Tháo gỡ "nút thắt" cho lực lượng kiểm tra chuyên ngành giao thông

Sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, Sở Xây dựng thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh đã thành lập các phòng kiểm tra chuyên ngành nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý thực tế. Tuy nhiên, do thiếu quy định cụ thể về trang phục nhận diện, công cụ hỗ trợ và thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, lực lượng này đang gặp nhiều khó khăn trong việc phát huy hiệu quả công tác thực địa.

Kể từ năm 2025, thực hiện Nghị quyết số 190/2025/QH15 về sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, hoạt động của Thanh tra giao thông vận tải trực thuộc Sở Xây dựng tại hai thành phố lớn nhất cả nước đã kết thúc để chuyển sang mô hình mới. Cụ thể, từ ngày 1/7/2025, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã hợp nhất các đơn vị cũ để thành lập Phòng Kiểm tra chuyên ngành. Tương tự, vào tháng 10/2025, thành phố Hà Nội cũng chính thức phê duyệt đề án thành lập Phòng Kiểm tra giao thông vận tải. Lực lượng mới này được giao trọng trách chủ trì tham mưu, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về kết cấu hạ tầng giao thông, phương tiện, đào tạo lái xe, đăng kiểm, đồng thời phối hợp phân luồng, chống ùn tắc và giải quyết các sự cố giao thông trên địa bàn.

Mặc dù vai trò của lực lượng này là rất cần thiết, song thực tế triển khai đang vấp phải rào cản lớn về nhận diện và công cụ thực thi nhiệm vụ. Trong văn bản gửi Bộ Xây dựng ngày 31/3/2026, lãnh đạo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh tính chất đặc thù của công tác kiểm tra chuyên ngành là lưu động ngoài hiện trường, thường xuyên làm việc vào ban đêm để đảm bảo an toàn giao thông, do đó rất cần trang bị chuyên biệt để nhận diện và bảo vệ sức khỏe cho công chức. Đồng quan điểm, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội và các chuyên gia giao thông cũng cho rằng việc thiếu “màu cờ sắc áo” khiến người dân và doanh nghiệp khó nhận diện để phối hợp, đồng thời gây khó khăn cho cán bộ khi thực hiện điều tiết giao thông. Ông Nguyễn Quang Lượng, nguyên Đội trưởng Đội Thanh tra giao thông vận tải quận Long Biên chia sẻ, nếu chỉ mặc thường phục, công chức rất khó để yêu cầu người tham gia giao thông chấp hành hướng dẫn, làm giảm hiệu quả công tác hỗ trợ bảo đảm an toàn giao thông.

Bên cạnh vấn đề trang bị, những bất cập về pháp lý cũng đang khiến hoạt động xử lý vi phạm bị đình trệ. Theo Nghị định số 336/2025/NĐ-CP, thẩm quyền xử phạt và lập biên bản tạm giữ giấy phép lái xe hiện thuộc về Giám đốc Sở hoặc Chủ tịch UBND các cấp, trong khi công chức thi hành công vụ trực tiếp tại hiện trường lại không được quy định rõ thẩm quyền này. Điều này dẫn đến sự chậm trễ trong việc xử phạt và trả lại giấy phép cho người dân do người có thẩm quyền không thể luôn có mặt kịp thời tại hiện trường. Để sớm đưa hoạt động kiểm tra chuyên ngành vào nền nếp, các địa phương kiến nghị Bộ Xây dựng sớm ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể về quy trình kiểm tra, cũng như quy định về trang phục, phương tiện và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho lực lượng kiểm tra giao thông vận tải vận hành hiệu quả trong tình hình mới.