Quan chức Liên hợp quốc: Iran thu phí qua eo biển Hormuz là "trái luật quốc tế"

Tuyên bố về eo biển Hormuz được ông Arsenio Dominguez, Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO - cơ quan thuộc Liên hợp quốc quản lý hoạt động vận tải biển toàn cầu), đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa được giải quyết.

Trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, ông Dominguez khẳng định các quốc gia không có quyền áp dụng các khoản phí đối với tàu thuyền đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh việc thu phí là “trái với luật pháp quốc tế” và có thể tạo tiền lệ nguy hiểm đối với hoạt động vận tải biển toàn cầu.

Trước đó, phía Iran đã đề xuất áp dụng phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng đề cập khả năng thiết lập một cơ chế thu phí chung giữa Washington và Tehran.

Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Iran chưa chấp nhận các điều kiện từ phía Washington, trong đó có cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Tình hình căng thẳng đã khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Theo S&P Global, chỉ có 22 tàu rời eo biển này trong thời gian từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực hôm 8/4 đến ngày 10/4, so với khoảng 135 chuyến mỗi ngày trước khi xung đột xảy ra.

Quân đội Mỹ cho biết đã điều hai tàu chiến đi qua khu vực nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, trong khi Iran bác bỏ thông tin này.

Ông Dominguez cho rằng giải pháp căn bản để khôi phục lưu thông qua eo biển là chấm dứt xung đột. Ông nhấn mạnh trước khi chiến sự nổ ra, hoạt động hàng hải tại đây diễn ra bình thường theo thỏa thuận phân luồng năm 1968 giữa Iran và Oman, và không cần thêm cơ chế mới sau khi tình hình hạ nhiệt.

Ngoài ra, ông cũng bày tỏ lo ngại về khoảng 20.000 thủy thủ đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh do tình trạng phong tỏa, cảnh báo tác động tiêu cực không chỉ với người lao động mà còn với kinh tế toàn cầu.