Tây Ninh triển khai lấy mẫu ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Chiến tranh đã lùi xa nhưng vẫn còn nhiều liệt sĩ yên nghỉ trong những phần mộ chưa có tên. Mỗi mẫu ADN không chỉ mở ra cơ hội xác định danh tính người đã khuất, mà còn góp phần thực hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", giúp những người đã hy sinh được gọi đúng tên và xoa dịu nỗi mong chờ của thân nhân sau nhiều năm xa cách.

Trả lại tên cho liệt sĩ, vẹn tròn nghĩa tình với người đã khuất.

Giữa những ngày tháng Năm và đầu tháng Sáu năm 2026, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên khắp địa bàn tỉnh Tây Ninh đã diễn ra một hành trình mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là công tác khảo sát, chỉnh trang các công trình ghi công liệt sĩ hay triển khai lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN, mà còn là sự tiếp nối trách nhiệm và đạo lý của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Phía sau mỗi phần mộ còn thiếu thông tin là một câu chuyện chưa trọn vẹn; phía sau mỗi bia mộ vô danh là nỗi mong ngóng kéo dài suốt nhiều thập niên của biết bao gia đình liệt sĩ. Do đó, những việc làm đang được triển khai tại Tây Ninh không đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn là hành trình tìm lại danh tính, trả lại tên tuổi cho những người đã ngã xuống vì đất nước.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, việc khảo sát hiện trạng các công trình ghi công liệt sĩ được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện điều kiện cơ sở vật chất để xây dựng phương án sửa chữa, nâng cấp và chỉnh trang đồng bộ, hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Tuy nhiên, ý nghĩa của hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc cải tạo cảnh quan hay nâng cao chất lượng các công trình tưởng niệm. Đây còn là bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mộ liệt sĩ, tạo nền tảng để triển khai công tác lấy mẫu ADN đối với những phần mộ chưa xác định được danh tính.

Trên cơ sở khảo sát thực tế, các cơ quan chức năng sẽ đề xuất phương án sửa chữa phù hợp, đồng thời hoàn thiện hệ thống thông tin về liệt sĩ theo hướng khoa học, đồng bộ và chính xác hơn. Đây được xem là khâu chuẩn bị cần thiết để phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng các phương pháp công nghệ hiện đại.

Nếu việc chỉnh trang nghĩa trang là bước chuẩn bị về hạ tầng và dữ liệu, thì lễ phát động lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ được tổ chức ngày 4/6 tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Huệ chính là dấu mốc mở đầu cho giai đoạn triển khai sâu rộng công tác giám định ADN trên địa bàn tỉnh.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh do ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban đã tổ chức lễ phát động lấy mẫu và bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Huệ, xã Đông Thành.

Tham dự buổi lễ có Thiếu tướng Trần Đức Thắng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 7; ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh; Đại tá Nguyễn Minh Tấn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Huệ được lựa chọn là địa điểm triển khai đầu tiên nhằm đánh giá thực tiễn, hoàn thiện quy trình và rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng tại các nghĩa trang liệt sĩ khác trên địa bàn.

Hiện nghĩa trang có 2.120 phần mộ liệt sĩ, trong đó 1.325 phần mộ chưa xác định đầy đủ thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Đây là một trong những nghĩa trang có số lượng mộ liệt sĩ chưa rõ danh tính lớn nhất của tỉnh. Những con số ấy cho thấy khối lượng công việc còn rất lớn, nhưng đồng thời cũng thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của địa phương trong việc tìm lại danh tính cho những người đã cống hiến trọn tuổi xuân vì Tổ quốc.

Từ những phần mộ vô danh đến niềm mong đợi đoàn tụ của bao gia đình

Phát biểu tại lễ phát động, ông Phạm Tấn Hòa khẳng định công tác lấy mẫu và giám định ADN để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ.

