Sản xuất thuốc giả chứa chất cấm: Đối diện khung hình phạt nào?

Chỉ trong tháng 4/2026, lực lượng chức năng cả nước đã liên tiếp triệt phá nhiều ổ nhóm sản xuất, kinh doanh thuốc giả. Từ việc đóng kịch trên mạng xã hội đến xịt sơn quảng cáo dọc quốc lộ, các đối tượng đã dùng mọi thủ đoạn tinh vi để trục lợi trên tính mạng người bệnh.

Đường dây sản xuất thuốc đông y giả trộn Paracetamol

Ngày 16/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã thi hành lệnh bắt tạm giam 3 đối tượng là Thái Chánh Kiên, Mã Du Thái và Văn Tất Khang, cùng trú tại TP Hồ Chí Minh, để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.

Qua đấu tranh khai thác, cơ quan chức năng đã lần theo dấu vết, khám xét và triệt phá một đường dây sản xuất thuốc giả hoạt động tại nhiều địa điểm trên địa bàn. Tang vật thu giữ gồm hơn 4.000 hộp thuốc thành phẩm, khoảng 790 kg viên nén, viên nang cùng số lượng lớn bao bì, tem nhãn và máy móc phục vụ sản xuất.

Kết quả điều tra bước đầu xác định, từ năm 2021, Thái Chánh Kiên tổ chức sản xuất thuốc đông y không phép. Đến cuối năm 2024, đối tượng chuyển sang sản xuất thuốc giả, in nhãn mác có nguồn gốc nước ngoài nhằm đánh lừa người tiêu dùng để tiêu thụ trên thị trường. Đáng chú ý, một số loại thuốc giả được phát hiện có trộn Paracetamol, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng.

Chiêu trò “100% khỏi bệnh” và những hoạt chất thuộc danh mục cấm sử dụng

Tại Nghệ An, ngày 15/4, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Duy Sơn (SN 1987, trú phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh.

Quá trình điều tra xác định, Nguyễn Duy Sơn và gia đình không có chuyên môn, không được đào tạo về sản xuất thuốc nam, thuốc gia truyền. Số sản phẩm trên được đối tượng mua trôi nổi trên mạng xã hội, sau đó tự dán nhãn mác, quảng cáo sai sự thật để bán kiếm lời. Từ năm 2025 đến khi bị bắt, Sơn tiêu thụ gần 1.000 lọ thuốc giả.

Để quảng bá sản phẩm, Sơn mang theo bình xịt sơn, di chuyển dọc tuyến Quốc lộ 1A qua nhiều tỉnh, thành để phun dòng chữ “100% KHỎI HEN SUYỄN” kèm số điện thoại lên tường nhà, biển quảng cáo, thậm chí cả biển báo giao thông. Song song đó, đối tượng sử dụng mạng xã hội như Zalo, Facebook đăng tải nhiều nội dung quảng cáo sai sự thật như “khỏi hẳn hen sau 30 ngày”, “thuốc nam gia truyền”, “100% không tác dụng phụ” nhằm tạo lòng tin với người tiêu dùng.

Kết luận giám định của Viện Khoa học Hình sự (Bộ Công an) cho thấy trong các sản phẩm này có chứa dexamethasone và chlorpheniramine – các chất thuộc danh mục cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

 Dàn dựng “bệnh nhân”, bán thuốc trên Facebook

Trước đó, chiều 14/4, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Hưng Yên đã chủ trì phối hợp triệt phá chuyên án, đánh sập đường dây sản xuất, buôn hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh trên không gian mạng. Công an tỉnh Hưng Yên đã ra Quyết định khởi tố bị can đối với Nguyễn Văn Hải (sinh năm 1991, trú tại xã Bắc Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên) và 2 đối tượng khác về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Qua công tác trinh sát và nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Hưng Yên phát hiện 4 trang facebook gồm: Đông Y Gia Truyền - Ông Hiền, Điều Trị Vẩy nến - Đông Y Ông Hiền, Ông Hiền - Đặc Trị Các Bệnh Ngoài Da, Ông Hiền - Da Liễu Số 1 Thái Bình do Hải chỉ đạo tạo lập, quản lý, sử dụng.

Hải cùng một số đối tượng thuê người quen đóng giả bệnh nhân, dàn dựng kịch bản quay video khám chữa bệnh tại cơ sở phòng khám “Đông Y Gia Truyền - chuyên điều trị vảy nến, viêm da cơ địa” rồi đăng lên mạng xã hội facebook, quảng cáo tự nhận mình là thầy thuốc đông y, có bài thuốc gia truyền 4 đời chuyên điều trị các bệnh ngoài da như vảy nến, hắc lào, lang ben, tổ đỉa, viêm da cơ địa… cam kết sẽ chữa khỏi hoàn toàn.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tin dùng các loại “thuốc đông y”, “thuốc gia truyền”, “thuốc xách tay” không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các sản phẩm quảng cáo chữa đau xương khớp, thần kinh, thoái hóa, viêm khớp… cho hiệu quả nhanh bất thường.

Sản xuất thuốc giả bị xử lý thế nào?

Phân tích dưới góc độ pháp lý, theo luật sư Nguyễn Đức Trung (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) khẳng định: ''Hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, trực tiếp xâm hại đến quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Khi đối tượng làm giả là thuốc chữa bệnh thì mức độ nguy hiểm tăng lên gấp nhiều lần, bởi nó gây ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe thậm chí tính mạng của người sử dụng.

Pháp luật hình sự quy định hình phạt rất nghiêm khắc đối với tội danh này với khung hình phạt cao nhất là tử hình (theo quy định Điều 194 Bộ luật Hình sự). Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản''.

''Người tiêu dùng khi phát hiện mua phải thuốc giả cần ngừng sử dụng và báo cho cơ quan công an gần nhất. Đồng thời, có quyền yêu cầu hoàn trả số tiền đã mua thuốc cũng như yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe'', luật sư Trung cho biết thêm.