Phú Quốc trước thềm APEC 2027: Áp lực hạ tầng và mục tiêu Net Zero

Tính đến thời điểm hiện tại, đảo ngọc không chỉ là một công trường lớn mà còn là tâm điểm cho chiến lược chuyển đổi xanh đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe.

Cuộc chạy đua của những dự án nghìn tỷ

Tình đến thời điểm hiện tại hàng loạt siêu dự án hạ tầng trọng điểm phục vụ APEC đã được kích hoạt. Trọng tâm là dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với kinh phí gần 22.000 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành, sân bay sẽ được vận hành bởi Changi Airport Group (Singapore). Đơn vị này ứng dụng đồng bộ các công nghệ hàng không tiên tiến như mô hình vận hành tổng thể, hệ thống sinh trắc học cho hành trình không chạm và xử lý hành lý hiện đại. Theo thiết kế, thời gian làm thủ tục của hành khách dự kiến rút ngắn xuống còn 15-20 giây/người, tạo ra năng lực cạnh tranh vượt trội trong khu vực.

Không khí thi công đang bao trùm các đại công trường ngay từ những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026. Hàng nghìn kỹ sư, công nhân làm việc xuyên Tết để tăng tốc tiến độ, duy trì nhịp độ khẩn trương cả ban ngày lẫn ban đêm. Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng khẳng định hạ tầng là trụ cột cốt lõi cho sự thành công của công tác tổ chức. Ông yêu cầu tất cả dự án hoàn thành trước APEC từ 3 đến 6 tháng, xem đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Việc nâng cấp sân bay bao gồm các thiết bị soi chiếu an ninh công nghệ cao, giải pháp tự động hóa bãi đỗ và hệ thống tiếp nhiên liệu ngầm hiện đại.

Đối với hệ thống hạ tầng lưu trú, khu vực Bãi Đất Đỏ và Núi Ông Quán sẽ hình thành quần thể hơn 12.000 phòng nghỉ tiêu chuẩn 5-6 sao. Sự hiện diện của các thương hiệu quản lý hàng đầu thế giới tạo nên một mạng lưới dịch vụ đối ngoại chuyên nghiệp. Thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở tiến độ của Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC với tổng mức đầu tư hơn 21.800 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, dự án đạt khoảng 40% khối lượng thi công. Áp lực dồn vào giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 là hoàn thiện lắp đặt hệ thống cơ điện (MEP) và nội thất chuyên dụng phục vụ các phiên họp kín.

Lộ trình Net Zero: Phép thử cho mô hình đô thị xanh và bền vững

Khác biệt lớn nhất của Phú Quốc so với các địa điểm đăng cai APEC trước đây là cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Hai trụ cột chính triển khai xuyên suốt năm 2026 là điện hóa giao thông và tối ưu hóa năng lượng tái tạo.

Về hạ tầng giao thông, mạng lưới xe điện với quy mô hơn 500 phương tiện đang được triển khai thí điểm, đặt nền móng cho lộ trình chuyển đổi xanh trên đảo. Để đạt mục tiêu 100% điện hóa giao thông tại khu vực lõi vào năm 2027, Phú Quốc đang gấp rút tìm giải pháp xây dựng mạng lưới trạm sạc nhanh và khả năng chịu tải của lưới điện đảo. Một dấu mốc quan trọng là việc đẩy nhanh thi công tuyến tàu điện đô thị (LRT) nối sân bay với Trung tâm Hội nghị APEC. Dự án với vốn đầu tư gần 9.000 tỷ đồng đóng vai trò là phương tiện di chuyển, đồng thời là giải pháp kỹ thuật tích hợp ngầm hóa hạ tầng giúp giảm hao hụt năng lượng và bảo vệ cảnh quan.

Một yếu tố khác là cân bằng carbon. Phú Quốc sở hữu tới 37.000 ha rừng nguyên sinh, đóng vai trò là "bể hấp thụ carbon" tự nhiên lớn nhất khu vực. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh đòi hỏi thành phố áp dụng mô hình "đô thị nén". Các dự án nghỉ dưỡng mới bắt buộc đạt chứng chỉ xanh quốc tế như LEED hoặc EarthCheck để được phép vận hành phục vụ hội nghị. Việc tái sử dụng nước thải cho tưới tiêu và áp dụng điện mặt trời mái nhà đang được triển khai đồng bộ tại các "siêu tổ hợp" du lịch nhằm giảm tối đa dấu chân carbon của mỗi du khách.

Cuối cùng, thách thức lớn nhất trong lộ trình Net Zero là quản trị rác thải và bảo tồn đa dạng sinh học biển. Hệ sinh thái du lịch hàng đầu với hệ thống khách sạn 5 sao và khu nghỉ dưỡng đẳng cấp cần đi kèm năng lực xử lý chất thải hiện đại. Các dự án phải chứng minh tính bền vững thông qua việc bảo tồn các rạn san hô và thảm cỏ biển quanh đảo. Sự thành công của APEC 2027 được đo lường bằng khả năng duy trì các tiêu chuẩn xanh này sau khi hội nghị kết thúc, tạo ra di sản quản trị đô thị biển đảo hiện đại cho Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.