Tạo xung lực mới, đưa quan hệ giữa Việt Nam với Australia và New Zealand đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả

Chuyến thăm Cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công rất tốt đẹp, khẳng định sự coi trọng cao của Đảng và Nhà nước đối với hai đối tác quan trọng, đồng thời tạo xung lực đưa các khuôn khổ quan hệ mới đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Chuyến thăm cũng mang ý nghĩa lịch sử, khẳng định quan hệ vững chắc giữa Việt Nam với Australia và New Zealand trước những biến động sâu sắc của tình hình thế giới, khu vực, vì lợi ích nhân dân mỗi nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới hai nước Nam Thái Bình Dương trên cương vị mới, cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam tới Australia và New Zealand kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam.

Bên cạnh củng cố "độ sâu" về chính trị, qua các hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, "độ mở" về hợp tác cũng được khẳng định khi các Nhà lãnh đạo đều khẳng định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, nguồn nhân lực, thương mại, đầu tư và chuyển đổi xanh là những động lực mới trong quan hệ song phương. Với Việt Nam, đây cũng là lĩnh vực góp phần mở rộng không gian chiến lược, tranh thủ nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển.

Ông Lê Hoài Trung (Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao) cho biết: "Cả Việt Nam và Australia cũng như New Zealand đều thấy đây là một chuyến thăm có ý nghĩa lịch sử vào thời điểm quan trọng. Bởi vì cả Việt Nam và hai nước Australia và New Zealand đều bước vào một giai đoạn phát triển mới, đứng trước những thuận lợi, đồng thời những thách thức mới. Tình hình quốc tế và khu vực diễn biến rất nhanh chóng và phức tạp. Việc thúc đẩy quan hệ, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tin cậy với hai đối tác chiến lược đó góp phần củng cố vành đai an ninh ở phía Nam của chúng ta".

Đối với Australia - nền kinh tế lớn thứ 12 toàn cầu với quy mô khoảng 2.000 tỷ USD và có tính bổ trợ cao với nền kinh tế Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã cùng Toàn quyền Sam Mostyn và Thủ tướng Anthony Albanese nhất trí phối hợp xây dựng các chuỗi cung ứng minh bạch, đa dạng, an toàn, bền vững, đáng tin cậy; đồng thời đưa ra các giải pháp thúc đẩy hợp tác về quốc phòng, hàng hải, an ninh biên giới, năng lượng và đặc biệt là hợp tác về khoa học công nghệ - một lĩnh vực mà Australia có nhiều kinh nghiệm, thành tựu, được nâng lên tầm mức mới.

Thành quả nổi bật là hai bên đã ra 3 tuyên bố chung. Cùng với Tuyên bố chung về làm sâu sắc quan hệ đối tác chiến lược; Tuyên bố chung về nâng cao sức chống chịu, thích ứng và phục hồi kinh tế, Tuyên bố chung về tăng cường kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cũng trở thành một điểm nhấn. 

Nhiều hoạt động của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trong chuyến thăm đã bước đầu hiện thực hóa các nội dung quan trọng khi gặp giới trí thức, nhà khoa học, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đề nghị cần nêu ý tưởng, kiến nghị giải quyết những bài toán lớn của đất nước, đồng thời làm cầu nối chuyển giao công nghệ. 

Đặc biệt Diễn đàn Khoa học - Công nghệ, Đầu tư, Đổi mới sáng tạo, Giáo dục - Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực đã mở thêm kết nối giữa Chính phủ, doanh nghiệp, trường đại học và các viện, tạo nền tảng cho hợp tác cùng nghiên cứu, cùng đổi mới và cùng tạo giá trị.

Đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam cùng một nước đối tác ra tuyên bố chung về tăng cường kết nối khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Điều này nhận được sự ủng hộ cao của giới trí thức, nhà khoa học Australia, bởi sẽ mở ra mô hình hợp tác mới theo hướng không chỉ hợp tác mà còn kết nối, bổ sung cho nhau, đồng hành, kiến tạo, tạo các động lực mới; nâng từ chuyển giao sang hợp tác, đồng phát triển khoa học công nghệ, nhân lực chất lượng cao để phục vụ nhu cầu phát triển.

"Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra tầm nhìn về việc Việt Nam sẽ phát triển như thế nào từ nay cho đến năm 2045 trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao, trong đó, nhiều lĩnh vực cũng được Australia rất quan tâm. Tháng trước tôi đến Hà Nội và gặp Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ của Việt Nam cùng một số quan chức cấp cao, tôi thấy rằng mọi việc đã sẵn sàng để thực hiện tầm nhìn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đưa ra", ông Tony Haymet (Nhà khoa học trưởng của Australia) cho hay.

Ông Layton Pike (Hội đồng Cố vấn Viện Chính sách Australia - Việt Nam) nhận định: "Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra 5 lĩnh vực trọng tâm mà hai nước nên tập trung hợp tác trong tương lai. Điều quan trọng là nó đã đưa ra chỉ dẫn và tầm nhìn cho quan hệ giữa hai nước. Chúng ta đã thảo luận về trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và rất nhiều cơ hội đang ở trước mắt. Chúng ta có vị thế rất tốt để hợp tác trong quá trình chuyển đổi số, không chỉ giữa hai quốc gia, mà còn với tư cách là những nhà lãnh đạo trong khu vực".

