Số lượng sinh viên quốc tế tại Mỹ giảm lần đầu sau nhiều năm

Theo số liệu công bố ngày 15/1 của Trung tâm Nghiên cứu Thanh toán sinh viên quốc gia, tổng số sinh viên quốc tế trên toàn nước Mỹ đã giảm gần 5.000 người so với cùng kỳ năm trước, dù tổng quy mô sinh viên toàn hệ thống vẫn tăng khoảng 1%. Đáng chú ý, sự sụt giảm tập trung chủ yếu ở bậc sau đại học, với mức giảm khoảng 6%, tương đương gần 10.000 học viên.

Diễn biến này đánh dấu sự đảo chiều rõ rệt sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ của các chương trình cao học, vốn đã tăng hơn 50% trong giai đoạn 2020 - 2024. Các chuyên gia nhận định, đây là hệ quả trực tiếp từ môi trường tuyển sinh ngày càng khắt khe hơn, khi các quy định về thị thực bị thắt chặt và nguy cơ trục xuất đối với sinh viên tham gia hoạt động chính trị trong khuôn viên trường gia tăng.

Chính quyền Mỹ gần đây cũng thông báo đã thu hồi khoảng 8.000 thị thực sinh viên, với lý do "bảo đảm an ninh quốc gia". Bên cạnh đó, quá trình xét duyệt visa kéo dài và các lệnh hạn chế đi lại mới đã làm gia tăng tâm lý e ngại trong cộng đồng sinh viên quốc tế.

Tác động tiêu cực đã nhanh chóng lan rộng tới nhiều cơ sở giáo dục. Một số trường đại học tư thục ghi nhận mức giảm mạnh về tuyển sinh quốc tế, buộc phải cắt giảm nhân sự và điều chỉnh quy mô hoạt động. Có trường cho biết số học viên quốc tế mới ở bậc cao học đã giảm tới hơn 60% chỉ trong một năm, vượt xa các kịch bản tài chính dự kiến.

Trong bối cảnh chung ảm đạm đó, Đại học Harvard lại đi ngược xu thế khi tuyển sinh số lượng sinh viên quốc tế cao kỷ lục trong năm học 2025 - 2026. Theo số liệu của trường, sinh viên nước ngoài hiện chiếm khoảng 28% tổng quy mô sinh viên, mức cao nhất kể từ đầu những năm 2000. Thực tế đó phần nào cho thấy các trường tinh hoa với danh tiếng toàn cầu vẫn giữ được sức hút nhờ cơ hội nghề nghiệp và giá trị bằng cấp vượt trội.

Trong khi đó, tại nhiều quốc gia châu Á, các chuyên gia tư vấn du học nhận định sinh viên đang chuyển sang chiến lược "rủi ro cao - lợi ích cao", chỉ nộp hồ sơ vào các trường hàng đầu tại Mỹ, thay vì phân bổ rộng như trước. Nguyên nhân là do chi phí tăng, thị trường lao động kém khả quan và mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Dữ liệu cũng cho thấy sự dịch chuyển đáng kể trong hệ thống giáo dục Mỹ, khi sinh viên - cả trong nước lẫn quốc tế - có xu hướng rời bỏ các trường tư thục để chuyển sang đại học công lập và cao đẳng cộng đồng, nơi học phí thấp hơn. Các chương trình chứng chỉ và cao đẳng ngắn hạn ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn so với chương trình cử nhân truyền thống.

Trong bối cảnh đó, nếu xu hướng sụt giảm sinh viên quốc tế tiếp diễn, nhiều trường đại học Mỹ - vốn phụ thuộc lớn vào nguồn thu học phí từ du học sinh - sẽ phải đối mặt với những thách thức tài chính nghiêm trọng trong những năm tới.