Rà soát các ngưỡng thuế, tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh

Đề xuất nâng ngưỡng 10 tỷ đồng áp dụng thuế suất theo doanh thu

Chính phủ đang chuẩn bị trình Quốc hội xem xét giảm 30% thuế thu nhập phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 - 2027 cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp, tổ chức, có tổng doanh thu năm 2026 - 2027 đến 10 tỷ đồng và nâng mức doanh thu để xác định phương pháp tính thuế đơn giản.

Hiện nay, hộ kinh doanh có doanh thu từ 3 tỷ đồng một năm trở lên phải tính thuế theo cách lấy doanh thu trừ chi phí, nhân với thuế suất. Có lãi mới phải nộp thuế, nhưng để tính được chi phí, hộ kinh doanh phải có hóa đơn, chứng từ, phải theo dõi và làm sổ sách kế toán.

Đề xuất mới của Chính phủ sẽ nâng ngưỡng này từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng. Như vậy, các hộ có doanh thu từ 3 đến dưới 10 tỷ đồng sẽ được tính thuế theo cách đơn giản hơn: Doanh thu nhân với thuế suất, không phải tính toán, chứng minh từng khoản chi phí.

Nói đơn giản, hộ kinh doanh dưới 10 tỷ đồng sẽ bớt sổ sách (từ 04 sổ còn 01 sổ) theo đó sẽ giảm chi phí thuê kế toán. Theo thống kê của Cục Thuế, nếu đề xuất này được thông qua sẽ có tới 99,86% số hộ kinh doanh, doanh nghiệp sẽ thuộc diện được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản.

"Hộ kinh doanh chuyển đổi từ 4 loại sổ kế toán xuống chỉ còn một số kế toán. Thứ hai không phải hạch toán chi phí, hộ kinh doanh sẽ không phải hạch toán chi phí đầu vào, vì vậy sẽ không phải lo về việc thiếu hóa đơn để cho chi phí hợp lệ. Thứ ba sẽ xóa bỏ được nỗi lo truy thu thuế hay là xử phạt, bởi vì do không phải xác định thu nhập tính thuế, xác định chi phí thì hộ kinh doanh sẽ không phải lo tính sai và không phải lo cơ quan thuế kiểm tra xử phạt nếu kê khai chi phí sai", bà Nguyễn Thị Thanh Hằng - Trưởng ban Chính sách, Thuế quốc tế, Cục Thuế thông tin.

Cần rà soát đồng bộ các ngưỡng doanh thu

Bên cạnh đề xuất của Chính phủ về giảm thuế thu nhập và đơn giản hóa phương pháp tính thuế cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp, một vấn đề khác cũng đang được các chuyên gia và hộ kinh doanh kiến nghị rà soát đó là ngưỡng doanh thu khi tính thuế giá trị gia tăng.

Hiện nay, hộ kinh doanh có doanh thu không quá 1 tỷ đồng thì không phải nộp thuế giá trị gia tăng. Nhưng chỉ cần doanh thu vượt 1 tỷ đồng, thuế giá trị gia tăng được tính trên toàn bộ doanh thu, từ đồng đầu tiên. Như vậy, 1 hộ có doanh thu 1 tỷ đồng và một hộ chỉ cao hơn mức này một chút lại có thể có nghĩa vụ thuế chênh lệch đáng kể.

Cụ thể, ngưỡng 1 tỷ đồng được miễn thuế áp dụng cho cả thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Tuy nhiên, khi vượt ngưỡng, cách tính hai loại thuế lại khác nhau. Ví dụ, doanh thu 1 tỷ 10 triệu đồng, hộ kinh doanh chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân trên 10 triệu đồng vượt ngưỡng, nhưng với thuế giá trị gia tăng lại phải tính trên toàn bộ 1 tỷ 10 triệu đồng.

Đây cũng là lý do các chuyên gia đề xuất trừ 1 tỷ đồng trước khi tính thuế thuế giá trị gia tăng, tương tự như cách đang áp dụng với thuế thu nhập cá nhân.

Không chỉ ngưỡng tính thuế, ngưỡng phải sử dụng hóa đơn điện tử cũng đang được các hộ kinh doanh đề nghị xem xét lại. Bởi với những hộ chỉ có 1,2 người làm việc, mỗi hóa đơn phát sinh lại kéo theo thêm thời gian, phần mềm và chi phí thực hiện.

Trong văn bản góp ý liên quan đến ngưỡng doanh thu buộc phải xuất hóa đơn điện tử, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc yêu cầu ngưỡng doanh thu trên 1 tỉ đồng phải sử dụng hóa đơn điện tử là còn thấp, chưa tương thích với năng lực tài chính và trình độ quản trị của phần lớn hộ kinh doanh.

Việc nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ giúp phần lớn hộ kinh doanh giảm áp lực về sổ sách, kế toán và chi phí tuân thủ. Cùng với đó, việc tiếp tục rà soát các ngưỡng về thuế và hóa đơn điện tử cũng sẽ góp phần tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh, khuyến khích các hộ yên tâm mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Những đề xuất này sẽ tiếp tục được cơ quan chức năng nghiên cứu, hoàn thiện trước khi trình Quốc hội xem xét.