Sửa Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng: Công khai, minh bạch trong quy trình phân bổ

Hiến mô, tạng là nghĩa cử nhân đạo cao đẹp, nhưng làm sao để việc phân chia nguồn tạng khan hiếm được công bằng và đến đúng người bệnh? Đây là vấn đề được các đại biểu quan tâm.

Trước nhu cầu ghép tạng ngày càng lớn, vấn đề đầu tiên được nhiều đại biểu đặt ra là tính công khai, minh bạch trong quy trình phân bổ để ngăn ngừa tiêu cực.

Bà Trần Thị Hoa Ry (Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau) cho biết nguồn mô, bộ phận cơ thể người để ghép luôn khan hiếm, trong khi nhu cầu rất lớn. Vì vậy, bà Ry đề xuất ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung một điều riêng về kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình trong hoạt động điều phối, lấy, ghép bộ phận cơ thể người. Toàn bộ quá trình từ đăng ký, tiếp nhận, bảo quản, vận chuyển đến điều phối và ghép bộ phận cơ thể người phải được ghi nhận, kiểm tra, giám sát và có khả năng truy xuất được.

Một số ý kiến cho rằng, cùng với sự minh bạch, rào cản về thủ tục hành chính cũng cần được tháo gỡ để cứu người trong gang tấc khi cơ hội ghép tạng chỉ tính bằng từng giờ, từng phút.

Ông Trương Hồ Hải (đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang) cho biết: "Việc phải chờ thủ tục phê duyệt cấp mã điều phối liên vùng sẽ làm tăng rủi ro hỏng tạng và giảm chất lượng của mảnh ghép. Do đó, tôi kiến nghị trao quyền chủ động lâm sàng, phân cấp, ủy quyền linh hoạt cho các trung tâm ghép tạng lâm sàng được chủ động ghép ngay khi có cặp ghép tương thích".

Bên cạnh bài toán điều phối, có đại biểu cho rằng, việc ứng dụng các tiến bộ công nghệ sinh học và y học tái tạo cũng đòi hỏi hành lang pháp lý vừa an toàn đạo đức, vừa tạo đà cho khoa học phát triển.

"Tôi đề nghị một nguyên tắc khi hoàn thiện dự thảo, những gì liên quan đến quyền con người, đạo đức, an toàn và giới hạn thương mại hóa thì luật phải quy định thật chặt; những gì thuộc về công nghệ thì phải thiết kế đủ độ mở để khoa học tiếp tục phát triển trong tương lai", ông Trần Mạnh Huy (đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng) đề xuất.

Một số ý kiến cũng cho rằng, cần có chính sách và chăm lo sức khỏe lâu dài cho người hiến sống, nhưng phải giữ ranh giới rõ ràng, không để chính sách hỗ trợ biến thành lợi ích vật chất làm mất đi bản chất nhân đạo cao đẹp.