Sách giả đội lốt sách giảm giá để đánh lừa người tiêu dùng

Mùa hè là thời điểm nhu cầu mua sách cho năm học mới và sách đọc cho thiếu nhi tăng cao. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người tiêu dùng có thể dễ dàng mua phải sách lậu, sách giả khi chỉ với một vài thao tác trực tuyến đã được giới thiệu những cuốn sách có hình thức bắt mắt nhưng bên trong có thể thiếu trang hoặc in sai nội dung.

Đáng lo ngại, sách lậu, sách giả ngày càng được làm tinh vi, có hình thức gần giống sách thật và được bán với mức giảm giá sâu từ 50-90%, khiến người tiêu dùng khó nhận biết.

Tại một tuyến phố tập trung nhiều cửa hàng photocopy, phóng viên ghi nhận một cơ sở quảng cáo dịch vụ in sách với chất lượng sắc nét, đầy đủ màu sắc. Tại đây xuất hiện các trang sách vừa được in, những cuốn sách chưa đóng gáy và cả các sản phẩm đã hoàn thiện. Nhiều hóa đơn cũng được in sẵn để chuẩn bị đóng gói, chuyển hàng.

Từ thông tin trên hóa đơn, phóng viên tìm được địa chỉ bán các cuốn sách này trên sàn thương mại điện tử với giá khoảng 99 nghìn đồng, chỉ bằng một nửa giá bán thông thường. Khi làm việc với đơn vị phát hành hợp pháp, đại diện đơn vị xác nhận đây không phải là kênh phân phối chính thức và mức giá này cũng không thuộc chính sách giá của đơn vị.

Tại một hội sách cũ giữa khu chung cư, nhiều đầu sách được bày bán với giá giảm sâu. Tuy nhiên, phóng viên ghi nhận một số cuốn sách không có tem chống giả tại vị trí quy định, trong khi khu vực này lại được dán tem giá. Dù còn khá mới, nhiều cuốn sách chỉ được bán bằng khoảng một nửa giá niêm yết.

Người bán sách khẳng định đây là sách chính hãng. Tuy nhiên, sau khi đối chiếu với sách gốc, đại diện Nhà xuất bản Kim Đồng phát hiện nhiều điểm khác biệt về tem, chất liệu giấy, phông chữ và nội dung các trang sách.

Bà Nguyễn Lê Việt Hà, Trưởng phòng Kinh doanh Nhà xuất bản Kim Đồng, khẳng định sau khi kiểm tra và xem xét, hai cuốn sách được mua tại hội sách đều là sách giả.

Ngành xuất bản đối mặt thiệt hại từ sách lậu, sách giả

Sách lậu, sách giả đang len lỏi qua nhiều kênh phân phối khác nhau, từ các hội chợ sách tổ chức ngắn ngày đến môi trường trực tuyến. Đằng sau những cuốn sách được bán với giá rẻ bất thường là những thiệt hại đáng kể đối với các đơn vị xuất bản và phát hành hợp pháp.

Theo các nhà xuất bản, sách lậu không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của tác giả và người đọc mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Bà Nguyễn Lê Việt Hà, Trưởng phòng Kinh doanh Nhà xuất bản Kim Đồng cho biết, có những đầu sách trước đây mỗi năm in khoảng 10.000 bản, nhưng từ khi xuất hiện tình trạng sách giả, sách lậu, số lượng phát hành chỉ còn khoảng 2.000-3.000 bản. Thiệt hại về doanh thu có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.

Không chỉ ở sách in, tình trạng vi phạm bản quyền trên môi trường số cũng diễn biến ngày càng phức tạp. Ông Phạm Vĩnh Thái, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, có những đơn vị vi phạm bản quyền sách trên môi trường số đạt doanh thu tới hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Theo ông, việc xử lý vấn nạn này đòi hỏi ứng dụng công nghệ cao, đồng thời cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật để có cơ sở xử lý hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh đó, Luật Xuất bản đang được xem xét sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành trong thời kỳ chuyển đổi số và tăng cường quản lý trên không gian mạng.

Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, nhiều đơn vị xuất bản đã phản ánh tình trạng sách vừa phát hành đã nhanh chóng bị sao chép, đăng tải trái phép trên các nền tảng trực tuyến. Theo định hướng sửa đổi luật, bên cạnh các nhà xuất bản, đơn vị in và phát hành, các nền tảng trung gian, trong đó có sàn thương mại điện tử, cũng sẽ là đối tượng quản lý để xử lý nghiêm các hành vi tiếp tay cho việc sản xuất, kinh doanh sách lậu, sách giả và gian lận thương mại.