Phát triển VNeID trở thành nền tảng tích hợp đa dịch vụ phục vụ người dân

Tham dự hội nghị có lãnh đạo cấp cao của hai Bộ cùng các chuyên gia công nghệ hàng đầu thế giới đến từ Học viện Chính phủ số Estonia.

Theo Bộ Công an, trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, việc định hình và phát triển công dân số đã trở thành nhiệm vụ cốt lõi, mang tính chiến lược của Chính phủ Việt Nam nhằm không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, hành trình này được triển khai đồng bộ, gắn liền với Đề án 06, xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử cùng siêu ứng dụng quốc gia VNeID.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, chỉ trong một thời gian ngắn, Việt Nam đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Theo Thứ trưởng, hệ thống thể chế số của Việt Nam hiện tương đối hoàn thiện với nhiều luật, cơ chế, chính sách được ban hành. Hạ tầng số từng bước được đầu tư hiện đại; cơ sở dữ liệu quốc gia và các nền tảng định danh điện tử đã được xây dựng và đưa vào vận hành. Người dân và các cơ quan nhà nước cũng đang có những bước tiến mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data)...

Trong thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Đồng thời, tạo điều kiện thu hút chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài cũng như chuyên gia quốc tế tham gia hỗ trợ quá trình chuyển đổi số quốc gia.

"Trong chuyển đổi số, yếu tố trung tâm và xuyên suốt vẫn là con người", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh. Theo đó, một Chính phủ số chỉ thực sự hiệu quả khi người dân sử dụng các dịch vụ công; một nền kinh tế số chỉ có thể phát triển khi người dân và doanh nghiệp tham gia các hoạt động kinh tế trên môi trường số; và một xã hội số chỉ được hình thành khi kỹ năng số, phương thức tương tác số trở thành một phần trong đời sống hằng ngày của người dân.

Với tinh thần đó, Việt Nam xác định phát triển công dân số là một trong những nội dung trọng tâm của tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế còn tồn tại. Đó là khoảng cách giữa thể chế và thực thi; giữa hạ tầng được đầu tư với giá trị thực tế mà hạ tầng mang lại; cũng như khoảng cách giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân, doanh nghiệp.

"Câu hỏi lớn đối với Việt Nam là làm sao để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống? Làm sao để chuyển đổi số tạo ra những giá trị thực sự đột phá?", Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đặt vấn đề.

Theo Thứ trưởng, để trả lời những câu hỏi đó, cần có sự thay đổi mạnh mẽ từ tư duy đến nhận thức. Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa các quy trình cũ mà phải tạo ra những phương thức mới, cách làm mới dựa trên công nghệ mới nhằm mang lại hiệu quả vượt trội.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cũng nhấn mạnh, những trao đổi, thảo luận tại hội nghị cùng các chuyên gia chuyển đổi số của Estonia - một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về chính phủ số và công dân số - sẽ mang lại nhiều kinh nghiệm quý báu, đóng góp những tham vấn quan trọng cho Việt Nam và các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai chuyển đổi số quốc gia.

Phát biểu tại hội nghị, ông Hannes Astok, Giám đốc Học viện Chính phủ số Estonia, chia sẻ về chặng đường hơn 10 năm của Estonia trong xây dựng chính phủ số, xã hội số và công dân số.

Trong quá trình triển khai hệ thống này, Estonia cũng gặp nhiều vấn đề liên quan đến định danh điện tử, khả năng tiếp cận dữ liệu của cá nhân, doanh nghiệp cũng như các vấn đề phát sinh từ mạng xã hội. Từ thực tiễn đó, Estonia xác định rằng chỉ có Chính phủ và các cơ quan nhà nước mới có thể cung cấp hệ thống định danh điện tử mạnh mẽ và an toàn nhất.

Giám đốc Học viện Chính phủ số Estonia bày tỏ tin tưởng những nguyên tắc, phương thức mà Estonia áp dụng trong quá trình phát triển chính phủ số, xã hội số và công dân số sẽ mang lại nhiều kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam.

Báo cáo tại hội nghị cho biết, Việt Nam và Estonia có nhiều điểm tương đồng trong định hướng phát triển công dân số khi cùng lấy người dân làm trung tâm, sử dụng định danh điện tử và cơ sở dữ liệu dân cư làm nền tảng phát triển dịch vụ công trực tuyến, giao dịch số và xã hội số.

Nếu Việt Nam đang triển khai công dân số thông qua Căn cước, VNeID và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thì Estonia phát triển hệ sinh thái số dựa trên định danh điện tử, cơ sở dữ liệu thống nhất và nền tảng trao đổi dữ liệu X-Road.

Tuy nhiên, Estonia đã phát triển ở mức độ sâu và đồng bộ hơn, xây dựng được hệ sinh thái số liên thông hoàn chỉnh, trong đó dữ liệu giữa các cơ quan được tự động chia sẻ theo nguyên tắc "once-only" - công dân chỉ cần cung cấp thông tin một lần.

Kinh nghiệm của Estonia cho thấy công dân số không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn gắn với quản trị, niềm tin số và văn hóa sử dụng dịch vụ số. Quốc gia này đặc biệt chú trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao kỹ năng số, bảo đảm khả năng tiếp cận internet cho mọi người và hình thành thói quen sử dụng dịch vụ trực tuyến trong đời sống hằng ngày.

Từ mô hình của Estonia, Việt Nam có thể học hỏi cách xây dựng nền tảng dữ liệu liên thông thống nhất, giảm tình trạng dữ liệu phân tán giữa các cơ quan, đẩy mạnh nguyên tắc "người dân không phải cung cấp lại thông tin đã có", đồng thời tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao kỹ năng số và phát triển VNeID trở thành nền tảng tích hợp đa dịch vụ.

Phát biểu kết luận và chỉ đạo tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an khẳng định những kinh nghiệm thực tiễn của Estonia là nguồn tham khảo rất quý báu đối với Việt Nam trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chiến lược công dân số quốc gia.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long bày tỏ mong muốn trong thời gian tới, hai bên tiếp tục tăng cường hợp tác, phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo và tập huấn chuyên sâu về công dân số, quản trị dữ liệu, định danh điện tử, an ninh mạng và phát triển chính phủ số cho đội ngũ cán bộ, chuyên gia của Việt Nam.

Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Công an mong muốn phía Estonia tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng, vận hành các nền tảng số dùng chung, hệ thống cơ sở dữ liệu và cơ chế chia sẻ dữ liệu quốc gia; tăng cường trao đổi chuyên gia, phối hợp nghiên cứu, tư vấn xây dựng các nền tảng, ứng dụng phục vụ phát triển chính phủ số, xã hội số và công dân số tại Việt Nam, phù hợp với điều kiện thực tiễn và định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.