Trải qua 3 thập kỷ hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán đã góp phần huy động được hàng triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển, khẳng định vai trò là huyết mạch của nền kinh tế hiện đại và được đánh giá là một trong các trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, bên cạnh hệ thống ngân hàng và bảo hiểm, giúp Việt Nam xuất hiện những doanh nghiệp có vốn hóa tỷ USD, xây dựng được hệ sinh thái các tập đoàn lớn, qua đó đóng góp được nhiều hơn cho kinh tế đất nước.
Trả lời trong Talk show Phố Tài Chính (The Finance Street Talk Show) trên VTV8, ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS) cho biết, sau 30 năm thị trường chứng khoán đã cơ bản hoàn thành sứ mệnh ban đầu là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Trong giai đoạn mới, để gia tăng thu hút nguồn vốn cho đầu tư phát triển, cần sự chuyển động đồng bộ từ ba phía cơ quan quản lý, thành viên thị trường và nhà đầu tư. Hiện có 63 doanh nghiệp tỷ USD trên sàn vẫn là khiêm tốn so với quy mô nền kinh tế đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Để có nhiều doanh nghiệp tỷ USD hơn, cần tăng nguồn hàng chất lượng bằng cách khuyến khích tập đoàn tư nhân lớn, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa niêm yết. Đồng thời nâng chuẩn quản trị, minh bạch theo thông lệ quốc tế để thu hút dòng vốn ngoại và các quỹ thụ động sau nâng hạng.
BTV Mùi Khánh Ly: Như ông cũng đã thấy, thị trường chứng khoán ngay từ khi thành lập đã được các định sẽ trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển, trải qua 30 năm hình thành và phát triển, ông đánh giá như thế nào về mục tiêu đó?
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS): Tôi cho rằng sau 30 năm, thị trường chứng khoán đã cơ bản hoàn thành sứ mệnh ban đầu là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Năm 2000, thị trường khởi đầu chỉ với hai cổ phiếu và khoảng 3.000 tài khoản. Đến cuối tháng 9 năm nay, thị trường có hơn 1.500 doanh nghiệp niêm yết trên ba sàn giao dịch, với hơn 14 triệu tài khoản nhà đầu tư, vốn hóa cổ phiếu đạt khoảng 10,3 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 80% GDP. Từ những ngành truyền thống như ngân hàng, bất động sản, thép, năng lượng, bán lẻ, thị trường hiện nay đã có thêm các ngành: công nghệ, viễn thông, hàng không, du lịch, chứng khoán và nông nghiệp, tức là gần như đầy đủ các ngành then chốt của nền kinh tế.
Về lượng vốn, chỉ riêng 9 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp đã huy động gần 565.000 tỷ đồng qua thị trường, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ. Nếu cộng dồn cả ba thập kỷ, tôi tin con số này ở mức hàng triệu tỷ đồng. Điều tôi đánh giá cao hơn cả là chất lượng của dòng vốn đang dịch chuyển: kênh phát hành cổ phiếu tăng gần 69%, nhanh hơn hẳn các kênh còn lại. Đó là nguồn tài trợ vốn chủ sở hữu, đúng nghĩa trung và dài hạn.
Giai đoạn 2026 - 2030, nền kinh tế cần huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng qua thị trường chứng khoán, gấp hơn hai lần giai đoạn 2020 - 2025. Vì vậy, mục tiêu đã đạt được ở mức cơ bản, nhưng để thị trường thực sự giữ vai trò chủ lực, cần nâng dần tỷ trọng vốn cổ phần và trái phiếu minh bạch. Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường Việt Nam lên nhóm mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, sẽ là cơ hội để làm điều đó.
BTV Mùi Khánh Ly: Trong suốt hành trình 3 thập kỷ đó, giúp Việt Nam xuất hiện những doanh nghiệp có vốn hóa tỷ USD, xây dựng được hệ sinh thái các tập đoàn lớn, qua đó đóng góp được nhiều hơn cho kinh tế đất nước. Ông đánh giá như thế nào về kết quả này?
