Siêu tàu Iran vượt phong tỏa của Mỹ, mang theo gần 2 triệu thùng dầu hướng đến châu Á - Thái Bình Dương

Theo công ty theo dõi dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, con tàu mang tên "HUGE", thuộc sở hữu của công ty Công ty Vận tải Dầu khí Quốc gia Iran (NITC), đang vận chuyển hơn 1,9 triệu thùng dầu thô. Lượng hàng này có giá trị ước tính gần 220 triệu USD.

Thông tin được công bố trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đã "kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz và mô tả chiến dịch phong tỏa hải quân đối với Tehran đang triển khai là "thành công to lớn".

Theo dữ liệu từ TankerTrackers.com, tàu HUGE lần gần nhất được ghi nhận ở ngoài khơi Sri Lanka hơn một tuần trước. Hiện con tàu được cho là đang di chuyển qua eo biển Lombok của Indonesia và hướng tới quần đảo Riau. Đáng chú ý, tàu này đã ngừng phát tín hiệu từ Hệ thống nhận dạng tự động (AIS) kể từ ngày 20/3, thời điểm rời eo biển Malacca - một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Các chuyên gia hàng hải cho rằng việc "tắt tín hiệu" AIS là phương thức thường được các tàu chịu lệnh trừng phạt sử dụng nhằm tránh bị phát hiện, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ tăng cường giám sát hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.

Diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh truyền thông Iran đưa tin ít nhất 52 tàu của nước này đã vượt qua vòng phong tỏa trong vòng 72 giờ, bao gồm 31 tàu chở dầu và 21 tàu hàng. Tuy nhiên, phía Mỹ cho biết đã chặn hoặc buộc quay đầu khoảng 41 tàu có liên quan đến Iran kể từ khi chiến dịch bắt đầu.

Mặc dù thừa nhận có những trường hợp "lọt lưới", giới chức Mỹ vẫn khẳng định các biện pháp phong tỏa đang phát huy hiệu quả, gây thiệt hại hàng tỷ USD cho nguồn thu của Tehran và hạn chế đáng kể khả năng xuất khẩu dầu của nước này. Washington cảnh báo Iran có thể phải đối mặt với tình trạng dư thừa dầu, buộc phải lưu trữ trong nước nếu không thể xuất khẩu.

Dữ liệu trước đó từ công ty phân tích Vortexa cho thấy ít nhất 34 tàu chở dầu liên quan đến Iran đã vượt qua các biện pháp kiểm soát, trong đó có cả tàu rời và tàu đi vào khu vực Vùng Vịnh, phản ánh lưu lượng vận tải vẫn tiếp diễn bất chấp các hạn chế gia tăng.

Mỹ cho biết các biện pháp phong tỏa nhằm vào các cảng biển và đường bờ biển của Iran, không áp dụng trực tiếp đối với eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Đồng thời, Washington cũng cảnh báo các công ty vận tải biển có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt nếu thực hiện các khoản thanh toán cho Iran để được đảm bảo an toàn khi đi qua khu vực này.

Mỹ cảnh báo cứng rắn với các hãng vận tải trả phí cho Iran tại eo biển Hormuz

Ngày 2/5, Mỹ vừa phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các hãng vận tải biển quốc tế, nhấn mạnh nguy cơ bị áp đặt các biện pháp trừng phạt nếu thực hiện thanh toán cho Iran nhằm đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ, mọi hình thức chi trả, từ tiền mặt, tài sản kỹ thuật số đến các hình thức "trả bằng hiện vật" hay thông qua bên trung gian, đều có thể khiến các cá nhân và tổ chức liên quan đối mặt với rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Trong diễn biến liên quan, Iran được cho là đã áp dụng cơ chế cho phép một số tàu đi qua theo tuyến gần bờ biển nước này, kèm theo việc thu phí dịch vụ trong một số trường hợp, điều bị Washington ví như thiết lập "trạm thu phí" trái phép. Đáp trả, Mỹ triển khai phong tỏa hải quân từ ngày 13/4 nhằm ngăn chặn tàu chở dầu của Iran rời cảng, qua đó cắt giảm nguồn thu quan trọng của Tehran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết đã có hàng chục tàu thương mại buộc phải đổi hướng kể từ khi biện pháp này có hiệu lực, cho thấy mức độ ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động hàng hải quốc tế.

Căng thẳng không chỉ dừng lại trên thực địa mà còn lan sang mặt trận ngoại giao. Tổng thống Donald Trump bày tỏ không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran về chấm dứt xung đột, cho rằng các điều khoản chưa đáp ứng kỳ vọng của Washington. Trong khi đó, Tehran thông qua các kênh trung gian, trong đó có Pakistan, để chuyển đề xuất hòa giải, song hai bên tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn kéo dài ba tuần, làm gia tăng nguy cơ bất ổn kéo dài. Ngoài ra, Iran cũng gia tăng sức ép về an ninh và truyền thông, bao gồm việc xử tử những người bị cáo buộc làm gián điệp cho Israel, đồng thời chỉ trích chi phí quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột.