Thần tượng ra mắt ngày càng trẻ, K-pop đối mặt bài toán bảo vệ trẻ em

Các thành viên nhóm nhạc nữ K-pop A2O LITE biểu diễn tại sự kiện giới thiệu ra mắt toàn cầu của A2O Entertainment mang tên "Welcome to Soulite From A2O SOUL A2O LITE" - Ảnh: Yonhap.

Sự xuất hiện của những thần tượng K-pop mới 13 hoặc 14 tuổi không còn là hiện tượng hiếm. Tuy nhiên, khi các nghệ sĩ bước lên sân khấu trước lúc hoàn thành bậc trung học cơ sở, câu hỏi được đặt ra không chỉ là họ có đủ tài năng hay không, mà còn là hệ thống hiện tại có bảo vệ được sức khỏe, việc học và quá trình phát triển của các em.

Hàn Quốc đã đặt ra giới hạn về thời gian làm việc, hoạt động ban đêm và trách nhiệm của công ty quản lý đối với nghệ sĩ vị thành niên. Dù vậy, nhiều quy định chưa bao phủ giai đoạn đào tạo trước khi ra mắt, trong khi việc thực thi trên thực tế vẫn bị đánh giá là thiếu đồng đều.

Nhóm nhạc có ba thành viên 13 tuổi làm dấy lên tranh luận

A2O LITE tổ chức showcase ra mắt ngày 12/10 và phát hành đĩa đơn đầu tay Neon một ngày sau đó. Ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng Top 100 của Melon sau khoảng 29 giờ, giúp nhóm nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng.

Tuy nhiên, thành tích âm nhạc không phải yếu tố duy nhất khiến A2O LITE trở thành chủ đề bàn luận. Cả chín thành viên của nhóm đều chưa thành niên, trong đó Ayune, Oa và Aijing mới 13 tuổi.

Nhóm nhạc được giới thiệu bởi A2O Entertainment dưới sự dẫn dắt của cựu nhà sản xuất SM Entertainment Lee Soo-man. Đội hình có các thành viên sinh năm 2013 một lần nữa làm dấy lên câu hỏi kéo dài nhiều năm trong ngành K-pop: những quy định hiện hành liệu đã đủ để bảo vệ trẻ em bước vào môi trường giải trí chuyên nghiệp hay chưa. 

Việc nghệ sĩ ra mắt ở tuổi thiếu niên không phải hiện tượng mới. BoA bắt đầu sự nghiệp vào năm 2000 khi mới 13 tuổi, trong khi Taemin của SHINee và Krystal của f(x) đều ra mắt lúc 14 tuổi. NCT DREAM cũng giới thiệu đội hình có những thành viên nhỏ nhất mới 14 tuổi vào năm 2016.

Xu hướng này tiếp tục xuất hiện ở các thế hệ sau. Jang Won-young ra mắt cùng IZONE khi 14 tuổi, Ni-ki của ENHYPEN và Leeseo của IVE cũng bắt đầu hoạt động ở độ tuổi tương tự. Chiquita gia nhập BABYMONSTER khi 14 tuổi, còn Lim Seo-won ra mắt trong UNIS năm 2024 khi mới 13 tuổi.

Vì sao các công ty muốn thần tượng ra mắt sớm?

Một trong những nguyên nhân khiến các công ty lựa chọn nghệ sĩ trẻ là vòng đời hoạt động của thần tượng K-pop thường bị đánh giá tương đối ngắn. Nghệ sĩ cần thời gian để xây dựng vị trí, phát triển cộng đồng người hâm mộ và đạt đến giai đoạn thành công nhất trong sự nghiệp.

Nhà phê bình văn hóa Jung Duk-hyun nhận định việc ra mắt sớm giúp thần tượng có thêm thời gian để định hình bản thân trong một thị trường thay đổi nhanh. Sở thích của công chúng đối với một nghệ sĩ hoặc nhóm nhạc không tồn tại mãi, khiến khoảng thời gian đỉnh cao của nhiều thần tượng trở nên hạn chế.

Các công ty còn có thể đào tạo nghệ sĩ từ sớm để hình thành kỹ năng biểu diễn, phong cách và hình ảnh phù hợp với kế hoạch dài hạn. Một thần tượng bắt đầu ở tuổi 13 hoặc 14 có khả năng tích lũy nhiều năm kinh nghiệm trước khi bước vào độ tuổi trưởng thành.

Tuy nhiên, lợi ích về thời gian và khả năng phát triển thương mại không thể tách rời những rủi ro đối với trẻ vị thành niên. Các em phải đồng thời duy trì việc học, luyện tập, ghi hình, biểu diễn và thích nghi với sự chú ý của công chúng trong giai đoạn thể chất, tâm lý vẫn đang phát triển.

Môi trường thần tượng còn đòi hỏi sự cạnh tranh cao và việc quản lý hình ảnh chặt chẽ. Nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp, lợi thế ra mắt sớm có thể phải đánh đổi bằng sức khỏe, đời sống học đường và quyền được phát triển như những trẻ em cùng độ tuổi.

Quy định bảo vệ thần tượng K-pop vị thành niên vẫn còn khoảng trống

Luật Phát triển ngành văn hóa và nghệ thuật đại chúng của Hàn Quốc quy định nghệ sĩ dưới 15 tuổi nhìn chung không được làm việc quá 35 giờ mỗi tuần và không được hoạt động từ 22h đến 6h sáng hôm sau. Nếu ngày tiếp theo là ngày nghỉ học, các em có thể làm việc đến nửa đêm khi có sự đồng ý của bản thân và cha mẹ hoặc người giám hộ.

Đối với nghệ sĩ từ 15 tuổi trở lên, giới hạn cơ bản là 40 giờ mỗi tuần. Thời gian này có thể được kéo dài theo thỏa thuận nhưng không quá một giờ mỗi ngày và sáu giờ mỗi tuần; hoạt động ban đêm cũng cần sự chấp thuận của nghệ sĩ và người giám hộ.

Sửa đổi có hiệu lực từ tháng 8/2025 cấm các công ty ép nghệ sĩ vị thành niên nghỉ học hoặc bỏ học, áp đặt việc kiểm soát ngoại hình quá mức hay có hành vi bạo lực bằng lời nói và thể chất. Các công ty cũng phải chỉ định người phụ trách bảo vệ thanh thiếu niên để quản lý thời gian làm việc và xem xét hợp đồng.

Dù vậy, luật hiện không quy định chế tài trực tiếp dành riêng cho hành vi vi phạm giới hạn giờ làm việc và hoạt động ban đêm. Nếu không thực hiện yêu cầu khắc phục của Bộ Văn hóa, công ty có thể bị phạt hành chính tối đa 10 triệu won, tương đương khoảng 195 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại. 

Một khoảng trống khác nằm ở giai đoạn trước khi ra mắt. Giới hạn thời gian hiện chủ yếu áp dụng cho những hoạt động sản xuất như ghi hình hoặc thu âm, chưa bao phủ đầy đủ nhiều năm đào tạo của thực tập sinh. Do tòa án thường không công nhận thần tượng là người lao động theo quan hệ lao động thông thường, một số quy định về việc sử dụng trẻ em dưới 15 tuổi cũng khó được áp dụng.

Sức khỏe và việc học bị đặt dưới áp lực cạnh tranh

Một nghiên cứu phỏng vấn được trình bày tại diễn đàn của Quốc hội Hàn Quốc ngày 30/9 cung cấp thêm góc nhìn về điều kiện của những thực tập sinh trẻ. Nghiên cứu thực hiện với 16 người từng là thần tượng hoặc thực tập sinh, có độ tuổi trung bình khi bắt đầu đào tạo là 15,9.

Những người tham gia đề cập đến chế độ ăn uống nghiêm ngặt, tình trạng thiếu dinh dưỡng, ngất xỉu và rối loạn kinh nguyệt. Bên cạnh ảnh hưởng thể chất, họ còn phải đối mặt với sự cô lập, áp lực cạnh tranh và khó khăn trong việc duy trì đời sống học đường.

