Siết hàng rào kỹ thuật, nông sản Việt phải chuyển mạnh sang sản xuất chuyên nghiệp

Tại hội nghị "Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc", Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh việc chủ động cập nhật và thích ứng với các quy định mới từ thị trường nhập khẩu đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với ngành nông nghiệp.

Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, các thị trường ngày càng siết chặt hàng rào kỹ thuật, đặc biệt là các quy định liên quan đến chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm. Điều này đòi hỏi không chỉ cơ quan quản lý mà cả doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân phải thay đổi tư duy sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và bền vững hơn.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho rằng hội nghị không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin mà còn là diễn đàn để các bên cùng trao đổi, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực thi các quy định mới. Sự tham gia đầy đủ của doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các địa phương cho thấy nhu cầu lớn trong việc cập nhật thông tin thị trường và quy định xuất khẩu.

Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng quy định mới

Một trong những nội dung trọng tâm được nhấn mạnh tại hội nghị là vai trò của hệ thống SPS Việt Nam trong việc cập nhật, cảnh báo sớm và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các yêu cầu mới của thị trường nhập khẩu.

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, các cơ quan chuyên môn cần duy trì kênh thông tin thông suốt, kịp thời giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa - đối tượng dễ bị tác động trước những thay đổi của thị trường.

Thứ trưởng cũng đề nghị các bộ, ngành liên quan như Công Thương, Y tế, Khoa học và Công nghệ tăng cường phối hợp, xử lý nhanh thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp. Việc xây dựng cơ chế phản hồi rõ ràng, minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong sản xuất và xuất khẩu.

"Hiệu quả của hội nghị không chỉ nằm ở số lượng đại biểu tham dự, mà phải được đo bằng kết quả thực tế trong thời gian tới, khi doanh nghiệp áp dụng thành công các quy định mới vào hoạt động sản xuất, xuất khẩu", Thứ trưởng Võ Văn Hưng nhấn mạnh.

Về phía địa phương, Thứ trưởng đề nghị các sở, ngành tiếp tục đồng hành với doanh nghiệp, tăng cường hướng dẫn xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn, kiểm soát chất lượng ngay từ khâu sản xuất nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và giảm thiểu rủi ro khi xuất khẩu.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân và hợp tác xã về yêu cầu của thị trường cần tiếp tục được đẩy mạnh, hướng tới thay đổi phương thức sản xuất theo chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ nhằm gia tăng giá trị sản phẩm.

Cảnh báo nhiều lỗi doanh nghiệp thường gặp khi đăng ký xuất khẩu

Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu đã được nghe nhiều tham luận chuyên sâu về quy định SPS trong Hiệp định RCEP và các quy định mới của thị trường Trung Quốc.

TS Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho biết, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các quy định của Nghị định 280 và các thông báo liên quan để xác định mặt hàng đăng ký qua cơ quan thẩm quyền hoặc doanh nghiệp tự đăng ký.

Theo khuyến nghị, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo hướng dẫn của cơ quan chức năng hoặc Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), sử dụng biểu mẫu đúng quy định, kê khai chính xác thông tin, địa chỉ và bảo đảm hồ sơ bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung.

Ngoài việc tuân thủ quy định an toàn thực phẩm của Việt Nam, doanh nghiệp còn phải đáp ứng các quy định tại Nghị định thư, thỏa thuận giữa Việt Nam và GACC cũng như các quy định 280 và 249 của phía Trung Quốc.

TS Ngô Xuân Nam cũng lưu ý doanh nghiệp cần tăng cường hệ thống quản lý, giám sát an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi sản xuất từ vùng nguyên liệu đến cơ sở đóng gói, chế biến; đồng thời chủ động kiểm tra hiệu lực mã đăng ký doanh nghiệp trước khi xuất khẩu.

Theo đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, để đáp ứng điều kiện xuất khẩu vào Trung Quốc, doanh nghiệp cần thiết lập và vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo nguyên tắc HACCP; đồng thời chủ động cập nhật và tuân thủ các quy định của Lệnh 280 cùng các quy định liên quan của phía Trung Quốc.

Cơ quan này cũng chỉ ra nhiều lỗi phổ biến khi doanh nghiệp khai báo trực tuyến như sai thông tin tài khoản, địa chỉ văn phòng, địa chỉ sản xuất, tên khoa học sản phẩm, thông tin người liên lạc hoặc phần ghi chú.

Tại hội nghị, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng hướng dẫn chi tiết quy trình đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm thủy sản, thực phẩm có nguồn gốc động vật xuất khẩu sang Trung Quốc; từ điều kiện đăng ký, hồ sơ, quy trình thực hiện đến quản lý sau đăng ký và checklist kiểm tra trước khi gửi hồ sơ sang GACC.

Đối với các biện pháp hàng rào kỹ thuật trong thương mại về ghi nhãn sản phẩm trong các nước RCEP, bà Tôn Nữ Thục Uyên, Phó trưởng ban Ban Tiêu chuẩn thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình bày nhiều quy định về ghi nhãn của các nước như Hàn Quốc, Úc cũng như các vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý khi xuất khẩu.

Khẳng định tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, Thứ trưởng Võ Văn Hưng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục lắng nghe, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong quá trình triển khai các quy định mới; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm việc thực thi đạt hiệu quả đồng bộ.

Việc chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn SPS và hàng rào kỹ thuật quốc tế được kỳ vọng sẽ giúp nông sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, giữ vững thị trường xuất khẩu và từng bước khẳng định uy tín, thương hiệu trên thị trường quốc tế.