Phương Mỹ Chi: Biến giới hạn thành bản sắc

Từ album Vũ trụ cò bay đến cuộc thi Sing! Asia và mới nhất là dự án Dân chơi dân ca, nữ ca sĩ đã biến giới hạn thành bản sắc riêng. Chia sẻ trong chương trình Sao Check, Phương Mỹ Chi cho rằng việc ngày càng nhiều nghệ sĩ trẻ tìm về chất liệu truyền thống là tín hiệu tích cực của đời sống âm nhạc. Với cô, người Việt hát nhạc Việt, tôn vinh văn hóa nước nhà là điều tự nhiên cần được khích lệ. Thách thức nằm ở cách mỗi nghệ sĩ tạo ra sự mới mẻ và dấu ấn cá nhân.

Dấu ấn với dân ca

Năng khiếu âm nhạc của Phương Mỹ Chi được người cô trong gia đình phát hiện từ năm lên 6 tuổi, khi cô bé ngây thơ hát theo những giai điệu dân ca từ chiếc máy phát trong phòng. Nhận thấy cháu gái có chất giọng ngọt ngào, khả năng luyến láy và giữ nhịp chuẩn xác, người cô đã gom góp kinh phí thu âm một album riêng cho cháu khi vừa tròn 7 tuổi. Đó là viên gạch đầu tiên đưa giọng ca nhí bước vào con đường biểu diễn, dù chỉ hát tại các buổi tiệc gia đình, đám cưới và lễ thôi nôi. Ký ức ấu thơ của nữ ca sĩ còn gắn liền mật thiết với hình ảnh gánh chè của mẹ. Những ngày hàng họ ế ẩm, cô bé nhỏ tuổi thường cất giọng hát những câu dân ca quen thuộc như Chiếc áo bà ba để thu hút sự chú ý của người qua đường, khéo léo mời chào khách. Ý thức đỡ đần gánh nặng gia đình bằng lời ca tiếng hát đã vun đắp trong Phương Mỹ Chi sự tự lập cùng tình yêu sâu đậm với âm nhạc dân tộc từ những ngày cơ cực nhất.

Năm 10 tuổi, Phương Mỹ Chi tham gia Giọng hát Việt nhí. Trong khi nhiều thí sinh cùng trang lứa hướng đến nhạc trẻ, cô xin huấn luyện viên Hiền Thục cho hát dân ca. Lựa chọn ấy nhanh chóng tạo nên dấu ấn riêng và mang đến cho cô danh xưng "Cô bé dân ca". Hơn mười năm sau, cái tên ấy vẫn đi cùng Phương Mỹ Chi. "Tôi không chạy theo trào lưu hay đặt mình lên bàn cân với ai khác vì đây là con đường mà mình đã đi từ lúc 10 tuổi", cô chia sẻ.

Sự kiên định ấy cũng giúp Phương Mỹ Chi giữ được hướng đi riêng vượt qua những giai đoạn trầm lắng trong sự nghiệp. Nữ ca sĩ cho rằng muốn đứng vững trong môi trường nghệ thuật, trước hết phải hiểu rõ thế mạnh của mình, với cô đó là giọng hát. Nhưng trong quá trình thực hiện album Vũ trụ cò bay, cô nhận ra giọng hát có thể trở thành nền tảng để phát triển thêm nhiều kỹ năng khác như sáng tác và vũ đạo. Sự thay đổi ấy giúp nữ ca sĩ không chỉ hát tốt hơn mà còn chủ động hơn trong cách xây dựng hình ảnh và sản phẩm.

Mang văn hóa Việt ra thế giới

Bước ngoặt rõ nét trong quá trình thay đổi hình ảnh của Phương Mỹ Chi là Vũ trụ cò bay, album phát hành năm 2023, đúng dịp cô kỷ niệm 10 năm hoạt động nghệ thuật và bước sang tuổi 20.

Album đưa những chất liệu quen thuộc trong ký ức học đường vào một không gian âm nhạc hiện đại, kết hợp dân ca, bolero với future bass, disco, dance pop và các phương thức sản xuất mới. Điều quan trọng không nằm ở việc phối dân ca với nhạc hiện đại, mà ở chỗ Phương Mỹ Chi bắt đầu cho thấy cô có thể chủ động làm mới chất liệu vốn đã quá quen thuộc với hình ảnh của mình.

