Phát triển khu công nghiệp – Trụ cột tăng trưởng và động lực hội nhập của Quảng Ninh

Thực hiện Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, tỉnh Quảng Ninh xác định phát triển khu công nghiệp và thu hút đầu tư là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược lâu dài. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, cạnh tranh thu hút vốn ngày càng gay gắt, lựa chọn này không chỉ giúp địa phương giữ vững đà tăng trưởng mà còn từng bước nâng cao chất lượng phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Hạ tầng đi trước – tạo nền tảng hội nhập

Theo quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, Quảng Ninh có 23 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 19.000 ha. Đến nay, 10 khu công nghiệp đã được phê duyệt và thành lập, với tổng diện tích gần 4.000 ha. Nhiều khu công nghiệp trọng điểm đã cơ bản hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đủ điều kiện tiếp nhận các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Đến thời điểm hiện tại, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đã thu hút 181 dự án đầu tư thứ cấp. Trong đó có 144 dự án FDI đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký hơn 9,5 tỷ USD; 37 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn gần 52.000 tỷ đồng. Quy mô dòng vốn không ngừng gia tăng, nhưng quan trọng hơn là chất lượng dự án ngày càng được nâng lên, tập trung vào lĩnh vực chế biến, chế tạo.

Năm 2025, trong bối cảnh kinh tế chịu tác động mạnh từ biến động bên ngoài, Quảng Ninh vẫn đạt mức tăng trưởng GRDP 11,89%, đứng đầu trong 34 tỉnh, thành phố. Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng trưởng 23,6% – mức cao nhất trong các ngành kinh tế của tỉnh. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò trụ cột của các khu công nghiệp trong cơ cấu tăng trưởng.

Đồng hành cùng doanh nghiệp – tạo lợi thế cạnh tranh

Theo ông Trương Mạnh Hùng - Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Quảng Ninh, kiêm Trưởng Ban Quản lý Cửa khẩu tỉnh – môi trường đầu tư minh bạch và sự đồng hành của chính quyền là yếu tố quyết định.

“Khi nhà đầu tư tìm hiểu địa điểm, họ luôn có sự so sánh giữa các tỉnh trước khi quyết định. Quảng Ninh nhiều năm liền đứng đầu chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), đó là lợi thế lớn. Chúng tôi tập trung cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và hỗ trợ doanh nghiệp trong suốt quá trình triển khai dự án” - ông Trương Mạnh Hùng cho biết.

Không chỉ cải cách thủ tục, Ban Quản lý Khu kinh tế còn chủ động phối hợp với các sở, ngành và kịp thời báo cáo Trung ương tháo gỡ những vướng mắc vượt thẩm quyền. Nhờ đó, nhiều doanh nghiệp FDI sau khi đi vào hoạt động đã tiếp tục mở rộng đầu tư với dự án thứ hai, thứ ba, thậm chí thứ tư, thứ năm tại Quảng Ninh. Sự tái đầu tư này là thước đo rõ ràng nhất về niềm tin của doanh nghiệp.

Hiện nay, hơn 90% dự án trong các khu công nghiệp là FDI. Điều này cho thấy mức độ hội nhập sâu rộng của tỉnh vào chuỗi sản xuất toàn cầu, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng lựa chọn dự án.

Tạo đà cho giai đoạn phát triển mới

Trước yêu cầu mới, Quảng Ninh không đặt mục tiêu thu hút bằng mọi giá, mà chuyển mạnh sang sàng lọc, lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện môi trường.

“Chúng tôi hướng tới các dự án có hàm lượng công nghệ cao, có khả năng chống chịu tốt trước biến động địa chính trị. Khi hình thành được hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, sự liên kết giữa các doanh nghiệp sẽ tạo sức lan tỏa và thu hút thêm nhiều nhà đầu tư cùng chuỗi giá trị” - ông Hùng nhấn mạnh.

Định hướng chuyển dịch từ mô hình “nâu” sang “xanh” không chỉ phù hợp xu thế toàn cầu mà còn bảo đảm phát triển bền vững lâu dài. Tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng dành tối thiểu 3% quỹ đất trong khu công nghiệp cho doanh nghiệp khoa học công nghệ và doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê lại với chính sách ưu đãi phù hợp. Đồng thời, tỉnh bố trí ít nhất 3% chi thường xuyên cho phát triển khoa học công nghệ; doanh nghiệp được công nhận là doanh nghiệp khoa học công nghệ sẽ được hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ lãi suất để đầu tư sản xuất.

Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn là bước đi chiến lược nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong khu công nghiệp – yếu tố then chốt để nâng cao vị thế cạnh tranh của địa phương.

Năm 2025 là năm cuối thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020–2025, đồng thời tạo đà cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Với nền tảng hạ tầng được đầu tư đồng bộ, môi trường đầu tư minh bạch và chiến lược thu hút có chọn lọc, Quảng Ninh đang từng bước chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu.

Phát triển khu công nghiệp vì thế không chỉ là giải pháp tăng trưởng trước mắt, mà còn là chiến lược dài hạn để hiện thực hóa mục tiêu hội nhập sâu rộng, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững. Từ nền tảng đã tạo dựng, Quảng Ninh đang củng cố vai trò là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn chất lượng cao, sẵn sàng bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với chất lượng cao hơn, xanh hơn và ổn định hơn trong tiến trình hội nhập quốc tế.