thuê thường xuyên có sự biến động, tiền điện tại đây được chủ nhà áp dụng tính theo bậc 3 của biểu giá điện sinh hoạt, tương đương mức 2.380 đồng/kWh theo đúng quy định chung của ngành điện. 

Dù vậy, để tính toán chi phí vận hành chung, chủ nhà trọ đã tự lắp đặt thêm hệ thống công tơ phụ để đo lượng điện tiêu thụ dùng cho việc chiếu sáng hành lang công cộng và chạy máy bơm nước của cả khu trọ, sau đó đem chia đều cho tổng số đầu người đang thuê trọ rồi tính gộp thẳng vào hóa đơn tiền điện hằng tháng. 

Cách tính toán này nhìn bề ngoài có vẻ rất hợp lý, tuy nhiên xét theo quy định pháp luật hiện hành thì lại hoàn toàn sai quy định. Chia sẻ về rào cản này, chị Lê Thị Thảo, một chủ nhà trọ tại phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh bộc bạch, đối với những chủ trọ nếu tính gộp tiền điện sinh hoạt với tiền điện tiêu thụ từ các dịch vụ dùng chung như điện thắp sáng hành lang, internet, truyền hình cáp thì sẽ đối diện với nguy cơ bị xử phạt; ngược lại nếu không tính gộp vào thì chủ nhà lại phải chấp nhận bù lỗ. 

Từ thực tế đó, chị Thảo đề xuất giải pháp thay thế là thu thêm của mỗi người thuê trọ từ 5 đến 10 nghìn đồng mỗi tháng để chi trả riêng cho khoản tiền điện sinh hoạt chung, như vậy sẽ bảo đảm tính hợp lý cho cả phía chủ trọ lẫn người thuê.

Thông tin về các giải pháp bảo đảm quyền lợi cho người dân, đại diện ngành điện lực cho biết, trường hợp người dân có hợp đồng thuê nhà trọ từ 12 tháng trở lên và tiến hành đăng ký tạm trú đầy đủ với cơ quan công an thì hoàn toàn có quyền trực tiếp ký kết hợp đồng mua bán điện với ngành điện. 

Đối với những trường hợp người dân thuê nhà ngắn hạn dưới 12 tháng, chủ nhà trọ có trách nhiệm phải kê khai trung thực, chính xác số lượng người thường trú, tạm trú sử dụng điện để cơ quan điện lực tính toán đúng định mức điện sinh hoạt theo quy định. Về thẩm quyền kiểm tra, ngành điện lực hiện nay chỉ có thể quản lý, kiểm soát được tổng lượng điện năng tiêu thụ của toàn khu trọ thông qua chỉ số hiển thị trên hệ thống công tơ tổng và các điều khoản hợp đồng đã ký kết giữa công ty điện lực với chủ nhà trọ. 

Ông Đỗ Đình Bình, Phó Trưởng Phòng Kinh doanh thuộc Công ty Điện lực Bắc Ninh thẳng thắn nhìn nhận, việc chủ nhà trọ thực tế thu bao nhiêu tiền điện của người thuê trọ thì phía ngành điện chỉ có thể nắm bắt và phát hiện khi nhận được sự phản ánh, khiếu nại trực tiếp từ phía người thuê trọ, hoặc thông qua quá trình phối hợp tham gia vào các đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành có sự đồng hành của đại diện chính quyền địa phương. 

Chính vì vậy, để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, rất cần sự chủ động phản ánh kịp thời, thẳng thắn của người thuê trọ đến ngành điện và chính quyền sở tại. Nhằm mục đích đưa giá tiền điện tại các cơ sở nhà trọ được thu đúng, thu đủ theo quy định của pháp luật, cả phía người thuê và chủ nhà trọ cần tuân thủ nghiêm túc các cách tính toán cùng nguyên tắc thu phí; đồng thời đôi bên cần cùng nhau tăng cường giám sát việc thực hiện giá bán điện ngay tại khu trọ để bảo đảm tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của cả hai phía.