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS): Tôi cho rằng đây là một trong những thành quả rõ nét nhất của ba thập kỷ vừa qua. Theo thống kê cuối tháng 8/2026, thị trường có 63 doanh nghiệp vốn hóa từ 1 tỷ USD trở lên, với tổng vốn hóa hơn 8,5 triệu tỷ đồng, khoảng 327 tỷ USD. Nhóm này không còn chỉ là ngân hàng và bất động sản như trước, mà đã mở rộng sang công nghệ viễn thông, hạ tầng hàng không, vật liệu, du lịch nghỉ dưỡng, bán lẻ và đặc biệt là các công ty chứng khoán. Riêng trong khoảng một năm qua đã có thêm 6 cái tên gia nhập câu lạc bộ tỷ USD. Còn nhóm trên 10 tỷ USD hiện chỉ khoảng vài doanh nghiệp và con số này biến động theo chu kỳ thị trường.
Tuy nhiên, 63 doanh nghiệp tỷ USD vẫn là khiêm tốn so với quy mô nền kinh tế đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Để có nhiều doanh nghiệp tỷ USD hơn, tôi nghiêng về ba hướng. Thứ nhất, tăng nguồn hàng chất lượng bằng cách khuyến khích tập đoàn tư nhân lớn, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa niêm yết. Thứ hai, nâng chuẩn quản trị, minh bạch theo thông lệ quốc tế để thu hút dòng vốn ngoại và các quỹ thụ động sau nâng hạng. Thứ ba, doanh nghiệp cần dùng vốn thị trường cho đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ, thay vì chỉ mở rộng quy mô.

Ông Nguyễn Quang Đạt trao đổi cùng BTV Mùi Khánh Ly tại Talk show Phố Tài Chính
BTV Mùi Khánh Ly: Bên cạnh những tập đoàn lớn thì thị trường chứng khoán cũng đã giúp huy động nguồn vốn trung và dài hạn giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển mạnh mẽ hơn, vốn chiếm 90% doanh nghiệp của nền kinh tế và có thể là những tập đoàn tương lai, ông nhận định như thế nào về điều này?
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS); Tôi cho rằng nhận định này đúng và đây là lực lượng quyết định chiều sâu của thị trường. Sàn UPCoM hiện có khoảng 839 doanh nghiệp đăng ký giao dịch, vốn hóa hơn 1,3 triệu tỷ đồng, phần lớn là doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ ở các lĩnh vực sản xuất, chế biến, xây dựng, thương mại và dịch vụ. Đây là bậc thang đầu tiên giúp doanh nghiệp làm quen với chuẩn mực công bố thông tin, rồi từng bước lên HNX hoặc HOSE.
Nửa đầu năm 2026 đã có hơn 10 doanh nghiệp hoàn tất hoặc đang chuyển từ UPCoM lên HOSE. Đó là minh chứng cho việc thị trường đang tạo ra những tập đoàn tương lai. Về hiệu quả kinh doanh, kết quả quý 2/2026 của khoảng 500 doanh nghiệp đã công bố cho thấy lợi nhuận sau thuế tăng khoảng 19,7%. Con số này chưa phải riêng nhóm nhỏ và vừa, nhưng cho thấy nhiều doanh nghiệp kinh doanh tốt có thể đạt mức tăng trưởng lợi nhuận hai con số. Tôi cũng lưu ý rằng chất lượng giữa các doanh nghiệp rất phân hóa, nên nhà đầu tư cần chọn lọc.
Trong giai đoạn mới, tôi đề xuất bốn nhóm giải pháp. Một là chuẩn hóa chất lượng thông tin và báo cáo tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì đây là điều kiện đầu tiên để được nhà đầu tư tin tưởng. Hai là phát triển đa dạng kênh vốn: quỹ đầu tư tư nhân, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đóng và trái phiếu doanh nghiệp theo khuôn khổ mới của Nghị định 200/2026, với yêu cầu minh bạch cao hơn. Ba là có cơ chế ưu đãi và hỗ trợ chi phí tư vấn, kiểm toán, niêm yết cho doanh nghiệp mới. Bốn là vai trò của các công ty chứng khoán như ABS, chúng tôi cần chủ động làm bước ươm tạo, tư vấn cơ cấu vốn, chuẩn bị hồ sơ, kết nối quỹ đầu tư, để doanh nghiệp tập trung vào sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp nào được chuẩn bị bài bản từ sớm sẽ tăng trưởng ổn định và bền vững hơn.
BTV Mùi Khánh Ly: Ngoài ra, việc cổ phần hóa thoái vốn doanh nghiệp nhà nước cũng đã đạt được những hiệu quả nhất định kể từ khi có thị trường chứng khoán và điều đó có những đóng góp như thế nào cho nền kinh tế nước nhà?