Các nghệ sĩ trẻ cũng có nguy cơ bị yêu cầu trình diễn nội dung không phù hợp với lứa tuổi.  Năm 2025, chương trình tuyển chọn Under15 của MBN bị hủy chỉ vài ngày trước khi lên sóng sau những cáo buộc về cách hình ảnh trẻ em được xây dựng. Những trường hợp này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở độ tuổi ra mắt, mà còn ở vai trò, hình tượng và nội dung mà các nghệ sĩ vị thành niên được yêu cầu thể hiện.

Hàn Quốc chưa quy định độ tuổi tối thiểu để ra mắt

Năm 2023, các nhà lập pháp từng đề xuất siết chặt giới hạn thời gian làm việc theo từng nhóm tuổi, trong đó trẻ dưới 12 tuổi chỉ được hoạt động tối đa 25 giờ mỗi tuần. Năm hiệp hội trong ngành giải trí phản đối, cho rằng quy định khó khả thi đối với những nhóm nhạc có thành viên thuộc nhiều độ tuổi khác nhau.

Dự luật không được tiếp tục xem xét sau khi nhiệm kỳ Quốc hội khóa 21 kết thúc vào tháng 5/2024. Các giới hạn chia theo nhóm tuổi cũng không được đưa vào bản sửa đổi có hiệu lực năm 2025.

Trong khi đó, một số quốc gia đã xây dựng quy định chi tiết hơn. Tại Anh, nghệ sĩ nhí cần giấy phép của chính quyền địa phương. Trẻ từ chín tuổi trở lên không được biểu diễn hoặc tập luyện quá năm giờ mỗi ngày và phải dành ba giờ cho việc học vào ngày học chính thức.

Hàn Quốc hiện chưa quy định độ tuổi tối thiểu để một thần tượng ra mắt. Các tổ chức xã hội vì vậy kêu gọi xây dựng quy định phù hợp hơn với từng giai đoạn phát triển của trẻ em, thay vì chỉ dựa vào giới hạn giờ làm việc chung.

Luật sư Kim Doo-na của tổ chức Hope and Law nhận định điều kiện thực tế chưa thay đổi đáng kể sau lần sửa luật năm 2025. Việc thực thi khác nhau giữa các công ty; một số đơn vị chưa nắm rõ yêu cầu mới, trong khi ngay cả những quy định đã tồn tại cũng chưa phải lúc nào được áp dụng đầy đủ.

Tài năng không thể thay thế cơ chế bảo vệ

Không thể phủ nhận nhiều thần tượng K-pop ra mắt sớm đã xây dựng được sự nghiệp nổi bật. Quá trình đào tạo từ nhỏ có thể giúp họ hình thành kỹ năng thanh nhạc, vũ đạo và khả năng làm chủ sân khấu vượt trội so với độ tuổi.

Tuy nhiên, sự thành công của một số cá nhân không thể được dùng để kết luận rằng mô hình này phù hợp với mọi trẻ em. Công chúng thường nhìn thấy sân khấu, thành tích và mức độ nổi tiếng, nhưng ít có cơ hội tiếp cận đầy đủ những áp lực trong phòng tập, lịch trình kéo dài hoặc sự gián đoạn trong quá trình học tập.

Cuộc tranh luận vì thế không nhất thiết dẫn đến một câu trả lời tuyệt đối rằng nghệ sĩ 13 hay 14 tuổi phải bị cấm ra mắt. Vấn đề cốt lõi là các em được làm việc trong điều kiện nào, có quyền từ chối hay không và ai chịu trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của các em khi xảy ra xung đột với mục tiêu thương mại.

Khi K-pop tiếp tục mở rộng quy mô toàn cầu, tiêu chuẩn dành cho ngành công nghiệp này không thể chỉ được đo bằng doanh số, bảng xếp hạng hay lượng người hâm mộ. Khả năng bảo vệ những nghệ sĩ nhỏ tuổi nhất cũng là thước đo cho mức độ chuyên nghiệp và phát triển bền vững của toàn bộ hệ thống.