Tết Nguyên đán và những điểm nhấn ngoại giao của Tổng thống Donald Trump

Trong các nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, Tết Âm lịch của người châu Á là thời điểm vàng để thực thi quyền lực mềm và bày tỏ thái độ chính trị của nước Mỹ đối với khu vực được coi là tương lai của thế giới này.

Tết Âm lịch 2017: Điều chỉnh chiến lược Mỹ - Trung ngay đầu nhiệm kỳ

Tết Nguyên đán 2017 diễn ra chỉ hơn 1 tuần sau khi ông Donald Trump lần đầu tiên chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ. Khi dư luận quốc tế còn đang theo dõi những tuyên bố cứng rắn trong chiến dịch tranh cử của ông, chính quyền Trump đã có hành động vô cùng đáng chú ý.

Trong dịp Tết, Tổng thống Trump đã gây bất ngờ cho dư luận quốc tế khi không trực tiếp gửi thông điệp chúc Tết như những người tiền nhiệm. Thay vào đó, ông để cho Quyền Ngoại trưởng Mỹ Thomas Shannon thay mặt gửi lời chúc tới cộng đồng người châu Á.

Tuy nhiên, nước cờ ngoại giao đầy tinh tế của vị tân Tổng thống được thể hiện khi Ivanka Trump cùng con gái Arabella Kushner bất ngờ tham dự buổi tiếp tân tại Đại sứ quán Trung Quốc ở Washington D.C. Theo tờ The New York Times, đoạn video cô bé Arabella 5 tuổi hát bài chúc mừng năm mới và đọc thơ Đường bằng tiếng Trung trôi chảy đã làm "tan chảy" các nền tảng mạng xã hội toàn cầu. 

Ngay sau kỳ nghỉ Tết, Tổng thống Trump đã gửi thư cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong cuộc điện đàm, phía Nhà Trắng thể hiện lời chúc người dân Trung Quốc một năm mới thịnh vượng, và bày tỏ mong muốn phát triển một mối quan hệ mang tính xây dựng cho cả Mỹ và Trung Quốc. Tờ Times of Israel đánh giá động thái này được cho là sự đảo chiều rõ rệt so với những phát biểu trước đó của ông Trump. 

Giới quan sát cho rằng đây là lựa chọn giúp tạm thời ổn định mặt trận ngoại giao, tránh việc mở quá nhiều điểm nóng cùng lúc, nhằm tránh đẩy quan hệ Mỹ - Trung vào căng thẳng ngay từ đầu nhiệm kỳ. Tuy mang màu sắc hòa dịu, quyết định này cũng cho thấy ông Trump luôn sẵn sàng điều chỉnh lập trường để tạo không gian cho các cuộc đàm phán kinh tế và an ninh trong tương lai.

Tết Âm lịch 2018: Sự khởi nguồn của căng thẳng Mỹ - Trung

Trong lời chúc Tết Âm lịch năm 2018, ông Trump đã khéo léo lồng ghép những đặc điểm của năm Tuất như sự trung thực, độ tin cậy, chân thành vào các giá trị mà người Mỹ trân trọng. Đồng thời khẳng định sự đóng góp vô bờ bến của cộng đồng người Mỹ gốc Á đối với sức mạnh quốc gia. Thế nhưng, đằng sau những lời chúc mừng nồng nhiệt ấy là một thực tế kinh tế khắc nghiệt đang dần lộ diện qua các sắc lệnh thuế quan dồn dập.

Không lâu sau Tết, Mỹ chính thức áp thuế đối với hàng loạt mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, mở màn cho cuộc chiến thương mại lớn nhất thế giới đương đại. Sự trừng phạt thuế quan được áp lên rất nhiều mặt hàng của Trung Quốc như nông sản, ô tô, máy móc, năng lượng...

Các lệnh áp dụng thuế quan này không chỉ tác động đến hai nền kinh tế lớn nhất toàn cầu, mà còn gây chấn động chuỗi cung ứng quốc tế. Nhiều người phán đoán rằng các quyết định kinh tế được công bố ngay thời điểm Tết Âm lịch của châu Á, khi hoạt động kinh tế tại Trung Quốc tạm chững lại, nhằm tối đa hóa sức ép chính trị và tâm lý đối với Bắc Kinh. 

Tết Âm lịch 2019: Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên và những hợp đồng kinh tế mới tại Việt Nam

Năm Kỷ Hợi chứng kiến một đỉnh cao trong ngoại giao quốc tế khi Hà Nội, Việt Nam trở thành điểm đến cho cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ hai giữa Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngay sau dịp Tết Kỷ Hợi. Sự hiện diện của ông Trump tại Hà Nội vào thời điểm đó đã biến Việt Nam trở thành tâm điểm của truyền thông thế giới, một minh chứng sống động cho khả năng phát triển của một đất nước nhỏ bé.

