Singapore đối mặt với tình trạng xã hội "siêu già"

Theo báo cáo dân số thường niên do Ban Dân số và Nhân tài Quốc gia Singapore cùng các cơ quan liên quan công bố ngày 25/9, tính đến tháng 6/2026, số người từ 65 tuổi trở lên chiếm 21,4% số công dân Singapore, tăng từ 20,7% năm 2025 và 13,7% năm 2016. Với tỷ lệ này, Singapore đã vượt ngưỡng 21% thường được dùng để xác định một xã hội "siêu già". Tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng trong khi Liên hợp quốc sử dụng tổng dân số để xác định một xã hội "siêu già", Singapore áp dụng cách tính dựa trên dân số là công dân.

Quá trình già hóa cũng thể hiện rõ ở nhóm tuổi cao hơn. Số công dân Singapore từ 80 tuổi trở lên đã tăng từ 95.000 người năm 2016 lên 145.000 người năm 2025 và 152.000 người trong năm nay, tương đương mức tăng 60% trong vòng một thập kỷ. Xu hướng này dự kiến tiếp tục trong những năm tới. Báo cáo ước tính đến năm 2035, hơn 1/4 công dân Singapore sẽ từ 65 tuổi trở lên. Cùng với sự gia tăng nhanh chóng của dân số cao tuổi, cơ cấu dân số trong độ tuổi lao động cũng đang thay đổi. Năm 2026, nhóm công dân từ 20-64 tuổi chiếm 59,3%, giảm so với 64,3% năm 2016.

Theo báo cáo, tỷ lệ này được dự báo nhìn chung duy trì ổn định trong giai đoạn 2030-2035, khi các nhóm dân số có quy mô nhỏ hơn bước vào độ tuổi từ 65 trở lên, trong khi các nhóm trẻ hơn gia nhập độ tuổi 20-64. Dòng người nhập cư được quản lý cũng góp phần vào quá trình này. Tuổi trung vị của công dân Singapore tiếp tục tăng, từ 43,7 tuổi vào tháng 6/2025 lên 44,1 tuổi vào tháng 6 năm nay.

Một chỉ dấu khác cho thấy áp lực từ quá trình già hóa là tỷ lệ giữa người trong độ tuổi lao động và người cao tuổi tiếp tục giảm. Theo số liệu của Ban Dân số và Nhân tài Quốc gia Singapore, năm 2026 cứ một công dân từ 65 tuổi trở lên có 2,8 công dân trong độ tuổi 20-64, giảm đáng kể so với mức 4,7 người năm 2016. Tỷ lệ này được dự báo tiếp tục giảm xuống còn 2,2 vào năm 2035.

Trong bối cảnh đó, việc người cao tuổi tiếp tục tham gia thị trường lao động ngày càng được chú ý. Năm 2025, gần 1/3 cư dân Singapore từ 65 tuổi trở lên vẫn có việc làm, so với tỷ lệ 24,7% vào năm 2015. Phó Giáo sư Shannon Ang, chuyên ngành xã hội học tại Đại học Công nghệ Nanyang, cho rằng bên cạnh các tỷ lệ về dân số phụ thuộc, cần xem xét những hình thức công việc phù hợp để người cao tuổi tiếp tục đóng góp và được coi trọng trong xã hội, đồng thời tăng cường sự tương tác giữa các thế hệ.

Các nhà xã hội học nhận định Singapore đã triển khai nhiều biện pháp nhằm thích ứng với nhu cầu của một xã hội già hóa nhanh, trong đó có chuyển trọng tâm chăm sóc sức khỏe theo hướng dự phòng, mở rộng hoạt động chăm sóc ra ngoài bệnh viện và tiếp nhận công dân mới.

Số liệu dân số mới nhất cũng cho thấy nhập cư đang đóng vai trò trong việc làm chậm một phần tác động của già hóa và tỷ lệ sinh thấp. Tổng dân số Singapore đạt 6,21 triệu người vào tháng 6/2026, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số công dân tăng 0,7%, từ 3,66 triệu lên 3,68 triệu người, trong khi số thường trú nhân tương đối ổn định ở mức 550.000 người. Dân số không thường trú tăng 3,7%, lên 1,98 triệu người.

Theo báo cáo, mức tăng dân số không thường trú tại Singapore chủ yếu liên quan đến sự gia tăng số lao động có giấy phép làm việc. Nhu cầu lao động trong lĩnh vực xây dựng tăng khi Singapore triển khai những dự án như Nhà ga số 5 của sân bay Changi, mở rộng Marina Bay Sands, tăng nguồn cung nhà ở và phát triển các công trình giao thông khác.

Năm 2025, Singapore cấp quyền công dân cho 25.094 người và quy chế thường trú nhân cho 35.352 người. Trong giai đoạn 2021-2025, trung bình mỗi năm có 22.400 người được cấp quyền công dân và 34.600 người được cấp quy chế thường trú. Báo cáo nhận định nhập cư góp phần giảm bớt tác động của tình trạng già hóa và tỷ lệ sinh thấp đối với dân số công dân, đồng thời giúp hạn chế nguy cơ quy mô dân số công dân suy giảm trong dài hạn.

Những thay đổi về cơ cấu tuổi diễn ra trong bối cảnh số cuộc hôn nhân và số trẻ được sinh ra đều giảm. Năm 2025, Singapore ghi nhận 21.671 cuộc hôn nhân giữa các công dân, giảm 5,6% so với 22.955 cuộc năm 2024. Độ tuổi kết hôn lần đầu trung vị cũng tăng. Đối với nam giới, con số này tăng từ 30,1 tuổi năm 2015 lên 30,8 tuổi năm 2025, trong khi ở nữ giới tăng từ 27,9 lên 29,1 tuổi.

Số trẻ do công dân Singapore sinh ra giảm mạnh hơn, từ 29.237 trẻ năm 2024 xuống còn 26.071 trẻ năm 2025, tương đương giảm 10,8%. Tỷ suất sinh của cư dân Singapore giảm xuống 0,87. Tuổi trung vị của phụ nữ Singapore khi sinh con lần đầu cũng tăng từ 30,3 tuổi năm 2015 lên 31,9 tuổi năm 2025.

Những số liệu mới cho thấy Singapore đang bước sang một giai đoạn mới của quá trình chuyển đổi nhân khẩu học, với tỷ trọng người cao tuổi ngày càng lớn và số người trong độ tuổi lao động trên mỗi người cao tuổi ngày càng giảm. Trong bối cảnh hơn 1/4 công dân được dự báo sẽ từ 65 tuổi trở lên vào năm 2035, việc thích ứng với cơ cấu dân số già đang trở thành một vấn đề dài hạn đối với quốc gia Đông Nam Á này.