Phối hợp linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng

Phối hợp đồng bộ chính sách tài khóa với điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt. Đây là yêu cầu được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tại cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng giữa tuần này.

Nếu chính sách tài khóa sẽ hỗ trợ nền kinh tế thông qua thuế, phí, chi ngân sách và đầu tư công, thì chính sách tiền tệ điều tiết lãi suất, tín dụng và tỷ giá để kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an toàn cho hệ thống ngân hàng. Việc phối hợp hài hòa hai chính sách sẽ giúp tạo thêm động lực tăng trưởng mà không gây ra quá lớn áp lực lên tín dụng và mặt bằng giá cả hàng hóa dịch vụ tiêu dùng.

Sau các chính sách miễn, giảm thuế, phí và nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, Bộ Tài chính đang được yêu cầu tiếp tục nghiên cứu những giải pháp tài khóa phù hợp để giảm chi phí, tháo gỡ khó khăn và mở rộng dư địa phát triển cho người dân và doanh nghiệp.

"Chính phủ chủ yếu sử dụng công cụ, chính sách tài khóa, từ việc đưa các mức thuế nhập khẩu xăng dầu về 0 % rồi đưa ngưỡng thuế của cá nhân, hộ kinh doanh lên ngưỡng chịu thuế là tăng gấp đôi. Trong đợt thứ hai của kỳ họp không thường lệ này, Chính phủ sẽ trình Quốc hội giảm thuế, giảm 30 % thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và cá nhân, hộ kinh doanh và gia đình", Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo.

Dự kiến, khoản giảm thu này chỉ chiếm khoảng 0,12% tổng thu ngân sách Nhà nước mỗi năm, tương đương gần 3.200 tỷ đồng năm 2026, khoảng 3.500 tỷ đồng năm 2027. Nhưng với hộ kinh doanh, doanh nghiệp thuộc diện được áp dụng, đây lại là thêm một động lực lớn để duy trì và mở rộng hoạt động kinh doanh.

"Tiết kiệm khoảng 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, giúp đỡ cho chúng tôi về một khoản chi phí để có thể tái đầu tư, nâng cao chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ và giữ chân được người lao động", bà Chế Thị Hằng - Giám đốc Công ty Tâm Nhẫn Đức An, TP. Hà Nội cho biết.

Đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế

Chính sách thuế đã có nhiều thay đổi tích cực. Tuy nhiên, theo khảo sát của VCCI - Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, vẫn còn hơn 70% số các doanh nghiệp lo ngại các thủ tục vẫn còn phức tạp. Hơn 68% số doanh nghiệp lo chi phí tuân thủ cao hay lo quy định cập nhật không kịp với con số 63%. Đơn giản hóa thủ tục hành chính là việc rất cần thiết bởi còn rất nhiều lo ngại như lo ngại về chi phí không chính thức... Hiện nay, để đơn giản hóa việc kê khai, nộp thuế, giúp hộ kinh doanh có thể dễ hiểu, dễ làm và hạn chế sai sót đang là yêu cầu đặt ra. Những giải pháp cho vấn đề này cũng đang được tính toán kỹ lưỡng.

Bộ Tài chính đang đề xuất nâng mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản - từ 3 tỷ đồng một năm hiện nay lên 10 tỷ đồng một năm. Để dễ hiểu, giả sử bạn là chủ một quán cơm văn phòng, bán vài trăm suất mỗi ngày. Nếu doanh thu một năm hiện nay đang trên 3 tỷ đồng, bạn cần hạch toán đầy đủ từng khoản thu, chi - từ tiền thuê mặt bằng, tiền trả nhân công, mua thực phẩm như thịt, cá, thậm chí là quả ớt… mọi chi phí đầu vào đều phải ghi sổ sách, có đầy đủ hóa đơn chứng từ. Ở đầu ra cũng vậy, bán cho ai, thu về bao nhiêu tiền cũng cần đầy đủ thông tin như bán cơm, bán canh..., bởi nếu không có thông tin thì sẽ không thể tính được lợi nhuận, không tính được lợi nhuận thì không nộp được thuế thu nhập.

Nhưng theo đề xuất mới, nếu doanh thu cả năm dưới 10 tỷ đồng - tương đương mỗi tháng hơn 800 triệu đồng - bạn sẽ được áp dụng một phương pháp tính thuế đơn giản hơn. Nghĩa là không cần hạch toán quá nhiều chi tiết mà chỉ cần lấy tổng doanh thu nhân với một mức thuế suất tùy theo ngành nghề của mình, dao động từ 1,5 đến 7%, để nộp thuế.

"Hộ kinh doanh được chuyển từ sử dụng 4 loại sổ kế toán xuống chỉ còn một loại sổ kế toán. Hộ kinh doanh sẽ không phải thực hiện hạch toán chi phí đầu vào, do vậy sẽ không lo về việc thiếu hóa đơn chi phí không hợp lệ. Thứ ba, sẽ xóa bỏ được nỗi lo sợ bị truy thu thuế hay xử phạt do không phải xác định thu nhập tính thuế, tức là không phải xác định chi phí. Hộ kinh doanh sẽ không còn phải lo tính sai và không sợ cơ quan thuế kiểm tra truy thu hay xử phạt", bà Nguyễn Thị Thanh Hằng - Trưởng Ban Chính sách, Thuế quốc tế, Cục Thuế, Bộ Tài chính thông tin.

Linh hoạt điều hành chính sách tiền tệ

Đồng bộ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, trong đó có chính sách tiền tệ đã góp phần đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Như chỉ số giá tiêu dùng tháng 6 đã giảm 0,39%, tháng 7 giảm 0,12 % và CPI bình quân 7 tháng tăng gần 4,3%. Nếu không kiểm soát tốt các chính sách vĩ mô thì không có được những kết quả tích cực như vậy.

