Sơn La: Đất bão hòa, nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất

Mưa lũ làm 3 cháu nhỏ tử vong, 1 người mất tích

Đợt mưa lớn kéo dài từ ngày 1 - 6/8/2026 tại tỉnh Sơn La đã gây thiệt hại nặng về người và tài sản; làm 3 cháu nhỏ tại bản Chèo Bau, xã Gia Phù bị lũ cuốn trôi tử vong; 1 người bị thương do đá lăn tại đèo Chiềng Pấc; 1 người mất tích ở xã Chiềng Lao. Tổng thiệt hại ước tính khoảng 24 tỷ đồng.

Đợt mưa kéo dài do ảnh hưởng của rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ kết hợp hội tụ gió trên cao. Lượng mưa phổ biến từ 15 - 90 mm/đợt, nhiều điểm vượt 100 mm, trong đó Bon Phặng, xã Muổi Nọi 155,8 mm; Km46, xã Vân Hồ 112,0 mm; Bắc Phong, xã Tân Phong 112,0 mm; Mường Bú 100,0 mm.

Mưa lớn gây lũ, lũ quét, sạt lở đất đá quy mô lớn, sụt lún địa chất và ngập úng cục bộ tại nhiều xã, phường.

Đáng lưu ý, đợt mưa lũ tháng 7/2026 chiếm tới 83% tổng giá trị thiệt hại cả năm, tập trung tại Ngọc Chiến, Mường La, Mường Bú, Chiềng Lao, Mường Chiên, Mường Khiêng, Chiềng Hoa. Nhiều công trình vừa khắc phục tạm thời tiếp tục hư hỏng trong đợt mưa đầu tháng 8, nhiều điểm sạt lở cũ tái diễn.

Mưa lũ làm sập đổ hoàn toàn 1 nhà; gần 300 nhà bị thiệt hại một phần hoặc ngập nước, nằm trong vùng nguy cơ sạt lở, đá lăn. Có 10 hộ phải di dời khẩn cấp; 65/342 hộ dân xã Muổi Nọi phải sơ tán gấp.

Mưa lũ cũng làm sạt lở 19.000 m³ đất đá, gây ách tắc cục bộ một số tuyến đường, cuốn trôi 2 cầu treo dân sinh; gần 800 m kênh mương bị hư hỏng. Một số công trình trường học, trạm điện, công trình cấp nước sinh hoạt bị hư hỏng.

Theo tin dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ đêm 6/8 đến 7/8, khu vực Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông, lượng mưa phổ biến từ 20 - 50 mm, cục bộ có nơi trên 150 mm; cảnh báo mưa cường suất lớn trên 100 mm/3 giờ. Từ chiều 7/8, mưa lớn giảm dần.

Tuy nhiên, đây vẫn đang là cao điểm mùa mưa lũ, đất đã bão hòa nước sau nhiều đợt mưa liên tiếp từ tháng 7 nên nguy cơ rất cao xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất tại khu vực sườn dốc và ngập úng tại vùng trũng thấp.

Các trọng điểm cần đặc biệt lưu ý gồm khu vực sụt lún địa chất xã Chiềng Sung, đèo Chiềng Pấc, các xã Muổi Nọi, Thuận Châu, Nậm Lầu, Chiềng La, Kim Bon, Ngọc Chiến, Mường La, Vân Hồ.

Kiên quyết di dời các hộ dân trong vùng nguy cơ cao

Trước diễn biến mưa lũ, tỉnh Sơn La chỉ đạo duy trì nghiêm chế độ trực ban 24/24 giờ từ tỉnh đến xã; theo dõi sát các bản tin dự báo, cảnh báo; bảo đảm thông tin cảnh báo đến từng bản, từng hộ dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; chú trọng công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân về tác hại của thiên tai, nhằm giảm thiểu thiệt hại về người do thiên tai gây ra.

Tỉnh Sơn La chỉ đạo rà soát, lập danh sách và kiên quyết di dời ngay các hộ dân trong vùng nguy cơ sạt lở, lũ quét, sụt lún cao, gồm 70 hộ tại Muổi Nọi, 49 hộ tại Chiềng Sung, 33 hộ dọc đèo Chiềng Pấc; không để người dân ở lại nhà khi có cảnh báo mưa lớn.

Đồng thời, bố trí lực lượng canh gác, rào chắn, cắm biển cảnh báo tại toàn bộ các ngầm tràn, cầu tràn, đoạn đường ngập, điểm sạt lở; kiên quyết không cho người và phương tiện qua lại khi mất an toàn.

Yêu cầu tập trung thông tuyến 4 điểm ách tắc hoàn toàn gồm Bon Phặng - Nậm Lầu, ĐT.117, TL.117C, QL.12 đi bản Nà Bó; xử lý dứt điểm khối đá lăn nguy hiểm khoảng 5 m³ tại bản Tông Cọ, xã Chiềng La; kiểm tra các vị trí vết nứt taluy có nguy cơ sạt trượt lớn.

Ngành điện được yêu cầu khôi phục cấp điện cho 191 khách hàng TBA Bản Bai ngay khi nước rút. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, vận hành an toàn hồ chứa thủy lợi, thủy điện; rà soát các hồ xung yếu, hạ thấp mực nước đón lũ; khơi thông dòng chảy, tu sửa kênh mương, công trình cấp nước bị hư hỏng để kịp phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Riêng đối với khu vực bản Lảy, xã Bon Phặng, tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Viện địa chất khảo sát, đánh giá cụ thể tình trạng sạt lở. Trên cơ sở kết quả đánh giá, đưa ra giải pháp khắc phục gồm giải pháp công trình và phi công trình; trên cơ sở đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu cho UBND tỉnh đưa ra giải pháp khắc phục cụ thể.

Để nhanh chóng ổn định cuộc sống người dân, UBND tỉnh Sơn La chỉ đạo các xã hoàn thành thống kê, đánh giá thiệt hại theo đúng Nghị định số 78/2021/NĐ-CP và các quy định hiện hành; lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ, bảo đảm kịp thời, đúng đối tượng, công khai, minh bạch.

Các địa phương được chỉ đạo bố trí quỹ đất, hỗ trợ tái định cư cho các hộ phải di dời khẩn cấp; hỗ trợ giống, vật tư khôi phục sản xuất ngay sau khi nước rút; bảo đảm cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh sau lũ.