Poker hay cờ bạc: Khi nào người chơi bước qua lằn ranh pháp luật?

Ranh giới "thể thao" và "cờ bạc"

Những ngày gần đây, công an liên tiếp triệt phá các tụ điểm cờ bạc trá hình Poker tại Nha Trang và Đà Nẵng. Vụ nào cũng có quy mô lớn, với hàng chục người vướng vòng lao lý.

Điểm chung đây đều không phải những sòng bài bí ẩn đen tối, cũng không phải mấy chiếu bạc lộ liễu giữa đám đông. Mà tất cả thường được tổ chức ở các khách sạn hạng sang, dưới danh nghĩa "Giải đấu Poker" hay "Câu lạc bộ Thể thao trí tuệ".

Ở những vụ việc này, nhiều người chơi bước vào với tâm lý giải trí. Thắng thua không lớn. Nhưng khi dòng tiền xuất hiện, cuộc chơi có thể hoàn toàn thay đổi, trở thành một hành vi bị pháp luật điều chỉnh.

Luật sư Đoàn Văn Vương (đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo quy định pháp luật Việt Nam, Poker không bị cấm như một trò chơi. Nhưng khi có yếu tố được – thua bằng tiền hoặc hiện vật, bản chất pháp lý thay đổi. Lúc này, hành vi có thể bị xem xét theo các quy định về tội đánh bạc theo Điều 321 và 322 Bộ luật Hình sự, hoặc Nghị định 144/2021 quy định xử phạt hành chính với hành vi đánh bạc trái phép.

"Điều quan trọng: pháp luật không nhìn vào tên gọi, mà nhìn vào bản chất dòng tiền. Dù được gọi là "giải đấu", "câu lạc bộ" hay "trò chơi trí tuệ", nhưng nếu có yếu tố người chơi được thua bằng tiền hoặc hiện vật, tổ chức cuộc chơi vận hành theo cơ chế thu, chi tiền, chia thưởng, thu hoa hồng thì đã có dấu hiệu của hành vi đánh bạc". Luật sư Vương nhấn mạnh.

Người chơi có thể bị xử lý như thế nào?

Không phải tất cả người chơi đều bị xử lý hình sự, nhưng không có nghĩa là "vô can". Ranh giới, đôi khi chỉ cách nhau một lần "buy-in".

Theo quy định, nếu số tiền dùng để đánh bạc từ 5 triệu đồng trở lên, người tham gia có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức xử phạt có thể từ phạt tiền, cải tạo không giam giữ, đến phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Trường hợp số tiền lớn hơn, hoặc có yếu tố chuyên nghiệp, tái phạm, mức án có thể tăng lên đến 7 năm tù. Ngay cả khi số tiền dưới ngưỡng này, người chơi vẫn bị xử phạt hành chính. Mức phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, kèm theo tịch thu tang vật.

Trong thực tế, cơ quan điều tra thường tập trung vào người tổ chức. Những người đứng sau vận hành, thu tiền, chia bài, thu hoa hồng. Tuy nhiên, người chơi không đứng ngoài cuộc. Nếu tham gia với số tiền lớn, hoặc có vai trò lôi kéo, giúp sức, họ vẫn có thể bị xử lý hình sự. Với người nước ngoài, ngoài xử phạt tiền, còn có thể bị trục xuất.

Những hiểu lầm dễ đẩy người chơi vào rủi ro pháp lý

Thứ nhất: Số tiền vi phạm chỉ là số bị "bắt tại chỗ". Nhiều người cho rằng trong quá trình chơi bài không dùng tiền mặt, quy đổi ra Chip hoặc hiện vật, "ghi sổ" chuyển tiền sau…vv thì không bị pháp luật xử lý. Theo các chuyên gia, thực tiễn xét xử và tố tụng cho thấy có thể cộng dồn tiền đánh bạc trong nhiều lần liên tiếp; Xác định qua: Sao kê tài khoản, dữ liệu điện tử, lời khai, camera giám sát.

Thứ 2: Cứ có chữ "Giải đấu" hay "Câu lạc bộ" là hợp pháp. Thực tế, nếu hoạt động này thu tiền vé (Buy-in) rồi quy đổi giải thưởng ngược lại thành tiền mặt thông qua thu ngân hoặc thu phần trăm hoa hồng trên tiền đánh bạc, thì đây bản chất là tổ chức đánh bạc trái phép.

Thứ 3: Thưởng bằng hiện vật (iPhone, Voucher) thì không phải là đánh bạc. Tại vụ việc Đà Nẵng, dù giải thưởng công bố là điện thoại, voucher nhưng thực tế lại cho phép người chơi quy đổi thành tiền mặt tại quầy. Đây là hành vi tinh vi nhằm hợp thức hóa việc ăn thua bằng tiền.

Thứ 4: Poker là môn thể thao trí tuệ nên không bị cấm: Poker chỉ hợp pháp khi được tổ chức dưới dạng thi đấu thể thao (Bridge & Poker) theo quy định của cơ quan nhà nước, không có việc cá cược ăn tiền trực tiếp hoặc đổi phỉnh (chip) thành tiền mặt. Khi có sự xuất hiện của "dòng tiền", nó đã mất đi tính chất thể thao thuần túy.

Thứ 5: Chỉ người tổ chức mới bị bắt. Thực tế tự vụ việc ở Đà Nẵng, cả người tổ chức (như bà Hà Woang Minh Hoa hay các đối tượng người Trung Quốc) và người tham gia chơi (86 người) đều bị xử lý. Trong đó người tổ chức bị xử lý về tội "Tổ chức đánh bạc" (Điều 322 BLHS) với mức án nghiêm khắc hơn nhiều so với người chơi.

"Pháp luật không nhìn vào tên gọi, mà nhìn vào bản chất. Khi bản chất là được thua bằng tiền, thì dù là poker hay bất kỳ trò chơi nào khác, cũng đều có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự". – các chuyên gia nhấn mạnh.