Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Tới đây phải có AI "Made in Việt Nam"

Xác định 20 bài toán lớn, 30 sản phẩm công nghệ chiến lược

Chiều 12/11, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã báo cáo, giải trình thêm một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm về lĩnh vực khoa học, công nghệ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, Chính phủ tập trung triển khai 4 nhiệm vụ lớn.

Thứ nhất, rà soát, hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ kiểm soát đầu vào sang kiểm soát đầu ra. Thứ hai, bố trí nguồn lực để thực hiện ba trụ cột gồm khoa học, công nghệ; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực, bao gồm nguồn nhân lực hiện có tại các viện, trường và giao nhiệm vụ đào tạo nhân lực cho các trường đại học. Thứ tư, đổi mới mạnh mẽ cách thức triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, gắn với giải quyết những bài toán lớn của đất nước.

Theo chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới công bố, Việt Nam đứng thứ 43 trong số 139 quốc gia, tăng một bậc so với năm 2025. Đặc biệt, theo bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 do Viện Phát triển Quản lý Quốc tế (IMD) công bố, Việt Nam đứng thứ 37 trong số 70 nền kinh tế, xếp thứ ba khu vực Đông Nam Á và đạt mục tiêu đến năm 2030 được đề ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW…

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, qua ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ cũng nhận diện nhiều tồn tại, bất cập liên quan đến nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, hoạt động của các phòng thí nghiệm, đổi mới công nghệ, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lĩnh vực khó, không thể có sản phẩm ngay mà cần thời gian để nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đã đổi mới mạnh mẽ cách thức triển khai các nhiệm vụ công nghệ chiến lược. Lần đầu tiên, Chính phủ xác định 20 bài toán lớn, 30 sản phẩm và phân công 10 Bộ trưởng gắn trách nhiệm giải quyết các bài toán công nghệ chiến lược. Trên cơ sở đó, các bộ trưởng đã phê duyệt nhiệm vụ, lựa chọn cơ quan chủ trì và doanh nghiệp tham gia triển khai.

Đáng chú ý, lần đầu tiên có cơ chế cấp kinh phí cho doanh nghiệp thực hiện nghiên cứu công nghệ chiến lược và chấp nhận rủi ro trong quá trình nghiên cứu. Đến nay, Chính phủ đã phê duyệt khoảng 19 nhiệm vụ. Phó Thủ tướng đánh giá, dù kết quả bước đầu còn chậm, nhưng cách làm và lộ trình triển khai là đúng hướng. Chính phủ tin tưởng thời gian tới sẽ có những công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược đáp ứng yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Chính phủ yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn trong sử dụng và ứng dụng AI

Đối với vấn đề thương mại hóa, đưa kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ vào cuộc sống, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết đây là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm. Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều kết quả nghiên cứu chưa gắn chặt với đầu ra. Vì vậy, Chính phủ sẽ đổi mới cách tiếp cận, kiên quyết gắn hoạt động nghiên cứu khoa học với việc triển khai, thương mại hóa sản phẩm, thay vì chỉ dừng ở việc các viện, trường đề xuất dự án nghiên cứu và Nhà nước cấp kinh phí thực hiện.

Đề cập đến trí tuệ nhân tạo (AI), Phó Thủ tướng cho rằng các ý kiến của đại biểu Quốc hội về vấn đề này rất xác đáng. Quan điểm của Chính phủ là sử dụng AI phải đi đôi với bảo đảm chủ quyền, an ninh, an toàn và lấy người dân làm trung tâm. Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ, kiểm soát được quá trình ứng dụng, không để phụ thuộc vào những nền tảng và công nghệ mà mình không có khả năng kiểm soát.

“Tới đây phải có AI mang thương hiệu "Made in Việt Nam”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng Việt Nam cần phát triển các sản phẩm trí tuệ nhân tạo do chính mình làm chủ, phù hợp với yêu cầu phát triển và điều kiện thực tiễn của đất nước.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, trong quá trình xây dựng, ban hành Khung kiến trúc quốc gia số và triển khai các nhiệm vụ liên quan, Chính phủ đặc biệt chú trọng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn trong sử dụng và ứng dụng AI.