Khoảng cách lớn trong vấn đề tiếp cận năng lượng

Gần 700 triệu người trên toàn cầu đang không có điện để sử dụng. Số liệu trên được đưa ra trong bản báo cáo được Cơ quan Năng lượng Quốc tế phối hợp cùng các cơ quan của Liên hợp quốc công bố mới đây.

Dù số người sống không có điện trên thế giới đã giảm một nửa trong thập kỷ qua, tuy nhiên, con số này hiện vẫn ở mức cao, khoảng 675 triệu người, chủ yếu ở khu vực cận Sahara tại châu Phi.

Bản báo cáo cũng cảnh báo rằng thế giới vẫn chưa đi đúng hướng để đảm bảo việc tiếp cận năng lượng sạch, giá cả phải chăng cho mọi người vào năm 2030 - một trong những mục tiêu phát triển bền vững được tất cả các thành viên Liên hợp quốc đề ra năm 2015.

Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới cho rằng thế giới đang chứng kiến đà giảm tốc trong vấn đề điện khí hóa toàn cầu. Ngoài ra, các nguồn ngân sách công nhằm hỗ trợ năng lượng sạch ở những nước nghèo đã giảm xuống mức thấp hơn cả thời kỳ trước đại dịch COVID-19.

Nhật Bản: Tiết kiệm điện trở thành dự án quốc gia

Tiết kiệm điện đang là vấn đề nóng bỏng, là một trong những ưu tiên hàng đầu trên thế giới trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nguồn cung khí đốt khan hiếm, nguy cơ thiếu hụt năng lượng hiện hữu và lạm phát gia tăng.

Tại Nhật Bản, tiết kiệm điện đã trở thành một dự án quốc gia kể từ sau thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 năm 2011. Sự mong manh của ngành năng lượng, vốn phụ thuộc gần 90% nguồn cung từ bên ngoài, cùng mục tiêu đạt được mức trung hòa carbon vào năm 2050 là những lí do khiến cho việc tiết kiệm năng lượng tại đây trở thành vấn đề được chú trọng.

Cũng giống như những nước khác, Chính phủ Nhật Bản đang kêu gọi người dân tiết kiệm điện, ngoài các biện pháp thông thường như tắt các thiết bị điện không cần thiết như bóng đèn không sử dụng hay thang máy chạy không tải, chính phủ cũng khuyến khích nhân viên mặc quần áo nhẹ hơn trong mùa hè, không mặc áo vest, không thắt cà vạt… để giảm bớt cường độ sử dụng máy điều hòa tại nơi làm việc, điều hòa ở mùa hè được khuyến khích để ở mức 28 độ C, bên cạnh đó phát triển và sử dụng thiết bị tiên tiến tiết kiệm năng lượng.

Các doanh nghiệp cũng điều chỉnh giờ làm hay hoạt động của dây chuyền sản xuất, giảm bớt gánh nặng cho lưới điện vào khung giờ cao điểm. Năm ngoái, Nhật Bản đã đảm bảo dự trữ điện mức tối thiểu trên 3% để cung cấp ổn định cho toàn Nhật Bản, còn năm nay chưa đến thời điểm nắng nóng nhất, nhưng dự báo tỷ lệ dự trữ có thể đảm bảo từ 5-10%, một phần là nhờ tiết kiệm điện, một phần là Nhật Bản đảm bảo đa dạng hóa nguồn cung hơn so với năm ngoái.

Đa dạng hóa nguồn cung năng lượng

Năm nay, lượng điện dự trữ của Nhật Bản đã đảm bảo ở mức an toàn, người dân có thể sử dụng điện mà không lo thiếu điện. Có được điều này là do Nhật Bản đã đa dạng hóa nguồn cung, đầu tiên là luôn đảm bảo nguồn cung nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu như than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cho các nhà máy nhiệt điện bằng các hợp đồng dài hạn.

Bên cạnh đó, việc khởi động lại một số nhà máy điện hạt nhân, mặc dù vấp phải một số phản đối trong nước, nhưng điện hạt nhân vẫn đang là biện pháp phù hợp nhất cho Nhật Bản để đảm bảo ổn định nguồn cung lưới điện. Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu khôi phục điện hạt nhân, điện hạt nhân trong sẽ chiếm từ 20 -22% trong cơ cấu điện của Nhật Bản vào năm 2030, trong khi đó, sẽ phát triển các nguồn năng lượng tái tạo khác như điện gió, điện mặt trời với các công nghệ mới, giảm giá thành hơn so với các công nghệ hiện nay.