20,26 triệu tỷ đồng là dư nợ tín dụng toàn hệ thống tính đến cuối tháng 7 vừa qua. Con số này tăng 8,98% so với tháng cuối năm ngoái. Hơn 77% vốn tín dụng tiếp tục hướng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào dữ liệu, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa - nhóm chiếm đến 98% tổng số doanh nghiệp cả nước, chỉ tiếp cận được từ hệ thống ngân hàng hơn 4 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 20% trong tổng dư nợ tín dụng của toàn nền kinh tế. 

Theo Báo cáo Kinh tế tư nhân 2025 của VCCI, đánh giá của chính doanh nghiệp về tình hình vay vốn tại địa phương cho thấy rào cản lớn nhất là yêu cầu về tài sản thế chấp - hơn 75% doanh nghiệp cho biết, họ không thể vay nếu không có tài sản đảm bảo. Hơn 54% cho biết rất khó vay nếu không có tài sản đảm bảo. Ngoài ra, từ 44 đến 45% doanh nghiệp phản hồi rằng thủ tục vay rất phiền hà, hoặc phải "bồi dưỡng" cho cán bộ tín dụng là phổ biến. Những con số này cho thấy doanh nghiệp không chỉ khó khăn khi đối diện với rào cản về tài chính, mà còn nhiều rào cản khác trong quá trình tiếp cận vốn. 

Nhưng đó là thực trạng của quá khứ. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước tập trung triển khai các giải pháp để khơi thông tín dụng, bảo đảm thanh khoản và giảm chi phí cho nền kinh tế.

"Ngân hàng Nhà nước phải lượng hóa và thường xuyên đánh giá điểm cân bằng giữa yếu tố hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát. Theo đó, cập nhật các kịch bản điều hành và các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất, tỷ giá cùng tiền, thanh khoản tín dụng gắn với kịch bản lạm phát và ổn định vĩ mô. 

Sử dụng đúng thời điểm, đúng liều lượng thì hiệu quả phát huy tối đa. Còn vẫn công cụ như vậy, vẫn giải pháp như vậy nhưng trượt thời điểm, chậm hoặc nhanh quá hoặc liều lượng chưa đủ sẽ không phát huy tác dụng, đôi khi còn phản tác dụng", Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu.

Lãi suất tăng hay giảm là vận hành theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, nhìn vào dư địa có thể làm, 11 nghị quyết về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Nhờ đó, doanh nghiệp và người dân có thể tiết kiệm đến 53% thời gian, 55% chi phí tuân thủ… cũng đã trực tiếp hỗ trợ cho hệ thống ngân hàng. Bây giờ, ngân hàng hệ thống ngân hàng có thể cân đối chia sẻ lợi ích và trách nhiệm trở lại với nền kinh tế. 

Trong cuộc họp với ngành ngân hàng, Thủ tướng cũng đã có những phân tích để có thể linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ. Các dự án BT được thanh toán bằng quỹ đất, độ rủi ro rất thấp. Giải ngân không phải là cho vay theo vòng đời dự án, mà rất ngắn hạn, hoàn toàn có thể xem xét mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho các dự án BT.

Với những dự án nhà ở cho thuê do ngân sách các địa phương đảm nhận, ngành ngân hàng hoàn toàn có thể nghiên cứu các giải pháp về tái cấp vốn. Hay với tiền gửi kho bạc, minh bạch các tiêu chí, tiêu chuẩn để các ngân hàng nào đáp ứng đủ điều kiện có thể được giải ngân với tỷ lệ phù hợp để tăng thanh khoản cho nền kinh tế.

Thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước cũng đã có định hướng để điều tiết, hướng dòng vốn tín dụng vào các động lực tăng trưởng để góp phần thúc đẩy tăng trưởng cao trong thời gian tới.

Ông Phạm Quang Dũng - Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, ngay sau cuộc họp với Thủ tướng Chính phủ ngày 13/8, ngành Ngân hàng đã quyết liệt triển khai các giải pháp cần thiết, đặc biệt tăng cường sự linh hoạt trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Rất nhiều tổ chức tín dụng, các ngân hàng thương mại đã ngay lập tức triển khai một cách mạnh mẽ những gói lãi suất, gói cho vay mới với lãi suất giảm rất mạnh, tập trung cho các lĩnh vực ưu tiên phát triển, các lĩnh vực động lực phát triển của nền kinh tế. 

Theo Phó Thống đốc, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, với Bộ Tài chính và đặc biệt sẽ tăng cường cung ứng thanh khoản cho hệ thống các tổ chức tín dụng thông qua đa dạng các công cụ, đa dạng các kỳ hạn nhằm giúp cho các ngân hàng thương mại tiếp cận được các nguồn vốn với chi phí thấp, từ đó có thể giảm lãi suất cho vay ngân hàng, nhằm điều hướng nguồn tín dụng tập trung cho các lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng, các động lực phát triển của nền kinh tế trong thời gian tới, góp phần đạt tốc độ tăng trưởng hai con số.

Những biến động hiện nay rất nhanh chóng, khó lường của tình hình thế giới và khu vực, chính sách tài khóa, tiền tệ cần được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp đồng bộ để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và hỗ trợ tăng trưởng. Tại Kỳ họp không thường lệ này, nhiều luật và nghị quyết quan trọng được Quốc hội xem xét, thông qua, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và giải phóng nguồn lực phát triển. Chính sách đúng, thực thi hiệu quả, người dân, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi.