Tăng tốc xuất khẩu từ thay đổi trong vận chuyển

Tăng tốc xuất khẩu từ thay đổi trong vận chuyển

Năm 2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73-74 tỷ USD cao hơn mức kỷ lục của năm trước. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cùng với mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm thông suốt chuỗi logistics từ vùng nguyên liệu, hệ thống kho lạnh, vận tải đến cảng biển. Trong bối cảnh đơn hàng tăng nhanh và tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe, năng lực tổ chức dòng chảy hàng hóa sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của nông sản Việt trên thị trường toàn cầu.

Tháng 1/2026, xuất khẩu cà phê đã mang về gần 1,1 tỷ USD, tăng khoảng 40% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy tăng trưởng không chỉ nhờ sản lượng, mà còn đến từ giá xuất khẩu duy trì cao và tỷ trọng cà phê chế biến sâu tăng lên.

Trong bức tranh xuất khẩu năm nay, cà phê tăng tốc ngay từ đầu năm. Tất cả các thị trường chủ lực đều tăng mạnh. Đặc biệt, nhiều quốc gia đã chi tiền gấp 3 - 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái để mua cà phê của Việt Nam.

Ông Phan Minh Thông - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Phúc Sinh cho biết: "Một trong những bước tiến thay đổi của chúng tôi là những thị trường như Israel, Palestine là những thị trường chúng tôi xuất khẩu đều đặn. Hay thị trường châu Âu, mặc dù thị trường châu Âu cũng là thị trường rất khó tính và mua rất kén. Thế nhưng chúng tôi phải nâng cao chất lượng, đầu tư mạnh vào chế biến, đầu tư mạnh vào nguồn cung, để có thể xuất khẩu vào châu Âu, đáp ứng được thị trường".

Hai tháng đầu năm nay, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt gần 13 tỷ USD. Trong cơ cấu chung, khoảng 85-90% khối lượng nông sản xuất khẩu được vận chuyển bằng đường biển.

Vì vậy, khi kim ngạch tăng nhanh, áp lực lập tức dồn về hệ thống cảng biển, container lạnh và kết nối vận tải. Năng lực logistics không chỉ đảm bảo tiến độ giao hàng mà còn quyết định khả năng giữ thị phần của nông sản Việt trên các thị trường lớn.

Ông Nguyễn Văn Tiến - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng chia sẻ: "Ngay từ đầu năm, chúng tôi đã đưa thêm hai giàn cẩu STS thế hệ mới nhất và 6 RTG thế hệ mới nhất về cảng và đã được vận hành. Về con người, chúng tôi đã bổ sung tất cả lực lượng từ lái STS, lái RTG, lái các thiết bị trong cảng cũng như đội ngũ điều hành quản lý cảng để vận hành một cách trơn tru".

Chặng đường phía trước không ít thách thức khi thị trường thế giới còn nhiều biến động và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng cao. Để giữ nhịp xuất khẩu, nông sản Việt phải đi bằng chất lượng, bằng chế biến sâu và bằng khả năng đáp ứng nhanh các đơn hàng lớn. Khi sản xuất, logistics và thị trường được kết nối chặt chẽ, mục tiêu trên 74 tỷ USD không chỉ là con số kỳ vọng, mà có thể trở thành bước đệm để nông nghiệp Việt Nam bước sang một giai đoạn mới, tăng trưởng có chiều sâu và bền vững hơn.

Giá cước vận tải biển nông lâm thủy sản giảm

Bước sang năm 2026, vận tải biển toàn cầu hạ nhiệt khi dư cung kéo dài. Giá cước hợp đồng dài hạn dự kiến giảm từ 8-12%, chủ hàng lấy lại thế chủ động, giúp giảm chi phí logistics cho thủy sản và các mặt hàng nông sản chủ lực sang Mỹ, EU.

Giá giảm nhưng không đều theo tuyến sẽ tạo thách thức về lợi nhuận, đặc biệt với các mặt hàng nông sản giá trị thấp. Cụ thể tuyến châu Á - Bờ Đông Hoa Kỳ (3.300 - 3.600 USD/container) và tuyến Địa Trung Hải (4.000 - 4.800 USD/container). Đây vẫn là mức cao so với các tuyến khác, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh về giá của hàng nông lâm thủy sản Việt Nam tại các khu vực này. Bên cạnh đó, giá cước vận tải giảm cũng tạo áp lực cạnh tranh với Thái Lan, Indonesia và Ấn Độ, kết hợp với các rào cản kỹ thuật mới, đòi hỏi doanh nghiệp phải tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Theo Bộ Công thương, từ năm nay, cung cách vận chuyển hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam có sự chuyển dịch sang số hóa toàn diện, liên thông dữ liệu hải quan với chuỗi cung ứng, siết chặt quản lý xuất xứ và đẩy mạnh vận tải đường biển, đường sắt... Vì thế, doanh nghiệp cần đồng bộ hóa hệ thống logistics, tài chính, kế toán để tối ưu hóa chi phí và đảm bảo tuân thủ các quy định mới.