Thế giới thận trọng trước đề xuất “Hội đồng Hòa bình” của Tổng thống Trump

Các chính phủ trên thế giới trong ngày 18/1, đã phản ứng thận trọng trước lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump tham gia sáng kiến “Hội đồng Hòa bình”, nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu.

Theo các nhà ngoại giao, chỉ có Hungary đưa ra sự ủng hộ rõ ràng đối với sáng kiến này. Thư mời được gửi tới khoảng 60 quốc gia và bắt đầu đến các thủ đô châu Âu từ ngày 17/1. Nhiều chính phủ khác tránh đưa ra phát biểu công khai, trong khi các quan chức bày tỏ lo ngại một cách kín đáo rằng sáng kiến này có thể làm suy yếu vai trò của Liên hợp quốc.

Theo nội dung thư mời và dự thảo điều lệ mà Reuters tiếp cận được, “Hội đồng Hòa bình” sẽ do Tổng thống Trump giữ vai trò chủ tịch trọn đời. Hội đồng dự kiến trước mắt tập trung vào xung đột tại Gaza, sau đó mở rộng sang các điểm nóng khác. Các quốc gia thành viên sẽ có nhiệm kỳ 3 năm, trừ khi đóng góp 1 tỷ USD để trở thành thành viên thường trực.

Nhà Trắng cho biết việc cho phép một số quốc gia có tư cách thành viên lâu dài nhằm ghi nhận “cam kết sâu sắc đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng”. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni nói nước này “sẵn sàng đóng góp”, song không nêu rõ phạm vi tham gia. Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Ottawa về nguyên tắc đã đồng ý tham gia sáng kiến liên quan đến Gaza, nhưng chi tiết vẫn đang được thảo luận.

Một cơ chế Hội đồng Hòa bình đã từng được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua vào tháng 11/2025, song chỉ có hiệu lực đến năm 2027 và giới hạn trong vấn đề Gaza. Nga và Trung Quốc khi đó đã bỏ phiếu trắng, cho rằng nghị quyết không trao vai trò rõ ràng cho Liên hợp quốc trong tương lai của Gaza.

Một số nhà ngoại giao châu Âu lo ngại dự thảo điều lệ của sáng kiến mới có thể làm xói mòn nền tảng của hệ thống Liên hợp quốc. Người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết các quốc gia có quyền tham gia các cơ chế hợp tác khác nhau, song Liên hợp quốc sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy định hiện hành.

Theo Reuters, danh sách được Nhà Trắng công bố gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc phái viên Steve Witkoff, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và ông Jared Kushner. Một số ý kiến chỉ trích cho rằng việc Hội đồng Hòa bình giám sát quản trị Gaza có thể mang dáng dấp của mô hình mang tính áp đặt từ bên ngoài.