Theo dấu “phố Malaysia” giữa trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh

Ngay giữa trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, chỉ cách chợ Bến Thành vài chục bước chân, có một con phố mang đến cho du khách cảm giác như đang lạc giữa Kuala Lumpur hay Penang (Malaysia). Tiếng Malay và tiếng Việt được sử dụng phổ biến trước các quán ăn. Những quán ăn Halal tỏa hương cà ri, thịt nướng và bánh roti vừa ra lò tạo nên một dấu ấn rất riêng của con phố. Những tấm khăn hijab đủ màu sắc được bày khắp các cửa hàng nhỏ. Con phố chỉ dài hơn 100m, nhưng chứa đựng câu chuyện kéo dài hơn một thế kỷ về sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và thế giới Hồi giáo.

Một góc Kuala Lumpur bên cạnh chợ Bến Thành

Với cộng đồng người Hồi giáo Đông Nam Á, đường Nguyễn An Ninh nơi đây từ lâu đã trở thành một địa chỉ quen thuộc được truyền tai nhau với cái tên "Saigon Halal Street".

Những biển hiệu "Halal Food", "Muslim Restaurant", "Hijab Fashion" xuất hiện nối tiếp nhau. Người bán hàng thoăn thoắt chuyển đổi giữa tiếng Việt và tiếng Malaysia. 

Điều tạo nên sức hút của khu phố không phải sự hào nhoáng mà chính là cảm giác thân thuộc. Người Hồi giáo có thể dễ dàng tìm thấy bữa ăn đúng chuẩn Halal, mua trang phục truyền thống, ghé thánh đường cầu nguyện rồi tiếp tục hành trình khám phá thành phố mà không phải băn khoăn về những khác biệt văn hóa.

Ở đây, du lịch không dừng ở việc tham quan. Du khách được sống trong một không gian mà bản sắc của họ được tôn trọng và thấu hiểu.

Câu chuyện bắt đầu từ hơn một thế kỷ trước

Theo nhiều nghiên cứu, những người Malaysia đầu tiên đến TP Hồ Chí Minh từ cuối thế kỷ XIX theo các tuyến hàng hải và lời mời tuyển dụng lao động của chính quyền Pháp. Ban đầu, họ làm nghề khuân vác, kéo xe, xây dựng công trình. Sau khi ổn định cuộc sống, nhiều người chuyển sang kinh doanh và đưa gia đình sang định cư.

Sự ra đời của Thánh đường Al Rahim trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa vào cuối thế kỷ XIV trở thành điểm tựa tinh thần của cộng đồng. Từ đó, những ngôi nhà lần lượt mọc lên quanh khu vực này, hình thành một cộng đồng Hồi giáo tồn tại liên tục suốt hơn một trăm năm.

Ngày nay, trong những con hẻm nhỏ gần thánh đường vẫn có nhiều gia đình là thế hệ thứ ba, thứ tư sinh sống. Họ nói tiếng Việt thành thạo nhưng vẫn giữ tiếng Malay trong đời sống gia đình, duy trì tín ngưỡng, ẩm thực và các tập quán truyền thống như một phần ký ức không thể tách rời.

Cầu nối văn hóa với cộng đồng Hồi giáo

Nhiều người nghĩ Halal chỉ là cách chế biến món ăn. Thực tế, Halal là cả một hệ thống chuẩn mực bao gồm thực phẩm, thời trang, tín ngưỡng, lối sống và dịch vụ dành cho người Hồi giáo.

Bởi vậy, khu phố nhỏ trên đường Nguyễn An Ninh không chỉ bán cơm, cà ri hay bánh roti. Nơi đây còn có khăn hijab, váy baju kurung, áo jubah, các cửa hàng nhận may trang phục truyền thống, cửa hiệu lưu niệm, cửa hàng thực phẩm và những người bán hiểu rõ từng quy định tôn giáo của khách hàng.

Chính sự am hiểu ấy tạo nên giá trị mà không dễ nơi nào sao chép.

Điều thú vị là phần lớn các cửa hàng do cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi điều hành. Họ trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam với cộng đồng Hồi giáo quốc tế, đồng thời tạo nên một mạng lưới dịch vụ tự nhiên phục vụ rất đông khách quốc tế mỗi năm.

"Đại sứ" âm thầm của du lịch Sài thành

Không có cổng chào, không bán vé tham quan, cũng không được quy hoạch thành điểm du lịch chính thức, nhưng "phố Malaysia" lại là một trong những nơi thể hiện rõ nhất bản sắc quốc tế của Thành phố Hồ Chí Minh.

Ở đây, du khách không chỉ tiêu dùng mà còn cảm nhận được sự tôn trọng khác biệt văn hóa. Chính cảm giác được chào đón ấy khiến nhiều người quay trở lại Việt Nam nhiều lần.

Trong bối cảnh du lịch Halal đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh, khu phố nhỏ này cũng gợi mở hướng phát triển mới cho ngành Du lịch Việt Nam.

Thay vì xây dựng những sản phẩm hoàn toàn mới, việc nhận diện, kết nối và nâng tầm những giá trị văn hóa đã hiện hữu sẽ tạo nên sức hấp dẫn bền vững hơn. Một con phố dài hơn 100m có thể trở thành điểm dừng chân không thể thiếu trong hành trình khám phá Thành phố Hồ Chí Minh nếu được đầu tư đúng cách về không gian, câu chuyện và trải nghiệm.

Khi sự đa dạng trở thành thương hiệu điểm đến

Thành phố Hồ Chí Minh từ lâu nổi tiếng với phố người Hoa ở Chợ Lớn, những khu phố của người Ấn, người Nhật hay người Hàn. Giờ đây, "phố Malaysia" góp thêm một mảnh ghép vào bức tranh đa văn hóa ấy.

Sức hấp dẫn của "phố Malaysia" không nằm ở quy mô hay sự sầm uất. Điều níu chân du khách là cảm giác họ đang bước vào một không gian mà lịch sử, văn hóa và đời sống vẫn đang tiếp tục được viết mỗi ngày.

Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của một điểm đến giàu bản sắc: không chỉ để ngắm nhìn, mà còn để kết nối, thấu hiểu và cảm nhận.

"Phố Malaysia" trên đường Nguyễn An Ninh không phải là một sản phẩm du lịch được xây dựng theo kịch bản. Nó lớn lên tự nhiên từ cộng đồng cư dân, từ nhu cầu của những người xa quê và từ truyền thống cởi mở vốn là một phần bản sắc của Thành phố Hồ Chí Minh.