Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm: Hướng tới thành phố toàn cầu với GRDP khoảng 1.920 tỷ USD

Định hình Thủ đô tương lai với tầm nhìn thế kỷ

Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội vừa báo cáo quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, mở ra một định hình phát triển mới mang tính chiến lược dài hạn. Phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính với 126 xã, phường, tổng diện tích tự nhiên hơn 3.359 km2.

Theo dự báo, sau năm 2065, quy mô dân số Thủ đô sẽ được kiểm soát ổn định, không vượt quá 20 triệu người. Cùng với đó, Hà Nội đặt mục tiêu đạt quy mô GRDP khoảng 1.920 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người tối thiểu 95.000 USD. Thành phố được định hướng trở thành một đô thị toàn cầu, nằm trong nhóm các thủ đô có chất lượng sống và mức độ hạnh phúc cao hàng đầu thế giới.

Một trong những giải pháp mang tính nền tảng là phát triển liên kết vùng theo mô hình "Hạt nhân - Vệ tinh". Trong đó, Hà Nội đóng vai trò trung tâm lan tỏa, kết nối chặt chẽ với các tỉnh thuộc Vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng thông qua hệ thống hạ tầng hiện đại như các tuyến Vành đai 4, Vành đai 5, các trục cao tốc và mạng lưới đường sắt liên vùng.

Đột phá về giao thông công cộng cũng được xác định là "xương sống" của tăng trưởng, với hệ thống đường sắt đô thị gắn với mô hình TOD. Cách tiếp cận này không chỉ giảm áp lực ùn tắc mà còn tái cấu trúc không gian đô thị, tạo nguồn lực tài chính từ đất đai để tái đầu tư.

Động lực tăng trưởng mới từ đô thị xanh, thông minh và đa tầng

Quy hoạch xác định việc hình thành các cực tăng trưởng với cơ chế đặc thù là yếu tố then chốt. Các khu vực như đô thị sân bay phía Bắc (Đông Anh - Sóc Sơn) hay đô thị khoa học công nghệ tại Hòa Lạc được kỳ vọng trở thành những "đầu tàu" phát triển, góp phần giãn dân nội đô và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Đáng chú ý, Hà Nội chuyển hướng mạnh mẽ sang mô hình đô thị thông minh - xanh - bền vững. Việc ứng dụng công nghệ "bản sao số" và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản trị đô thị theo thời gian thực. Đồng thời, chiến lược "Rừng trong thành phố - Thành phố trong rừng" hướng tới mở rộng không gian sinh thái, tiến tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Ở góc độ không gian, Thủ đô định hướng phát triển đa tầng - đa lớp. Không gian ngầm sẽ được khai thác cho hạ tầng kỹ thuật, bãi đỗ xe và thoát nước, trong khi không gian trên cao mở ra tiềm năng "kinh tế tầm thấp" với các phương tiện giao thông mới như drone hay taxi bay.

Sông Hồng được xác định là trục phát triển chiến lược, đóng vai trò không gian sinh thái, văn hóa và kinh tế trung tâm. Việc hình thành "Con đường di sản" cùng hệ thống công viên ven sông được kỳ vọng sẽ tạo nên biểu tượng phát triển mới cho Hà Nội.

Bên cạnh đó, quy hoạch nhấn mạnh phát triển hạ tầng chiến lược, bao gồm định hướng xây dựng sân bay thứ hai phía Nam theo mô hình đô thị sân bay, kết hợp trung tâm logistics và vận tải đa phương thức nhằm tăng cường kết nối quốc tế.

Các giải pháp môi trường cũng được đặt ra đồng bộ, từ xử lý ô nhiễm, "hồi sinh" các dòng sông như Tô Lịch, Nhuệ, Đáy đến chuyển đổi giao thông công cộng sang năng lượng sạch và phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới mục tiêu không còn rác thải chôn lấp.

Đáng chú ý, quy hoạch lần đầu xác định rõ các quỹ đất dự trữ chiến lược, được bảo vệ nghiêm ngặt nhằm đảm bảo dư địa phát triển dài hạn. Cùng với đó là cơ chế tài chính đặc thù, khai thác giá trị gia tăng từ đất đai và xã hội hóa đầu tư, tạo nguồn lực mạnh mẽ để hiện thực hóa tầm nhìn.

Với cách tiếp cận tổng thể và dài hạn, quy hoạch không chỉ giải quyết những vấn đề cấp bách của hiện tại mà còn mở ra một không gian phát triển mới - nơi Hà Nội chuyển mình trở thành hệ sinh thái đô thị sống, sáng tạo và bền vững trong thế kỷ tới.