Suýt mất bàn chân vì chườm nóng

Người bệnh L.V.K., 48 tuổi, trước đó khỏe mạnh, xuất hiện tê bì, lạnh và khó chịu ở hai bàn chân. Nghĩ rằng cần làm ấm bàn chân, người bệnh tự chườm nóng tại nhà.

Sau đó, da hai bàn chân xuất hiện tổn thương, sưng tấy và kèm sốt. Tình trạng viêm nhiễm tiến triển, tổn thương lan rộng. Người bệnh được điều trị khoảng 10 ngày tại một cơ sở y tế và phẫu thuật cắt lọc tổ chức hoại tử nhưng tình trạng vẫn tiếp tục diễn tiến, sau đó được chuyển đến Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh, ekip thực hiện cắt lọc qua nhiều lần nhằm loại bỏ tổ chức hoại tử và kiểm soát nhiễm trùng. Sau khi tình trạng hoại tử được kiểm soát, hai bàn chân còn khuyết hổng mô mềm rộng và sâu, khoảng một nửa diện tích gan bàn chân, tập trung tại các vùng chịu lực khi đứng và đi lại. Một bàn chân bị mất ba ngón, một số vị trí khuyết sâu làm lộ gân và các cấu trúc bên dưới.

Do tổn thương nằm tại vùng chịu lực, việc điều trị không chỉ nhằm che phủ vết thương mà còn phải bảo đảm mô tái tạo đủ độ dày, sức sống và khả năng chịu lực để hỗ trợ chức năng bàn chân.

Các bác sĩ quyết định sử dụng vạt tự do vi phẫu để tái tạo đồng thời cả hai bàn chân. Khối mô gồm da, mô mềm và hệ thống mạch máu nuôi được lấy từ vị trí khác trên cơ thể, chuyển đến vùng tổn thương. Dưới kính hiển vi, các mạch máu nhỏ của vạt được nối với mạch máu nhận tại vùng cổ chân để tái lập tuần hoàn.

Do tổn thương ở cả hai bàn chân, hai ekip vi phẫu được bố trí phẫu thuật song song trong cùng một cuộc mổ. Ca phẫu thuật kéo dài khoảng 5,5-6 giờ.

Sau 14 ngày, hai vạt vi phẫu sống tốt, vết mổ liền thuận lợi. Người bệnh bắt đầu được hướng dẫn đặt chân xuống đất, tập chịu lực từng bước và phục hồi khả năng đi lại.

Từ trường hợp này, các bác sĩ lưu ý người dân không nên tự ngâm hoặc chườm nóng khi xuất hiện tê bì, lạnh bàn chân. Khi cảm giác bị suy giảm, người bệnh có thể không nhận biết được nhiệt độ quá cao, dẫn đến bỏng. Tổn thương da sau bỏng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây viêm nhiễm sâu và hoại tử nếu không được xử trí phù hợp.

Nguy cơ này đặc biệt đáng lưu ý ở người mắc đái tháo đường, bệnh lý thần kinh ngoại biên hoặc các tình trạng gây rối loạn cảm giác ở bàn chân.

Khi bàn chân tê bì bất thường, sưng nóng đỏ, phỏng nước, đổi màu, đau, chảy dịch hoặc có dấu hiệu tổn thương da, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, tìm nguyên nhân và điều trị sớm. Không tự ý đắp lá, thuốc hoặc các chất không rõ thành phần lên vùng da tổn thương.