Tàu cảm tử không người lái của Iran lần đầu đánh trúng mục tiêu tại Trung Đông

Iran, vốn được nhìn nhận là quốc gia đi tiên phong trong công nghệ tàu mặt nước không người lái (USV) giá rẻ, đã sử dụng ít nhất một phương tiện như vậy để tấn công tàu chở dầu MKD VYOM tại Vịnh Oman.

Theo hãng tin Reuters và các cơ quan giám sát hàng hải quốc tế, tàu chở dầu sản phẩm MKD VYOM treo cờ Quần đảo Marshall đã bị trúng một thiết bị nghi là tàu không người lái mang chất nổ khi đang di chuyển ngoài khơi Muscat (Oman) ngày 1/3. Vụ tấn công khiến 1 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và gây nổ, cháy trên tàu.

Công ty quản lý tàu V.Ships Asia cho biết con tàu đã "bị một thiết bị bay hoặc phương tiện tấn công nghi là đầu đạn đánh trúng", dẫn tới vụ nổ và hỏa hoạn sau đó. Nạn nhân là một thuyền viên đang làm việc trong phòng máy vào thời điểm xảy ra vụ việc.

Tổ chức Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), đơn vị do Hải quân Hoàng gia Anh quản lý, xác nhận tàu MKD VYOM bị tấn công bởi một tàu mặt nước không người lái. Toàn bộ thủy thủ đoàn sau đó đã được sơ tán vào bờ an toàn, trong khi các cơ quan chức năng đang tiến hành điều tra.

Theo các chuyên gia quốc phòng hàng hải, tàu không người lái mang thuốc nổ - thường được gọi là "tàu cảm tử" - là phương tiện điều khiển từ xa được thiết kế để phát nổ khi va chạm mục tiêu. Loại phương tiện này có thể được chế tạo từ nhiều dạng tàu nhỏ, từ xuồng cao tốc đến thuyền đánh cá cải hoán, với phần mũi chứa hàng trăm kg thuốc nổ.

Trong những năm gần đây, công nghệ tàu không người lái mặt nước ngày càng xuất hiện nhiều trong các cuộc xung đột hiện đại. Ukraine đã sử dụng loại vũ khí này để tấn công các mục tiêu của Nga trên Biển Đen, trong khi lực lượng Houthi tại Yemen - được cho là có liên hệ với Iran - cũng từng triển khai các tàu cảm tử nhằm vào tàu thương mại và tàu chiến trên Biển Đỏ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng vụ tấn công nhằm vào tàu MKD VYOM là lần đầu tiên Iran trực tiếp sử dụng tàu mặt nước không người lái trong cuộc xung đột Trung Đông hiện nay. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tehran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và cảnh báo sẽ tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% sản lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển mỗi ngày. Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực đã giảm mạnh kể từ khi xung đột bùng phát.

Việc sử dụng tàu không người lái mang thuốc nổ có thể tạo thêm áp lực lớn đối với hoạt động vận tải hàng hải quốc tế, bởi loại vũ khí này có chi phí thấp nhưng hiệu quả cao và khó phòng thủ đối với tàu thương mại.

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Mỹ cho biết có thể triển khai lực lượng hải quân hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Tuy nhiên, việc bảo vệ toàn bộ tuyến hàng hải này được nhận định là sẽ rất phức tạp do các hoạt động quân sự đang diễn ra trên nhiều mặt trận trong khu vực.