Thị trường chứng khoán đầu năm 2026: Lợi nhuận "vượt vũ môn" và định giá tìm về vùng hấp dẫn

Cú hích lợi nhuận quý IV: Sự trỗi dậy của các "trụ cột"

Tính đến giữa tháng 2/2026, dữ liệu từ 398 doanh nghiệp trên HOSE (chiếm 99,8% vốn hóa toàn sàn) đã cho thấy một kết quả kinh doanh bứt phá ngoạn mục. Lợi nhuận ròng quý IV/2025 tăng trưởng tới 45,3% so với cùng kỳ năm trước. Con số này không chỉ là sự phục hồi kỹ thuật mà còn phản ánh sự cải thiện rõ rệt về chất lượng hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Đóng góp lớn nhất vào sự thăng hoa này chính là nhóm ngành Bất động sản. Sau giai đoạn tái cấu trúc quyết liệt, các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup như VIC, VHM và VRE đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ, đóng góp hơn 50% vào mức tăng chung của toàn sàn. Sự hồi sinh của các đại dự án và niềm tin người tiêu dùng quay trở lại đã giúp doanh thu ngành này tăng vọt 130,9%.

Bên cạnh đó, Ngành dầu khí và Bán lẻ cũng ghi nhận những con số "biết nói". Nếu như BSR giúp ngành dầu khí đảo chiều từ lỗ sang lãi lớn với mức tăng 484,7%, thì các "ông lớn" bán lẻ như FRT và MWG lại ghi nhận mức tăng trưởng ba con số, minh chứng cho sức mua trong nước đã thực sự tan băng.

Ngành ngân hàng được đánh giá là "cỗ máy" lợi nhuận hoạt động bền bỉ. Dù không có những mức tăng đột biến hàng trăm phần trăm như dầu khí, nhưng Ngành ngân hàng tiếp tục khẳng định vai trò "xương sống" của nền kinh tế với mức tăng trưởng ổn định 11,7%. Các nhà băng lớn như CTG, HDB, MBB và VPB đã chứng minh năng lực quản trị rủi ro và tối ưu hóa chi phí vận hành hiệu quả.

Điểm sáng của nhóm ngân hàng nằm ở việc mở rộng tín dụng song hành với cải thiện thu nhập từ phí dịch vụ. Tỷ lệ chi phí trên thu nhập giảm xuống mức 33,2%, cho thấy hiệu quả kiểm soát chi phí được duy trì tốt. Đặc biệt, biên lãi ròng dù vẫn ở vùng thấp của chu kỳ nhưng đã bắt đầu nhích lên nhờ việc hoàn nhập lãi dự thu từ xử lý nợ xấu. Đây là tiền đề quan trọng để các ngân hàng bứt phá lợi nhuận trong năm 2026 khi áp lực chi phí vốn dần được tháo gỡ.

Định giá thị trường: Cơ hội trong vùng "trũng"

Một hệ quả tất yếu của việc lợi nhuận tăng trưởng mạnh là định giá thị trường trở nên rẻ hơn một cách tương đối. Chỉ số P/E trượt 12 tháng của VN-Index hiện đã giảm về mức 14,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm (15,4 lần). Thậm chí, nếu loại trừ yếu tố cá biệt từ mã VIC, P/E toàn sàn chỉ còn khoảng 13 lần – mức định giá cực kỳ hấp dẫn đối với các nhà đầu tư dài hạn.

Dựa trên dự báo lợi nhuận năm 2026 sẽ tiếp tục tăng trưởng 18%, P/E dự phóng sẽ lùi về quanh mức 12,6 lần. Điều này tạo ra dư địa rất lớn cho thị trường duy trì sức hút so với các thị trường khu vực.

Phân tích về triển vọng này, ông Hoàng Việt Phương, Giám đốc Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư từ VNDirect nhận định, đà tăng trưởng của năm 2025 không chỉ mang tính phục hồi đơn thuần mà đang hình thành nền tảng cho chu kỳ lợi nhuận mới. "Năm 2026, chúng tôi kỳ vọng vào sự lan tỏa rộng hơn của dòng tiền. Ngân hàng và bất động sản sẽ tiếp tục là hai động lực chính, dự kiến đóng góp lần lượt 60,6% và 11,2% tổng lợi nhuận toàn sàn", ông Phương chia sẻ.

Bên cạnh đó, ông Phương cũng nhấn mạnh, môi trường vĩ mô đang ủng hộ thị trường chứng khoán với GDP duy trì tích cực, chính sách tài khóa mở rộng có chọn lọc và lộ trình điều hành tín dụng linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước.

Dưới góc nhìn của các chuyên gia kinh tế, TS. Lê Xuân Nghĩa cũng từng nhận định rằng khi mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp và ổn định, dòng tiền sẽ có xu hướng rời bỏ các kênh trú ẩn an toàn để tìm đến các tài sản có tỷ suất sinh lời cao hơn như cổ phiếu. Việc các doanh nghiệp niêm yết cải thiện được biên lợi nhuận gộp lên mức 19,9% là minh chứng cho thấy khả năng thích ứng tuyệt vời của khối tư nhân trước các biến động chi phí đầu vào.

Triển vọng về sự trỗi dậy của các nhóm ngành tiềm năng

Không chỉ dừng lại ở ngân hàng và bất động sản, thị trường năm 2026 được kỳ vọng sẽ chứng kiến sự bứt phá của nhóm Bất động sản khu công nghiệp và Ngành điện. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn tiếp diễn, cùng với việc thực hiện quy hoạch điện VIII sẽ mang lại nguồn lợi nhuận ổn định và dài hạn cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Nhóm Xây dựng và vật liệu xây dựng cũng đang ở vùng chiết khấu sâu, hứa hẹn sẽ bùng nổ khi các dự án đầu tư công trọng điểm bước vào giai đoạn nước rút. Ngược lại, đối với các nhóm ngành như công nghệ hay hóa chất vốn đang giao dịch ở mức định giá cao, nhà đầu tư cần có sự chọn lọc kỹ lưỡng hơn, ưu tiên các doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng đột phá về công nghệ hoặc mở rộng thị trường xuất khẩu.

Thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 đang đứng trước cơ hội lớn để khẳng định vị thế. Việc lợi nhuận doanh nghiệp tăng trưởng "thực chất" thay vì dựa trên các game tài chính hay đầu cơ đất đai là tín hiệu đáng mừng nhất cho các nhà đầu tư.

Với định giá đang ở vùng thấp hơn trung bình lịch sử, VN-Index đang mở ra cánh cửa cho những ai kiên nhẫn và tin tưởng vào nội lực của nền kinh tế. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách điều hành của Chính phủ và sự nỗ lực tự thân của doanh nghiệp sẽ là "chìa khóa" để thị trường chứng khoán không chỉ là kênh huy động vốn hiệu quả mà còn là nơi phản ánh trung thực nhất sức mạnh của quốc gia.

Sự phục hồi rộng khắp, biên lợi nhuận cải thiện và lộ trình tăng trưởng rõ nét chính là những lý do để chúng ta tin tưởng vào một năm 2026 khởi sắc, nơi các chỉ số chứng khoán sẽ tìm lại những đỉnh cao mới dựa trên nền tảng lợi nhuận vững chắc./.