Phúc thẩm cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình: Hủy án sơ thẩm để điều tra lại

Sau hai ngày xét hỏi và hai ngày nghị án, sáng 14/9, Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra phán quyết đối với kháng cáo của bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, và bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường.

Theo đó, HĐXX phúc thẩm quyết định tiếp tục áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú đối với các bị cáo; đồng thời hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm 206/2026-HS-ST ngày 27/3/2026 của TAND khu vực 1 – Hà Nội, chuyển hồ sơ vụ án cho Viện KSND khu vực 1 để điều tra lại theo thủ tục chung.

Trước đó, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hà Nội tuyên bị cáo Bình 3 năm tù; bị cáo Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".

Vụ án liên quan việc Trường THCS Ba Đình tổ chức dạy thêm trong năm học 2013-2014. Theo cáo buộc, nhà trường thu tổng cộng hơn 2,1 tỷ đồng tiền dạy thêm, với mức 15.000 đồng/học sinh/tiết; trong đó, hơn 1,09 tỷ đồng bị xác định là khoản thu vượt quy định.

Sau bản án sơ thẩm, bị cáo Bình và bị cáo Nguyệt cùng gửi đơn kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX nhận định xuất hiện tình tiết mới, đặc biệt quan trọng, liên quan đến căn cứ xác định Trường THCS Ba Đình có thu tiền dạy thêm vượt mức quy định hay không.

Cụ thể, sau khi vụ án được xét xử sơ thẩm, ngày 4/5/2026, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp ban hành Kết luận số 01 về việc kiểm tra Quyết định số 22 ngày 25/6/2013 của UBND TP Hà Nội và Hướng dẫn số 5898 ngày 17/7/2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật giải thích, Quyết định số 22 quy định mức trần thu tiền dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, quy định này trái với Thông tư số 17.

Theo đó, UBND cấp tỉnh được ban hành văn bản quy định về việc thu tiền dạy thêm, học thêm nhưng không bao gồm quy định về mức thu. Vì vậy, cha mẹ học sinh và nhà trường có thể thỏa thuận mà không bị giới hạn về mức tiền dạy thêm, học thêm.

Trong khi đó, người đại diện theo ủy quyền của Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội cho rằng việc Sở tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 22 là đúng quy định pháp luật tại thời điểm ban hành. Người này không khẳng định được giá trị pháp lý của Quyết định số 22 là đúng hay sai vì một số nội dung tại Thông tư số 17 có nhiều cách hiểu khác nhau. 

HĐXX nhận định, đây là tình tiết mới xuất hiện tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá Trường THCS Ba Đình có thu tiền dạy thêm vượt mức quy định hay không và việc thu tiền có được thỏa thuận theo Quyết định số 22 và Thông tư số 17 hay không.

Một vấn đề khác liên quan đến biên bản thu giữ tài liệu của cơ quan điều tra. Biên bản thể hiện cơ quan điều tra đã thu giữ bản gốc tài liệu tổng hợp về dạy thêm, học thêm, nhưng tài liệu thực tế được thu giữ lại là bản photocopy.

Cơ quan điều tra giải trình đây là lỗi đánh máy và thực tế chỉ thu giữ bản photocopy. Sau đó, khi được yêu cầu cung cấp bản gốc, nhà trường trả lời không còn lưu giữ. HĐXX cho rằng nội dung này cần được xác minh, làm rõ.

Cũng theo HĐXX, tài liệu trong hồ sơ vụ án còn thể hiện dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán liên quan đến hoạt động thu, chi tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung; cũng như việc thu, chi và sử dụng khoản tiền 15% và 30% từ hoạt động dạy thêm trong năm học 2013-2014 của Trường THCS Ba Đình.

Nội dung này cũng cần được điều tra, làm rõ để có căn cứ kết luận, xử lý theo quy định. Trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng tiến hành kiểm toán, trưng cầu giám định nhằm xác định vi phạm và thiệt hại thực tế.

Ngoài ra, các bên liên quan cần xác định, làm rõ nguồn gốc số tiền hơn 263 triệu đồng còn tồn trong sổ quỹ tiền mặt năm học 2013-2014, được nộp vào Kho bạc Nhà nước quận Ba Đình (cũ) ngày 30/6/2017. Đây là cơ sở để đánh giá tổng thể việc thu, chi tiền dạy thêm, học thêm và có phương án xử lý trách nhiệm dân sự theo đúng quy định pháp luật.

Từ những nhận định trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm cho rằng, để giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, thấu tình, đạt lý; không bỏ lọt hành vi, người phạm tội và không làm oan người vô tội, cần hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 206/2026/HS-ST ngày 27/3/2026 của Tòa án Nhân dân Khu vực 1 - Hà Nội để điều tra lại.

Hội đồng xét xử phúc thẩm đề nghị Cơ quan điều tra cùng các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm làm rõ trách nhiệm của những cá nhân trình bày, khai báo, cung cấp thông tin không đúng sự thật, gây cản trở, kéo dài quá trình điều tra và việc xác định sự thật khách quan của vụ án.

Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của những người đưa hoặc tuyên truyền thông tin không đúng về vụ án, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc gây hoang mang trong dư luận để xử lý theo quy định pháp luật.