Tai nạn giao thông giảm hơn 5.000 vụ sau khi áp dụng Nghị định 168

Những số liệu thực tế

Cuối năm 2024, khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực với mức phạt giao thông tăng mạnh, không ít người tỏ ra lo ngại. Nhưng hơn một năm sau, số liệu được công bố tại Tọa đàm chính sách do Văn phòng Bộ Công an tổ chức sáng 15/5/2026 tại Hà Nội cho thấy một thực tế khác.

Năm 2024, cả nước đã xảy ra 23.484 vụ tai nạn giao thông, làm 10.944 người chết và 17.342 người bị thương (theo báo cáo của Tổng cục Thống kê). Đây cũng là cơ sở để Nghị định 168 ra đời và đặt mục tiêu thay đổi.

Sau hai tháng nghị định có hiệu lực: Từ ngày 1/1 đến 28/2/2025, trên toàn quốc số vụ tai nạn giảm lần lượt 1.443 vụ, 244 người chết và 1.458 người bị thương so với cùng kỳ năm 2024. Hiếm có chính sách nào cho thấy hiệu quả nhanh như vậy.

Một bằng chứng khác đến từ ngành y: tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, số ca cấp cứu do tai nạn giao thông chỉ còn chiếm khoảng 50% tổng số ca cấp cứu, trong khi những năm trước thường chiếm khoảng 80 đến 90%.

Khép lại cả năm 2025, số liệu được thượng tá Phạm Việt Cộng, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an dẫn ra tại tọa đàm cho thấy: so với năm trước, số vụ tai nạn giảm 5.293 vụ, số người tử vong giảm 708 người và số người bị thương giảm 5.257 người. Hơn 700 gia đình không phải nhận tin dữ - đó là ý nghĩa thực sự của những con số khô khan này.

Không tăng phạt, nhưng sẽ siết chặt hơn

Đối với nghị định 168 và các quy định liên quan trong thời gian tới. Thượng tá Phạm Việt Công, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an khẳng định quan điểm xuyên suốt trong lần sửa đổi tới: không nâng mức phạt tiền, không nâng mức trừ điểm, không tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.

Lý do rất thực tế là chế tài hiện hành đã đủ sức răn đe và kết quả thực tiễn đã chứng minh. Tăng thêm không đồng nghĩa với an toàn hơn. Điều cần thay đổi không phải là mức độ trừng phạt mà là phương thức quản lý.

Thay vào đó, dự thảo nghị định sửa đổi đề xuất cắt giảm mạnh thủ tục hành chính. Một số trường hợp sẽ không bị tạm giữ phương tiện ngay tại chỗ. Nhiều phản hồi hợp lý từ dư luận cũng được lắng nghe và điều chỉnh. Như quy định bắt buộc taxi và xe vận tải phải lắp ghế an toàn trẻ em - vốn gây tranh cãi từ khi ban hành - được đề xuất bãi bỏ. Song song đó, trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh vận tải được siết chặt hơn, nhất là với các phương tiện có nguy cơ cao gây tai nạn.

Quản lý bằng dữ liệu thay vì giấy tờ

Điểm cốt lõi của lần điều chỉnh này nằm ở việc dịch chuyển từ quản lý bằng giấy tờ sang quản lý bằng dữ liệu và công nghệ.

Theo đại diện Bộ Công an, Cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ được xác định là trọng tâm. Các thủ tục đăng ký phương tiện, đăng kiểm, cấp đổi giấy phép lái xe đã cơ bản thực hiện trên môi trường mạng và tích hợp với định danh điện tử. Dự thảo nghị định còn cho phép sử dụng văn bản điện tử thay cho văn bản giấy khi nộp hồ sơ, đồng thời phân cấp thẩm quyền và cắt giảm thời gian thực hiện thủ tục.

Điểm mới đáng chú ý nhất với người dân: sau khi thi sát hạch đạt yêu cầu, giấy phép lái xe điện tử sẽ được cấp ngay trên hệ thống để sử dụng khi tham gia giao thông, không cần chờ bằng giấy truyền thống. Cho thấy rõ cách vận hành mới: nhà nước quản lý công dân qua dữ liệu, không qua giấy tờ.

Trong khi giảm áp lực thủ tục với người dân, dự thảo lại tăng cường quản lý với hoạt động kinh doanh vận tải, đặc biệt là phương tiện có nguy cơ cao gây tai nạn. Các sửa đổi tập trung nâng cao trách nhiệm của người điều khiển phương tiện, chủ phương tiện và đơn vị kinh doanh vận tải trong việc quản lý lái xe, phương tiện và giờ hoạt động.

Đây là hướng tiếp cận khác hẳn: thay vì tăng phạt tất cả, nhà quản lý chọn cách siết chặt với những đối tượng có rủi ro cao nhất trên đường./.