Cuộc đua tiết kiệm điện trên thế giới

Không chỉ Nhật Bản, nhận thức được tiết kiệm điện là chìa khóa để ứng phó biến đổi khí hậu và giảm sự phụ thuộc vào năng lượng, nhiều quốc gia châu Âu cũng đã áp dụng các biện pháp hữu hiệu trong cuộc đua tiết kiệm điện trên thế giới.

Với mục tiêu phát triển hệ thống chiếu sáng công cộng thông minh tiết kiệm năng lượng, nhiều thành phố tại Pháp đã tự trang bị cho mình đèn đường thông minh, cho phép giảm đến 65% mức tiêu thụ năng lượng. Sử dụng bóng đèn LED cũng là một giải pháp để tiết kiệm điện năng. Trên toàn nước Pháp, hơn 25% hệ thống chiếu sáng công cộng đã sử dụng đèn LED.

Người dân cũng như Chính phủ Bỉ đã thực hành tiết kiệm năng lượng ở cấp độ cá nhân cũng như tại các khu vực công và những nơi công cộng.

Nhiều vùng tại Bỉ đang áp dụng phương thức "Bộ ba năng lượng" gồm giảm tiêu thụ năng lượng bằng cách cách nhiệt ngôi nhà, chọn lựa năng lượng tái tạo, sử dụng nhiên liệu hóa thạch hiệu quả.

Tại Tây Ban Nha, các cửa hàng phải tắt đèn trưng bày từ 22h. Mọi cơ sở có máy lạnh hoặc máy sưởi phải lắp đặt cơ chế đóng tự động để tránh lãng phí điện. Các biện pháp sẽ được duy trì cho đến tháng 11 tới.

Trong khi đó, tại Italy, chiến dịch Thermostat đưa ra một số biện pháp tiết kiệm năng lượng, bao gồm cả việc tắt các đài phun nước công cộng. Italy khuyến khích mọi người tắm nhanh hơn, chỉ sử dụng máy rửa bát và máy giặt khi đã đầy tải cũng như không để các thiết bị gia dụng ở chế độ chờ.

Trong tương lai, Nghị viện châu Âu đặt mục tiêu các tòa nhà mới của các nước EU sẽ sử dụng công nghệ năng lượng mặt trời vào năm 2028 khi có khả năng về mặt kỹ thuật và kinh tế. Đối với nhà ở dân cư, hạn chót là năm 2032.

Xe bus sân bay "xanh"

Với hàng loạt kế hoạch và mục tiêu cụ thể đã được đưa ra, các quốc gia hướng tới thay đổi thói quen sử dụng năng lượng của người dân, đồng thời cấu trúc lại hệ thống sản xuất và sử dụng điện năng từ hộ gia đình đến cơ sở công cộng.

Những giải pháp tiết kiệm điện của các quốc gia không chỉ hướng đến giảm tiêu thụ năng lượng, mà còn giúp chuyển đổi mô hình sử dụng năng lượng xanh và hiệu quả.

Trong một nỗ lực chuyển đổi xanh, chính quyền thủ đô Seoul của Hàn Quốc mới đây cho biết, sẽ thay thế tất cả các xe bus chạy bằng dầu diesel hiện tại bằng nhiên liệu hydro vào năm 2030. Trước mắt, Seoul có kế hoạch đưa vào sử dụng khoảng 1.000 xe bus hydro trên các tuyến xe bus thành phố vào năm 2026.

Xe bus hydro không thải ra carbon dioxide hoặc các chất gây ô nhiễm không khí khác. Ngoài ra, xe bus thế hệ mới này chỉ mất chưa đầy 30 phút để nạp nhiên liệu, ngắn hơn thời gian sạc cần thiết cho xe bus điện và có thể di chuyển hơn 600 km mỗi ngày, giống như xe động cơ đốt trong.

Xe bus diesel hiện vẫn chiếm gần như toàn bộ các xe bus sân bay tại Seoul với 450 xe, hoạt động trên 43 tuyến đường mỗi ngày. Đây cũng được coi là thủ phạm gây ô nhiễm khi thải ra lượng khí nhà kính gấp 30 lần và lượng hạt mịn gấp 43 lần so với xe chở khách thông thường.