Slovakia từ chối tham gia các khoản vay của EU cho Ukraine

Trước đó, Slovakia, Hungary và Cộng hòa Czech đã từ chối tham gia các khoản vay của EU cho Ukraine với lý do rủi ro tài chính. Trong một bài phát biểu trên Facebook hôm 3/5, Thủ tướng Slovakia Robert Fico nhắc lại rằng chính phủ nước này sẽ không tham gia vào khoản vay hiện tại hay bất kỳ gói cho vay nào khác trong tương lai.

"Mọi người đều biết rằng tôi đã từ chối ủng hộ khoản vay chiến tranh 90 tỷ Euro cho Ukraine. Tôi cũng đã thực hiện các bước pháp lý để đảm bảo rằng Slovakia không tham gia vào khoản vay này"- Thủ tướng Fico nói - "Slovakia sẽ không tham gia vào bất kỳ khoản vay nào khác được công bố dành cho Ukraine".

Khoản vay này - được bảo đảm bằng khoản vay chung của EU - được lên kế hoạch dựa trên giả định rằng nó sẽ được trả lại nếu Kiev nhận được khoản bồi thường chiến tranh từ Nga, một viễn cảnh mà Moscow đã bác bỏ là "không thực tế". 

Khoản vay được đưa ra sau khi kế hoạch tịch thu tài sản bị đóng băng của Nga để tài trợ cho Ukraine thất bại sau cuộc đối đầu kéo dài nhiều tháng giữa Brussels và Thủ tướng Hungary sắp mãn nhiệm Viktor Orban.

Thủ tướng Hungary Orban đã chặn việc giải ngân khoản vay sau khi Ukraine ngừng vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba do Liên Xô xây dựng, vốn cung cấp dầu cho cả Hungary và Slovakia. Lý do được Ukraine đưa ra là đường ống Druzhba bị thiệt hại do các cuộc tấn công được cho là do Nga gây ra. Moscow đã bác bỏ những tuyên bố này, gọi đây là "lời nói dối".

Ông Orban và ông Fico cáo buộc Tổng thống Ukraine Zelensky sử dụng động thái này để "tống tiền" 2 quốc gia phụ thuộc vào năng lượng này, qua đó buộc họ ủng hộ khoản vay mà Kiev cần để vực dậy nền kinh tế đang sụp đổ của mình.

EU đã phê duyệt gói vay cứu trợ ngay sau khi nguồn cung dầu qua đường ống Druzhba được nối lại, chưa đầy 2 tuần sau cuộc bầu cử ở Hungary. Thủ tướng sắp nhậm chức của Hungary Peter Magyar cho biết ông sẽ ủng hộ quyết định của ông Orban không tham gia khoản vay 90 tỷ Euro, nhưng cam kết sẽ không phủ quyết khoản tài trợ của EU cho Ukraine. 

Thủ tướng Fico từ lâu đã phản đối viện trợ của phương Tây cho Kiev, cho rằng nó sẽ góp phần kéo dài cuộc xung đột Nga - Ukraine. Ông cũng đã chỉ trích các lệnh trừng phạt chống Nga là có hại cho EU. Bratislava và Budapest đã thách thức kế hoạch của khối về việc loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch của Nga vào năm 2027, gọi đó là hành động phá hoại kinh tế. Thủ tướng Áo duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Nga và dự định tham dự lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng năm 2026 tại Moscow vào cuối tuần này.