Thay đổi đáng chú ý trong khuyến nghị hạn chế hoạt động với nghệ sĩ, KOLs bị điểm tên trong "danh sách đen"

Tại các cuộc Họp báo thông tin các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP Hồ Chí Minh những tuần gần đây, phía Sở Văn hóa Thể thao TP Hồ Chí Minh đã nhận được nhiều câu hỏi từ phía báo chí xung quanh các nội dung tạo nên nhiều tranh cãi trái chiều trong dư luận.

Như trường hợp MV có những tình tiết bị gây phản cảm, trường hợp rapper Dế Choắt bị cho là công kích cá nhân nghệ sĩ khác bằng nhiều ngôn từ thù hằn, tục tĩu hay việc một số người có ảnh hưởng trên mạng xã hội livestream có nhiều phát ngôn, hành động khiếm nhã, xúc phạm liên quan đến câu chuyện gia đình một cố nghệ sĩ... Trả lời cho các trường hợp này, Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành ngày 5/3/2026 được dẫn ra như khung tham chiếu quan trọng để chấn chỉnh các hành vi "lệch chuẩn".

Có những nghệ sĩ đã nhanh chóng nghiêm túc chấp hành, kịp thời đưa ra những giải pháp xử lý triệt để. Nhưng Bộ quy tắc không hướng tới việc xử lý trường hợp đơn lẻ mà theo bà Nguyễn Thị Thanh Huyền - Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - mà để mọi người, nhất là giới trẻ nhìn vào bộ quy tắc để hoạt động, ứng xử văn minh khi tham gia môi trường số, đồng thời có những nỗ lực để hạn chế hành vi phát ngôn phản cảm, cùng nhau xây dựng, lan tỏa những điều tích cực. Bộ quy tắc theo bà Huyền để mỗi cá nhân, tổ chức cùng nhìn vào soi vào, thấy đúng, biết sai, biết nên hay không nên từ đó chung tay xây dựng môi trường văn hóa.

Khi nào nghệ sĩ vi phạm bị "cấm sóng"?

Tại Hội nghị phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số tổ chức ngày 22/5, ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - trong chia sẻ câu chuyện cụ thể (dù không trực tiếp nhắc tới tên) của nghệ sĩ vi phạm pháp luật và nhấn mạnh việc hạn chế hợp tác đối với những nghệ sĩ, người có ảnh hưởng trên mạng xã hội các KOL, KOC vi phạm bộ quy tắc ứng xử, vi phạm pháp luật, chuẩn mực xã hội.

Theo ông, cơ chế sẽ tương tự như sáng kiến white list (danh sách trắng), black list (danh sách đen). Danh sách sẽ được thảo luận thống nhất và gửi tới các MCN (mạng lưới đa kênh), các nhãn hàng... đề nghị cân nhắc việc hợp tác trong khoảng thời gian nhất định.

Trước câu hỏi của đại diện nhãn hàng về việc tạo cơ hội cho các nghệ sĩ, KOLs đã chân thành nhận lỗi và sửa sai, ông Lê Quang Tự Do cho biết, trên Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam sẽ tạo điều kiện cho những người bị hạn chế xuất hiện có lời xin lỗi, giải trình, tạo điều kiện cho họ sửa sai chứ không ai muốn "tuyên án tử hình" sự nghiệp cho những người mắc lỗi.

NSND Nguyễn Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn cho biết - xử phạt là điều bất đắc dĩ thôi. Ông nhấn mạnh cần xác định rõ vấn đề mà nghệ sĩ mắc phải là bản chất hay hiện tượng và quan tâm đến việc có thể tạo cơ hội sửa sai được không vì dù pháp luật hay quy tắc ứng xử đều mong muốn xây dựng xã hội tốt đẹp, văn minh chứ không phải phạt lấy được.

"Nhãn nhận diện" cho nghệ sĩ, người có sức ảnh hưởng trên không gian mạng

Ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh - nhìn nhận, bên cạnh những tiêu chí về danh sách trắng (có thể được hiểu như các trường hợp không vi phạm, được khuyến nghị hợp tác...) và danh sách đen (những trường hợp bị hạn chế hoạt động ở lĩnh vực nào đó, trong khoảng thời gian nhất định), phía Sở còn quan tâm đến danh sách xanh, định hướng "phủ xanh" môi trường mạng xã hội bằng việc đưa đội ngũ nghệ sĩ, người nổi tiếng, các KOLs tham gia đồng hành với các hoạt động quảng bá cho thành phố.

Bằng sức ảnh hưởng trên môi trường số, bằng sự định hướng, phối hợp ăn ý bài bản với các cơ quan chức năng, họ có thể góp phần tích cực vào công tác truyền thông từ chính sách, góp phần khơi dậy các phong trào, hoạt động cộng đồng ý nghĩa, quảng bá cho các sản vật, tiềm năng du lịch ở những vùng còn ít được biết tới, cách xa về mặt địa lý... Ông Hồi dẫn chứng trong nhiều sự kiện lớn, thành phố đã cấp thẻ tác nghiệp cho các KOLs để họ cùng tham gia, phát huy hiệu quả như những đối tác truyền thông.

Năm 2026, ghi dấu dịp kỷ niệm lớn 50 năm thành phố mang tên Bác, đông đảo các nhà sáng tạo nội dung cùng định hướng tạo nên luồng thông tin tích cực. Các MCN, KOLs có ý thức trong việc xây dựng kế hoạch truyền thông chính sách trên nền tảng số, chủ động tham gia thực hiện bộ quy tắc ứng xử. Ông Hồi cũng cho rằng, bộ quy tắc không phải là điều gì đó quá lớn lao, to tát mà chính là được biểu hiện sinh động từ ý thức tuân thủ pháp luật, thực hiện các quy chuẩn về văn hóa, đạo đức, lan tỏa những điều tích cực.