Quảng Ninh tạo nền tảng bứt phá khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Sau một năm triển khai các kết luận, chỉ đạo của Bộ Chính trị và Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Quảng Ninh đã ghi nhận những chuyển biến rõ rệt cả về thể chế, hạ tầng, hệ sinh thái doanh nghiệp lẫn tư duy điều hành. Năm 2025 được xem là năm đặt nền móng; còn năm 2026 sẽ là thời điểm đòi hỏi hành động bứt phá, lan tỏa kết quả trên diện rộng.

Hoàn thiện thể chế – "chìa khóa" tháo gỡ điểm nghẽn

Trong tiến trình phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số, thể chế được xác định là yếu tố then chốt. Quảng Ninh đã dành ưu tiên cao nhất cho việc cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương thành chính sách sát thực tiễn địa phương. Chỉ trong năm 2025, HĐND tỉnh đã ban hành 4 nghị quyết chuyên đề về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. UBND tỉnh tiếp tục ban hành 5 quyết định về phân cấp, ủy quyền, tạo điều kiện để các sở, ngành chủ động hơn trong xử lý thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết công việc.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh nhấn mạnh: "Chúng tôi xác định thể chế vừa là điểm nghẽn, nhưng nếu làm tốt thì cũng chính là động lực phát triển. Khi cơ chế đủ thông thoáng, đủ ổn định và đồng bộ, người dân và doanh nghiệp sẽ có môi trường thuận lợi để đầu tư, sáng tạo và đồng hành cùng chính quyền".

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền không chỉ tăng tính chủ động cho địa phương mà còn góp phần giảm chồng chéo, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Trong tổng số 138 nhiệm vụ Trung ương giao, tỉnh đã hoàn thành 100%, nhiều nhiệm vụ đạt kết quả tốt.

Đáng chú ý, Quảng Ninh là một trong 21 địa phương triển khai hiệu quả mô hình báo cáo "bản đồ nhiệt" đến cấp xã, phường, phục vụ công tác điều hành theo thời gian thực. Mô hình này được Trung ương đánh giá cao nhờ khả năng cung cấp dữ liệu trực quan, kịp thời, hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng và chính xác.

"Điều quan trọng nhất là nhận thức đã thay đổi. Không chỉ cấp tỉnh mà đến cấp xã, phường đều hiểu rõ vai trò của chuyển đổi số và chủ động triển khai nhiệm vụ. 138 trên 138 nhiệm vụ hoàn thành không chỉ là con số, mà là minh chứng cho sự chuyển biến trong tư duy và hành động" - đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh.

Phát triển hạ tầng số và hợp tác chiến lược

Song song với hoàn thiện thể chế, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển hạ tầng số và kinh tế số. Một trong những dấu ấn nổi bật là việc ký kết hợp tác chiến lược với FPT – tập đoàn công nghệ tư nhân hàng đầu Việt Nam.

Ngày 19/12 vừa qua, FPT đã khởi công Khu công nghệ số tập trung tại phường Tuần Châu. Dự án được kỳ vọng sẽ hình thành trung tâm phát triển công nghiệp công nghệ số, thu hút nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại địa phương.

Không chỉ đầu tư hạ tầng, FPT còn phối hợp đào tạo nguồn nhân lực. Lần đầu tiên, tập đoàn này đưa 77 sinh viên về thực tập, hỗ trợ công tác chuyển đổi số tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh. Mô hình này vừa giúp cơ sở tiếp cận công nghệ mới, vừa tạo môi trường thực tiễn cho sinh viên.

"Việc đưa sinh viên về cơ sở giúp chính quyền cấp xã tiếp cận công nghệ mới nhanh hơn, đồng thời tạo môi trường thực tiễn cho sinh viên. Đây là mô hình hợp tác hiệu quả, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của địa phương" - đại diện Sở Khoa học và Công nghệ chia sẻ.