Lựa chọn Việt Nam làm nơi đăng cai Hội nghị thượng đỉnh mang một hàm ý địa chính trị sâu sắc mà ông Trump muốn gửi gắm tới Bình Nhưỡng rằng Việt Nam chính là hình mẫu cho việc chuyển đổi từ đối nghịch sang một đối tác kinh tế năng động mà không cần thay đổi hệ thống chính trị. Cuộc Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên là một trong những động thái của chính quyền Nhà Trắng nhằm hòa hoãn chiến tranh hạt nhân thế giới và bình ổn quan hệ chính trị giữa hai cường quốc hạt nhân trên thế giới. 

Đồng thời, trong thời gian Tổng thống Donald Trump ở Việt Nam, các hợp đồng mua bán máy bay, động cơ trị giá hơn 15 tỷ USD giữa Boeing và các hãng hàng không đã được ký kết dưới sự chứng kiến của lãnh đạo hai nước.

Tết Âm lịch 2020: Đại dịch và sự đổ vỡ của trật tự đối thoại

Tết Canh Tý 2020 diễn ra trong một bối cảnh đầy kịch tính khi chỉ 10 ngày trước Tết, Tổng thống Trump đã tổ chức một buổi lễ long trọng tại Nhà Trắng để ký kết Thỏa thuận Thương mại Giai đoạn 1 với Trung Quốc. Thỏa thuận này, với những cam kết mua hàng nông sản và năng lượng khổng lồ từ phía Trung Quốc, được ông Trump ca ngợi là một bước ngoặt lịch sử giúp tái lập cán cân thương mại. Tuy nhiên, đây là năm thế giới bị phủ bóng bởi sự bùng phát của đại dịch COVID-19, sự kiện mà giới báo chí sau này gọi là "cuộc tấn công bất ngờ" vào quan hệ song phương. 

Khi Trung Quốc bước vào kỳ nghỉ lễ, dịch COVID-19 bùng phát và nhanh chóng trở thành vấn đề toàn cầu. Trong những ngày đầu sau Tết, Tổng thống Trump ban hành lệnh hạn chế nhập cảnh đối với công dân Trung Quốc. Đây là một trong những phản ứng sớm nhất của Mỹ trước nguy cơ đại dịch nhằm đảm bảo an ninh và y tế. Sự kiện này đã đẩy quan hệ Mỹ - Trung vào một vòng xoáy căng thẳng mới, làm lu mờ những thành tựu thương mại vừa đạt được. 

Từ sau Tết Âm lịch 2020, chính quyền Tổng thống Trump đẩy mạnh chiến lược tách rời kinh tế, công nghệ và chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc. Đại dịch không chỉ làm trầm trọng thêm mâu thuẫn song phương mà còn phơi bày sự đứt gãy trong hợp tác toàn cầu.

Tết Âm lịch 2025: Khởi đầu của "Kỷ nguyên vàng"

Sự trở lại của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ thứ hai vào đầu năm 2025 đã mang đến một luồng sinh khí mới cho các hoạt động ngoại giao Tết truyền thống. Vào ngày 29/1/2025, ngay sau lễ nhậm chức, ông Trump đã ban hành một thông điệp Tết Âm lịch đầy tham vọng, kết nối ý nghĩa văn hóa của năm Ất Tỵ với tầm nhìn chính trị về một "Kỷ nguyên vàng" của Hoa Kỳ. Ông giải thích rằng hình tượng con Rắn trong văn hóa Á Đông gắn liền với "trí tuệ và sự vận động chiến lược", những phẩm chất mà ông cho là cần thiết để định hình lại trật tự thế giới. Thông điệp Tết 2025 của ông Trump vì thế mang một sắc thái tự tin và quyết đoán, khẳng định rằng cộng đồng người Mỹ gốc Á chính là một phần không thể tách rời trong hành trình khôi phục sự vĩ đại của nước Mỹ. 

Sau Tết Ất Tỵ, Tổng thống Trump không chỉ dừng lại ở những lời chúc tụng mà đã thực hiện hàng loạt sắc lệnh nhằm tái định hình quan hệ với khu vực Á Đông. Ông đề xuất một hệ thống thuế quan mới, có thể lên tới 50% đối với hàng hóa từ các quốc gia không có quan hệ tốt. Quyết định này từ Nhà Trắng đã làm rung động nền kinh tế thế giới và trở thành tâm điểm truyền thông trong thời gian đó. 

Trong nhiều năm, việc những quyết sách lớn được đưa ra trước hoặc ngay sau Tết Âm lịch cho thấy cách Nhà Trắng đã chọn thời điểm chính trị thông minh để củng cố lợi thế chiến lược. Với Tổng thống Donald Trump, Tết Âm lịch gắn liền với những quyết định góp phần định hình lại cục diện kinh tế - chính trị quốc tế.