Việt Nam và New Zealand - hai quốc gia không chỉ được kết nối với nhau bằng đại dương bao la, mà còn bởi niềm tin chung về một khu vực ổn định, hòa bình, thịnh vượng.

Với cộng đồng 15.000 người Việt tại New Zealand, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là cầu nối hữu nghị cho quan hệ hai nước như bà Toàn quyền đã chia sẻ hai câu thơ "Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn" của nhà thơ Chế Lan Viên, vì hai câu thơ đó cũng chính là tình cảm của những người Việt Nam đã lựa chọn New Zealand là quê hương thứ hai và dù ở New Zealand, họ vẫn luôn mang trong mình tình yêu quê hương, đất nước, cũng mang đến miền đất mới những câu chuyện về một Việt Nam thành công.

Trong chuyến thăm này, hai bên đã tạo điểm nhấn trong phát huy mạnh hơn tính bổ trợ và những thế mạnh có tính nền tảng, nhất là giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Như chia sẻ của Toàn quyền Cindy Kiro, giáo dục có tầm quan trọng đặc biệt trong nâng cao đời sống nhân dân, và giáo dục cũng là lĩnh vực mà hai bên hợp tác suốt hơn 50 năm qua. New Zealand luôn là người bạn, đối tác tin cậy, hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực và cung cấp nguồn vốn ODA trên nhiều lĩnh vực, điều này cũng được Lãnh đạo New Zealand cam kết sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Tinh thần này được thể hiện rõ tại cuộc Hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Christopher Luxon, hai bên nhất trí đưa giáo dục, du lịch, kết nối và giao lưu nhân dân trở thành động lực quan trọng của quan hệ song phương. Trước mắt là mở rộng hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ, chuyên môn và kỹ năng đáp ứng yêu cầu phát triển.

Trong các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo cấp cao New Zealand, cũng như tại các cuộc tọa đàm doanh nghiệp hay diễn đàn giáo dục, thông điệp xuyên suốt được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra, đó là phải khai thác mạnh hơn tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, tập trung vào nông nghiệp công nghệ cao, mở cửa thị trường nông sản, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, nhưng để đạt được những điều đó, giáo dục phải là căn bản. Bởi lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia không chỉ nằm ở tài nguyên, vị trí địa lý hay nguồn vốn đầu tư, mà trước hết nằm ở con người, tri thức, kỹ năng, bản lĩnh, sức sáng tạo, năng lực thích ứng và khát vọng cống hiến. Quốc gia nào chuẩn bị tốt hơn cho con người, quốc gia đó sẽ có nền tảng vững chắc hơn để phát triển nhanh, bền vững và tự chủ. Trong đó New Zealand có nhiều kinh nghiệm trong xây dựng nền giáo dục chất lượng cao, linh hoạt, gắn với người học và đây chính là lĩnh vực phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam.

"Việc nhận được sự ủng hộ ở cấp cao nhất cho hợp tác giáo dục của chúng ta là rất quan trọng, bởi vì các tổ chức riêng lẻ có thể hợp tác và phát triển các chương trình riêng, nhưng điều thực sự quan trọng là ở cấp cao nhất cần có sự hỗ trợ cho các chính sách phối hợp với các sáng kiến của từng tổ chức. Việc cùng nhau đóng góp ý tưởng về chương trình giảng dạy cũng như phát triển các chương trình nghiên cứu chung giữa các trường đại học là rất quan trọng", GS. Neil Clayton Quigley (Chủ tịch Hiệp hội các trường Đại học của New Zealand) khẳng định.

"Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất sâu sắc, rất coi trọng xây dựng mối quan hệ giữa người dân với nhau và xem giáo dục là chìa khóa để đạt được điều đó. Đó là một bài phát biểu rất đáng suy ngẫm thể hiện quyết tâm đạt kết quả cụ thể, không chỉ là ký kết văn bản, mà phải đảm bảo có kết quả rõ rệt, cả trong đào tạo kỹ năng và giáo dục đại học", bà Penny Simmonds (Bộ trưởng phụ trách Giáo dục Cao đẳng, Đại học, Khoa học, Đổi mới, Công nghệ của New Zealand) nhận định.

62 văn kiện, thỏa thuận hợp tác đã được ký kết đã góp phần tạo thêm cơ sở triển khai các định hướng lớn đạt được giữa lãnh đạo cấp cao Việt Nam với hai quốc gia Nam Thái Bình Dương.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia và New Zealand đã thành công rất tốt đẹp với các mục tiêu đề ra đạt được ở mức cao, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa hợp tác với các yêu cầu phát triển của đất nước. 

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao - những lĩnh vực Australia và New Zealand có thế mạnh và khả năng bổ trợ cao, qua chuyến thăm, hợp tác trên các lĩnh vực này được mở ra định hướng mới, qua đó huy động tốt hơn nguồn lực bên ngoài và mở rộng không gian phát triển đất nước.