Cùng với đó, tỉnh Quảng Ninh cũng đẩy mạnh triển khai hạ tầng 5G, internet băng rộng và hạ tầng dữ liệu. Đến nay, Quảng Ninh đã hoàn thiện 15 nền tảng cơ sở dữ liệu, kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia; đồng thời tiếp tục cập nhật, chuẩn hóa 34 nền tảng dữ liệu khác, tiến tới quản lý thống nhất theo Luật Dữ liệu.

Dữ liệu – nguồn lực mới cho tăng trưởng

Theo định hướng của Trung ương, dữ liệu là nguồn lực mới, động lực mới cho phát triển. Quảng Ninh đã hoàn thiện 15 nền tảng cơ sở dữ liệu kết nối với Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời tiếp tục cập nhật 34 nền tảng khác, trong tổng số khoảng 114 cơ sở dữ liệu đang triển khai. "Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống và dùng chung. Nếu không đảm bảo chất lượng thì không thể phục vụ điều hành, càng không thể phát triển kinh tế dữ liệu. Chúng tôi xác định phải làm bài bản, lâu dài và thực chất" - đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh.

Việc chuẩn hóa và kết nối dữ liệu sẽ tạo tiền đề cho mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, tiến tới công nghiệp dữ liệu và kinh tế dữ liệu trong tương lai.

Bên cạnh chính quyền số, tỉnh đặc biệt chú trọng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong năm qua, Quảng Ninh phát triển thêm 7 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, nâng tổng số lên 35 doanh nghiệp – thuộc nhóm địa phương có số lượng doanh nghiệp khoa học công nghệ cao trong cả nước.

Tuy vậy, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ, còn hạn chế về nguồn lực và năng lực quản trị. Do đó, tỉnh xác định phải đồng hành, hỗ trợ thực chất hơn nữa.

"Chúng tôi xác định phải đồng hành thực chất với doanh nghiệp, từ đào tạo nhân lực, phổ biến pháp luật đến tháo gỡ khó khăn về cơ chế. Chính sách phải thực sự 'cởi trói', giúp doanh nghiệp thấy được lợi ích cụ thể" - đại diện Sở Khoa học và Công nghệ chia sẻ.

Hành động bứt phá, lan tỏa kết quả năm 2026

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh khẳng định năm 2025 mới chỉ là giai đoạn tạo nền tảng. Năm 2026 – năm đầu thực hiện kế hoạch 5 năm và nghị quyết Đại hội Đảng các cấp – sẽ là thời điểm yêu cầu hành động mạnh mẽ hơn.

Các cấp, ngành được quán triệt phương châm: rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả; không chấp nhận tư duy nhiệm kỳ, không chạy theo thành tích, không làm theo phong trào.

Từ những nền tảng đã được thiết lập trong năm 2025, có thể thấy Quảng Ninh đang chuyển từ giai đoạn "tạo dựng điều kiện" sang giai đoạn "tạo ra giá trị". Thể chế ngày càng hoàn thiện, hạ tầng số từng bước đồng bộ, dữ liệu được chuẩn hóa, doanh nghiệp bắt đầu tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển đổi – tất cả tạo nên hệ sinh thái phát triển mới dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt khi yêu cầu không chỉ dừng ở hoàn thành nhiệm vụ mà phải tạo được tăng trưởng thực chất, lan tỏa lợi ích đến người dân và doanh nghiệp. Nhưng với quyết tâm không thỏa mãn, không chạy theo thành tích, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và tinh thần dám nghĩ, dám làm, Quảng Ninh có cơ sở để kỳ vọng vào một giai đoạn bứt phá mạnh mẽ hơn.

Trong dòng chảy chuyển đổi số quốc gia, nếu tiếp tục giữ vững nhịp độ cải cách và tinh thần hành động thực chất, Quảng Ninh không chỉ khẳng định vai trò là một trong những địa phương đi đầu, mà còn có thể trở thành mô hình tham chiếu về cách một địa phương khai thác thể chế, dữ liệu và công nghệ như những nguồn lực chiến lược cho phát triển bền vững.