Để bảo đảm kết quả chính xác, lãnh đạo tỉnh yêu cầu toàn bộ quy trình lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển và bàn giao phải được thực hiện nghiêm ngặt theo các quy định chuyên môn. Mỗi mẫu sinh phẩm đều phải được quản lý chặt chẽ nhằm bảo đảm tính pháp lý và độ tin cậy phục vụ công tác giám định. Các lực lượng tham gia được quán triệt thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, tuyệt đối tránh xảy ra sai sót hoặc nhiễm chéo mẫu. Đây là yêu cầu then chốt quyết định chất lượng và độ chính xác của quá trình đối sánh ADN sau này.

Đằng sau những công đoạn kỹ thuật tưởng chừng khô khan là ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc. Mỗi mẫu ADN được thu thập thành công không chỉ góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ mà còn mở ra cơ hội để hàng nghìn gia đình có thể tìm lại người thân sau nhiều năm dài mong đợi.

Đối với thân nhân liệt sĩ, việc xác định được danh tính người đã khuất không đơn thuần là kết quả của một quy trình khoa học. Đó là sự khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài qua nhiều thế hệ; là niềm an ủi cho những người mẹ, người cha đã dành cả cuộc đời chờ đợi tin con; là mong mỏi của những người vợ, người con chưa từng có cơ hội biết chính xác nơi người thân mình yên nghỉ. Khi một phần mộ vô danh được xác định danh tính, đó không chỉ là việc bổ sung thêm một thông tin vào hồ sơ lưu trữ. Đó còn là khoảnh khắc một người liệt sĩ được gọi đúng tên, đúng quê hương, đúng đơn vị chiến đấu; là lúc gia đình có thể thắp nén hương trước phần mộ mang tên người thân của mình sau nhiều thập niên xa cách.

Có thể nói, sự kết hợp giữa khoa học công nghệ hiện đại với công tác đền ơn đáp nghĩa đang tạo nên một cây cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp những hy sinh thầm lặng của các thế hệ đi trước được tri ân một cách trọn vẹn hơn.

Viết tiếp nghĩa tình "Uống nước nhớ nguồn".

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát mà nó để lại vẫn còn hiện hữu. Trên khắp cả nước, hàng chục nghìn hài cốt liệt sĩ vẫn chưa được xác định danh tính. Tại Tây Ninh, nhiều phần mộ trong các nghĩa trang liệt sĩ vẫn đang chờ ngày được gọi đúng tên. Chính vì vậy, việc khảo sát, chỉnh trang các công trình ghi công liệt sĩ, chuẩn hóa dữ liệu, lấy mẫu ADN và xác định danh tính hài cốt không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội đối với lịch sử và những người đã hy sinh vì đất nước.

Từ những nghĩa trang được chăm sóc khang trang hơn, những thông tin được rà soát cẩn trọng hơn đến từng mẫu ADN được thu thập theo quy trình khoa học nghiêm ngặt, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi thật của mình. Đó cũng là cách để thế hệ hôm nay thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã không tiếc máu xương vì nền hòa bình, độc lập và thống nhất của dân tộc. Bởi sự hy sinh ấy không chỉ thuộc về quá khứ mà còn là nền tảng làm nên cuộc sống bình yên của hiện tại.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng chuyên môn, Tây Ninh đặt mục tiêu hoàn thành công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin trong năm 2026. Đây không chỉ là một nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là cam kết trách nhiệm của địa phương trong việc thực hiện đạo lý "Đền ơn đáp nghĩa". Trên hành trình ấy, mỗi kết quả giám định thành công sẽ mang lại niềm vui cho một gia đình, làm sáng tỏ thêm một phần lịch sử còn dang dở và góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu về liệt sĩ trên phạm vi cả nước.

Quan trọng hơn, đó là minh chứng cho thấy dù thời gian có lùi xa đến đâu, sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ vẫn luôn được Tổ quốc và nhân dân ghi nhớ. Việc tìm lại danh tính cho những người đã ngã xuống không chỉ là trả lại một cái tên, mà còn là trả lại sự trọn vẹn cho ký ức, cho lịch sử và cho đạo lý thiêng liêng "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.