Hai năm sau, Sing! Asia trở thành một thử thách ở quy mô khác. Trên sân khấu âm nhạc khu vực, Phương Mỹ Chi không chọn cách hòa mình vào công thức quốc tế để chứng minh khả năng. Cô mang theo những chất liệu Việt Nam như bài chòi, võ Vovinam, múa trống cơm, dân ca Bắc Bộ cùng nhiều yếu tố văn hóa truyền thống. Cách lựa chọn này giúp các tiết mục của nữ ca sĩ có một căn cước rõ ràng. Cô không chỉ giới thiệu khả năng ca hát mà còn tìm cách kể câu chuyện về văn hóa Việt bằng ngôn ngữ trình diễn phù hợp với một sân khấu quốc tế.

Phương Mỹ Chi giành vị trí thứ ba chung cuộc, sau Miyuna của Nhật Bản và Chu Phi Ca của Trung Quốc. Dù có chút hụt hẫng vì không đạt vị trí cao hơn, cô xem hành trình tại cuộc thi là một dấu son trong sự nghiệp. Với nữ ca sĩ, điều đáng giá hơn thứ hạng là cơ hội đưa những câu chuyện văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Sau giai đoạn liên tục mở rộng biên độ sáng tạo, Phương Mỹ Chi trở về với dân ca trong album phòng thu thứ hai Dân chơi dân ca, phát hành ngày 25/8/2026. Sự trở về này đáng chú ý bởi cô không quay lại với hình ảnh của hơn mười năm trước. Album khai thác chất liệu văn hóa từ nhiều vùng miền, đồng thời đặt những câu chuyện tình cảm của người trẻ vào không gian dân gian. Dân ca ở đây không còn đơn thuần là dòng nhạc để Phương Mỹ Chi thể hiện sở trường, mà trở thành chất liệu để cô tiếp tục tìm tòi và kể những câu chuyện của thế hệ mình.

Nhìn lại hành trình ấy, điều thay đổi ở Phương Mỹ Chi không phải là chất liệu, mà là cách cô tiếp cận nó. Từ một cô bé hát dân ca theo bản năng, cô dần trở thành nghệ sĩ trẻ có ý thức hơn trong việc nghiên cứu, làm mới và đưa chất liệu truyền thống vào đời sống âm nhạc đương đại.

Phương Mỹ Chi từng được biết đến bởi dân ca. Sau đó, cô dành nhiều năm để chứng minh rằng mình có thể làm nhiều hơn thế. Và đến hiện tại, khi trở lại với dân ca, cô không còn trở lại với tư thế của một ca sĩ bị định danh bởi một dòng nhạc, mà của một nghệ sĩ đã tìm thấy tiếng nói riêng trong chính chất liệu ấy. "Tôi chỉ tập trung làm tốt phần việc của mình, can đảm chinh phục những nấc thang mới và tiếp tục khai phá kho tàng văn hóa đồ sộ của dân tộc", nữ ca sĩ cho biết..

Chia sẻ về hành trình nghệ thuật, cô thừa nhận công chúng thường nhìn nhận những thành tựu của mình qua lăng kính may mắn. Tuy nhiên, đằng sau sự suôn sẻ trên bề nổi là quá trình nỗ lực bền bỉ để khẳng định nội lực của bản thân. Niềm hạnh phúc lớn nhất của nữ ca sĩ hiện tại không chỉ dừng lại ở sự đón nhận của khán giả, mà còn là việc truyền cảm hứng cho thế hệ măng non. "Khán giả nhí luôn mang lại cho tôi nhiều niềm vui đặc biệt. Tôi rất hạnh phúc khi thấy các bạn nhỏ yêu thích âm nhạc của mình, bởi qua từng bài hát, các em có thể tiếp cận và ghi nhớ thêm một nét đẹp văn hóa truyền thống. Chỉ cần các bạn nhỏ nghe và biết đến những giá trị ấy là tôi đã thấy trọn vẹn và vô cùng biết ơn rồi".