Số lượng biên kịch lập kỷ lục, 'Nhất âu xuân' gây tranh cãi

Nhất âu xuân được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của tác giả Vưu Tứ Tỷ. Phim khai thác câu chuyện tình cảm, cuộc tranh đấu trong gia tộc và những cuộc điều tra, trả thù đan xen trong bối cảnh Nam Tống. Điểm khiến bộ phim được chú ý ngay từ những ngày đầu phát sóng không chỉ nằm ở dàn diễn viên mà còn ở danh sách đội ngũ biên kịch. Theo thông tin được cung cấp, phần giới thiệu của phim gồm 1 tổng biên kịch, 7 biên kịch và 6 đồng biên kịch, tổng cộng 14 người. Đây là con số kỷ lục của một bộ phim truyền hình, vượt qua phim Đào hoa ánh giang sơn có 11 người giữ vai trò biên kịch.

Liệu một đội ngũ sáng tác đông người có giúp một bộ phim quy mô lớn xử lý được nhiều tuyến nhân vật, hay ngược lại, có thể khiến câu chuyện khó giữ được một tiếng nói thống nhất? Trong sản xuất phim truyền hình dài tập, nhiều biên kịch có thể phân chia công việc là một người có thể phụ trách cấu trúc tổng thể, người khác phát triển tuyến nhân vật, người khác viết từng tập hoặc chỉnh sửa lời thoại. Vấn đề nằm ở khâu cuối cùng là ai chịu trách nhiệm giữ cho tất cả những phần việc đó trở thành một câu chuyện thống nhất?

Nữ chính Tạ Thanh Viên mang trong mình mối hận liên quan đến cái chết của mẹ và trở về Tạ phủ với mục đích điều tra, trả thù. Trong khi đó, Thẩm Nhuận của Hứa Khải có quá khứ nhiều biến cố và một tuyến điều tra liên quan đến những vấn đề chính trị, tham nhũng. Về lý thuyết, đây là hai tuyến đủ sức tạo thành trục chính cho một bộ phim: một bên là gia đình và thù hận, một bên là quyền lực và điều tra. Nhưng những ý kiến được trích dẫn từ khán giả cho rằng phần mở đầu đưa vào quá nhiều thông tin trong thời gian ngắn, từ mâu thuẫn gia tộc, quá khứ nhân vật đến tuyến điều tra. 

Đây là một điểm đáng lưu ý trong phim chuyển thể. Khi nguyên tác có hệ thống nhân vật và tình tiết phức tạp, việc đưa quá nhiều lớp thông tin lên màn ảnh không đồng nghĩa với việc bộ phim sẽ sâu hơn. Nếu thiếu một trục kể rõ ràng, sự phong phú rất dễ biến thành cảm giác phân mảnh. Một đội ngũ lớn vẫn có thể vận hành hiệu quả nếu có người chịu trách nhiệm về cấu trúc tổng thể, hệ thống nhân vật, tính liên tục của từng tập và bản thảo cuối cùng. Ngược lại, một đội ngũ ít người cũng không mặc nhiên bảo đảm một kịch bản tốt.

Tranh luận về diễn xuất của hai diễn viên chính cũng gắn chặt với vấn đề kịch bản. Thẩm Nhuận được xây dựng như một nhân vật có hai lớp: bên ngoài có vẻ phóng túng, thậm chí tạo cảm giác bất cần, nhưng bên trong lại âm thầm điều tra những vấn đề liên quan đến quyền lực và lợi ích. Đây là kiểu nhân vật đòi hỏi kịch bản phải cung cấp đủ “đường dẫn” để khán giả hiểu vì sao nhân vật hành động như vậy.

Một số nhận xét cho rằng phần đầu phim chưa dành đủ thời lượng để giải thích quá khứ và động cơ của Thẩm Nhuận. Khi những bước ngoặt quan trọng của nhân vật chủ yếu được kể lại qua lời thoại hoặc thông tin từ nhân vật khác, sức nặng của quá trình biến đổi cũng có thể bị giảm đi. Nhân vật của Hứa Khải có xuất thân được miêu tả kỹ lưỡng, bao gồm cách thâm nhập vào quan trường. Nhưng việc lập công trạng trên chiến trường và dần trở thành cánh tay phải của vua thì chỉ được tiết lộ thông qua lời miêu tả của nhân vật khác. Điều này cho thấy cốt truyện thiếu chiều sâu.

Với Tạ Thanh Viên, yêu cầu còn khó hơn. Nhân vật được định hình theo hướng một phụ nữ có vẻ ngoài điềm tĩnh nhưng bên trong là người mang mối hận sâu sắc, từng bước thực hiện kế hoạch trả thù. Đây là mẫu nhân vật đẹp nhưng mang tâm sự bí ẩn cần nhiều tầng cảm xúc, vừa kiềm chế, vừa sắc lạnh, nhưng vẫn phải để lộ những vết thương tâm lý đủ để khán giả đồng cảm.

Một số ý kiến cho rằng Châu Dã chưa tạo được đủ sức nặng ở những cảnh đối đầu và trả thù trong phần đầu phim. Tuy nhiên, đánh giá diễn xuất cũng cần đặt trong mối quan hệ với kịch bản và dàn dựng. Khi động cơ nhân vật chưa được mở đủ, diễn viên sẽ khó có “đất” để tạo ra những chuyển biến tâm lý rõ ràng.

Một trong những điểm được nhiều bình luận tích cực nhắc tới là phần hình ảnh của Nhất âu xuân. Phim sử dụng bối cảnh thực, thiết kế mỹ thuật theo hướng cổ điển và tạo hình được đầu tư. Châu Dã cũng nhận được nhiều lời khen về ngoại hình và tạo hình nhân vật. Nhưng hình ảnh đẹp chỉ có thể giữ khán giả ở lại trong những phút đầu.

Với một bộ phim cổ trang có tham vọng kết hợp đấu tranh gia tộc, điều tra, quyền lực và tình cảm, yếu tố quyết định vẫn là câu chuyện có đủ rõ ràng để khán giả muốn biết chuyện gì xảy ra tiếp theo hay không. Một cảnh trả thù nếu chỉ tạo cảm giác kỳ quái mà chưa cho thấy trí tuệ và động cơ của người thực hiện sẽ khó tạo ra cảm giác nguy hiểm. Một nhân vật quyền lực nếu chỉ được giới thiệu bằng lời kể mà chưa có những hành động đủ sức thuyết phục cũng khó tạo dựng uy tín.

Nếu mỗi biên kịch phụ trách một tuyến nhưng không có một đầu mối đủ mạnh để kiểm soát tính cách nhân vật, nhịp kể và logic toàn bộ tác phẩm, số lượng nhân sự có thể trở thành một rủi ro. Nhưng nếu cơ chế tổ chức tốt, một đội ngũ đông người lại có thể giúp xử lý khối lượng công việc lớn và những câu chuyện phức tạp hơn. Vì thế xét tổng thể Nhất âu xuân vẫn còn một số hạt sạn trong cốt truyện hấp dẫn, kịch tính.