Tấm thảm 1.000 năm tuổi khiến người trẻ săn vé hơn phim bom tấn

Một tấm thảm thêu có tuổi đời gần 1.000 năm đang khiến nhiều người ở Anh tìm mua vé để tận mắt chiêm ngưỡng. Đó là thảm Bayeux, tác phẩm dài khoảng 70 m kể lại cuộc chinh phục nước Anh của người Norman năm 1066. Theo The Guardian lần mở bán vé thứ hai của triển lãm tại Bảo tàng Anh bán hết chỉ sau ba giờ, trong khi đợt đầu mất khoảng 24 giờ. Đáng chú ý, 55% người mua vé dưới 35 tuổi. Một hiện vật lịch sử lâu đời vì thế thu hút sự chú ý giữa lúc phim bom tấn và các sự kiện giải trí mới liên tục ra mắt.

Thảm Bayeux mang theo câu chuyện về  những sự kiện dẫn đến trận Hastings năm 1066, khi William, Công tước xứ Normandy, đánh bại vua Harold II và giành quyền kiểm soát nước Anh. Tác phẩm gồm những hình thêu nối tiếp nhau, đưa người xem từ các sự kiện trước cuộc chiến đến cảnh hai bên giao tranh. Bên cạnh đoàn quân, ngựa chiến và vũ khí, tấm thảm còn có hình ảnh về tàu thuyền, trang phục, thức ăn và sinh hoạt thời trung cổ. Những chi tiết tưởng như nhỏ bé này giúp người xem hình dung cuộc sống cách đây gần một thiên niên kỷ, vượt ra ngoài câu chuyện về một trận đánh.

Dù thường được gọi là thảm Bayeux, đây thực chất là tác phẩm thêu bằng chỉ len trên nền vải lanh, dài khoảng 68,5 m và cao khoảng 50 cm. Các hình ảnh được sắp xếp thành một dải dài, kèm những dòng chữ Latin mô tả nhân vật hoặc sự kiện. Phần viền phía trên và dưới còn có hình động vật, sinh vật kỳ lạ cùng những cảnh nhỏ bổ sung cho câu chuyện chính. Khi quan sát kỹ, người xem có thể nhận ra nhiều chi tiết không dễ chú ý ngay từ cái nhìn đầu tiên. Có những cảnh mô tả chiến trận, nhưng cũng có hình ảnh đời thường khiến tác phẩm trở nên sinh động hơn. Theo thông tin của English Heritage, phần cuối của tấm thảm hiện không còn, vì vậy câu chuyện được lưu giữ đến nay vẫn chưa trọn vẹn.

Nguồn gốc của tác phẩm cũng là điều khiến các nhà nghiên cứu quan tâm. Thảm Bayeux được cho là đặt làm theo yêu cầu của một nhân vật thuộc giới quý tộc Norman, thường được cho là Giám mục Odo, em cùng mẹ khác cha với William. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng những người thợ thêu ở Anh đã thực hiện tác phẩm vào thế kỷ XI. Dù vậy, các chi tiết về quá trình sáng tác vẫn còn những điểm chưa được xác định hoàn toàn. Tấm thảm vừa lưu giữ câu chuyện về cuộc chinh phục, vừa cho thấy cách người đương thời lựa chọn hình ảnh để kể lại sự kiện. Bởi vậy, tác phẩm không đơn thuần là một vật trang trí cổ mà còn là nguồn tư liệu quan trọng để tìm hiểu lịch sử châu Âu thời trung cổ.

Triển lãm tại Bảo tàng Anh càng đáng chú ý bởi đây là lần đầu thảm Bayeux trở lại Anh kể từ khi được tạo ra, sau gần một thiên niên kỷ lưu giữ tại Pháp. Tác phẩm được đưa sang London trong khuôn khổ thỏa thuận cho mượn giữa hai nước và dự kiến trưng bày đến tháng 7/2027. Việc vận chuyển một hiện vật dài hàng chục mét, đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, đòi hỏi quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng để hạn chế tác động đến chất liệu. Tấm thảm được đặt trong hệ thống bảo vệ chuyên dụng, đồng thời phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt về ánh sáng trong phòng trưng bày.

Vé người lớn có giá từ 27 đến 33 bảng Anh tùy khung giờ. Với người trẻ, đây có thể là khoản chi cần cân nhắc, nhất là khi phải tính thêm tiền đi lại và sinh hoạt. Tuy nhiên, triển lãm mang đến cơ hội quan sát bản gốc ở kích thước thật, thay vì xem từng phần qua màn hình. Người xem có thể đi dọc theo tác phẩm, theo dõi câu chuyện từ đầu đến cuối và dành thời gian cho những chi tiết mình yêu thích. Đây cũng là cách để một hiện vật vốn gắn với các bài học lịch sử trở nên gần gũi hơn với công chúng.

Việc nhiều người trẻ tìm mua vé không có nghĩa họ đang quay lưng với phim ảnh hay những hình thức giải trí quen thuộc. Nhưng câu chuyện của thảm Bayeux cho thấy sự tò mò vẫn có thể đưa họ đến bảo tàng, kể cả khi tác phẩm ra đời từ một thời đại rất xa. Một tấm thảm cũ, những hình thêu bằng chỉ len và câu chuyện về cuộc chiến năm 1066 vẫn đủ sức khiến người xem muốn tìm hiểu thêm. Đôi khi, điều hấp dẫn nhất không phải một sản phẩm mới, mà là cơ hội được đứng trước một tác phẩm đã chứng kiến gần 1.000 năm lịch sử.