Thí điểm vùng phát thải thấp tại Hà Nội từ 1/7: Đề xuất người dân phải đăng ký lộ trình chuyển đổi xe điện

Trong tờ trình gửi Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội về việc ban hành Nghị quyết thông qua đề án vùng phát thải thấp (LEZ) trong Vành đai 1, Ủy ban nhân dân thành phố đã đề xuất một lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông quyết liệt nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. 

Điểm đáng chú ý trong đề án dự kiến được xem xét tại kỳ họp chuyên đề ngày 12/5 tới là yêu cầu người dân trong khu vực thí điểm phải chủ động đăng ký trực tuyến lộ trình chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe điện. 

Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến ngày 1/10/2026, đối với các loại xe mô tô, xe gắn máy chạy xăng không phải là xe ôm công nghệ, chủ phương tiện cư trú tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm sẽ phải thực hiện đăng ký kế hoạch chuyển đổi với chính quyền địa phương qua hệ thống trực tuyến.

Lộ trình thí điểm vùng phát thải thấp của thủ đô được chia thành ba giai đoạn cụ thể với các cấp độ thắt chặt dần về phạm vi và đối tượng. 

Giai đoạn 1 bắt đầu từ ngày 1/7 đến hết năm 2026, triển khai tại vùng lõi phường Hoàn Kiếm bao gồm 11 tuyến phố trọng điểm như Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào và các khu vực lân cận. Trong giai đoạn này, xe máy xăng không phải xe công nghệ sẽ bị cấm lưu thông vào các khung giờ tối thứ Sáu và cả ngày thứ Bảy, Chủ nhật. 

Đặc biệt, lực lượng xe ôm công nghệ chạy xăng sẽ phải dừng hoạt động hoàn toàn trong vùng phát thải thấp ngay từ ngày 1/7. 

Bước sang giai đoạn 2 năm 2027, phạm vi thí điểm sẽ mở rộng sang 14 tuyến phố khác thuộc phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, tác động đến hơn 136.900 người dân. Giai đoạn 3 từ năm 2028 đến 2029 sẽ triển khai toàn bộ khu vực trong Vành đai 1 bao gồm 9 phường, ảnh hưởng đến khoảng 625.000 người dân.

Không chỉ giới hạn ở xe máy, đề án còn áp dụng các quy chuẩn khí thải nghiêm ngặt đối với xe ô tô tải. 

Theo đó, xe tải dưới 2 tấn không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 sẽ bị cấm lưu thông hoàn toàn, trong khi xe đạt chuẩn mức 4 chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. 

Các loại xe tải có tải trọng lớn hơn sẽ bị hạn chế khung giờ hoạt động từ đêm đến sáng sớm và phải có sự chấp thuận của cơ quan công an, riêng xe trên 3,5 tấn sẽ bị cấm tuyệt đối trong vùng phát thải thấp. 

Theo đánh giá của Ban Đô thị Hội đồng nhân dân thành phố, thách thức lớn nhất nằm ở số lượng phương tiện sử dụng xăng tại khu vực này vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo từ 94% đến 97%. Với mật độ phương tiện lên tới hàng chục nghìn xe mỗi phường, lộ trình chuyển đổi sang xe điện được dự báo sẽ tác động trực tiếp và sâu rộng đến thói quen sinh hoạt và sinh kế của hàng trăm nghìn người dân Thủ đô trong những năm tới.