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS): Tôi cho rằng cổ phần hóa và thoái vốn gắn với niêm yết là động lực quan trọng, tạo ra nhiều doanh nghiệp đầu ngành cho thị trường. Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trên sàn HOSE hiện có gần 180 doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa trong số khoảng 400 doanh nghiệp niêm yết, chiếm khoảng 30% vốn hóa toàn sàn. Lợi ích không chỉ nằm ở nguồn thu cho ngân sách từ bán vốn, mà còn ở việc doanh nghiệp được quản trị theo chuẩn công ty đại chúng, công khai minh bạch, chịu sự giám sát của cổ đông và thị trường, từ đó nâng hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.
Nhìn sang kinh nghiệm quốc tế, nhiều nền kinh tế như Trung Quốc, Ấn Độ hay Malaysia đều dùng thị trường chứng khoán làm kênh tái cấu trúc khu vực nhà nước: đưa các tập đoàn lớn lên sàn, bán dần phần vốn không cần nắm giữ, đồng thời giữ lại vai trò cổ đông chiến lược ở lĩnh vực trọng yếu. Singapore với Temasek cũng cho thấy Nhà nước có thể là cổ đông lớn mà vẫn vận hành theo cơ chế thị trường. Với Việt Nam, tôi kỳ vọng thoái vốn được thực hiện công khai, qua đấu giá và niêm yết minh bạch, có lộ trình rõ ràng, tránh dồn quá nhiều đợt cùng lúc khiến thị trường khó hấp thụ.
BTV Mùi Khánh Ly: Trong giai đoạn mới, theo ông, thị trường chứng khoán, thị trường vốn Việt Nam sẽ cần có những thay đổi như thế nào để ngày càng trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả, quan trọng cho đầu tư phát triển và nền kinh tế nước nhà?
Ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc, Công ty CP Chứng khoán An Bình (ABS): Tôi cho rằng cần sự chuyển động đồng bộ từ ba phía: cơ quan quản lý, thành viên thị trường và nhà đầu tư.
Với cơ quan quản lý, ưu tiên hàng đầu là giữ vững thành quả nâng hạng và hướng tới tiêu chuẩn thị trường mới nổi của MSCI, mục tiêu Chính phủ đặt ra đến năm 2030. Muốn vậy cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao dịch, cơ chế thanh toán bù trừ, mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, và công bố thông tin bằng tiếng Anh. Song song, cần phát triển các sản phẩm mới như phái sinh, ETF, quỹ trái phiếu, đồng thời siết chặt giám sát thao túng giá và giao dịch nội gián, vì niềm tin là tài sản quý nhất của thị trường. Mục tiêu vốn hóa 120% GDP vào năm 2030 chỉ khả thi nếu có thêm nhiều doanh nghiệp lớn niêm yết và nhiều nhà đầu tư tổ chức tham gia.
Với các thành viên thị trường, trách nhiệm của chúng tôi là nâng cao năng lực vốn, quản trị rủi ro và công nghệ, để phục vụ được cả dòng vốn trong nước lẫn dòng vốn ngoại sau nâng hạng. Chúng tôi sẽ tập trung vào tư vấn huy động vốn và M&A cho doanh nghiệp, nghiên cứu độc lập có chiều sâu, cung cấp sản phẩm đầu tư phù hợp từng nhóm nhà đầu tư, cho vay ký quỹ có kiểm soát, tổ chức đào tạo cho nhà đầu tư. Nói cách khác, chúng tôi muốn làm cầu nối thật sự giữa nguồn vốn dài hạn và doanh nghiệp cần vốn. Với nhà đầu tư, tôi mong muốn thấy sự chuyển dịch từ tư duy lướt sóng sang đầu tư dài hạn, dựa trên giá trị doanh nghiệp. Nhà đầu tư cá nhân nên tăng dần việc đầu tư qua quỹ, ETF và các giải pháp tài chính do tổ chức quản lý, đồng thời tuân thủ kỷ luật quản trị rủi ro: chia nhỏ các đợt giải ngân, giữ một phần tiền mặt, đặt ngưỡng cắt lỗ rõ ràng và không dùng đòn bẩy quá mức.
BTV Mùi Khánh Ly: Xin cảm ơn ông về những thông tin vừa rồi!
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.