Thỏa thuận lịch sử thành lập nhà nước New Caledonia trong CH Pháp

Pháp và New Caledonia đã công bố một thỏa thuận lịch sử, theo đó lãnh thổ hải ngoại này được tuyên bố là một quốc gia mới nhưng vẫn thuộc Cộng hòa Pháp.

Tổng thống Pháp Macron (giữa, phải) và các bộ trưởng họp với quan chức dân cử và đại diện nhà nước của New Caledonia tại Điện Elysee, Paris, ngày 12/7 (Ảnh: AFP)

Tổng thống Pháp Macron (giữa, phải) và các bộ trưởng họp với quan chức dân cử và đại diện nhà nước của New Caledonia tại Điện Elysee, Paris, ngày 12/7 (Ảnh: AFP)

Thỏa thuận dài 13 trang được công bố hôm 12/7 kêu gọi việc cấp quốc tịch New Caledonia, cho phép cư dân tại đây có quốc tịch này song song với quốc tịch Pháp.

Ngoài ra, lãnh thổ hải ngoại này - vốn bị rung chuyển bởi bạo lực ly khai đẫm máu trong năm 2024 - sẽ vẫn thuộc Pháp nhưng được tuyên bố là một quốc gia mới.

Tổng thống Emmanuel Macron đã kêu gọi đàm phán nhằm phá vỡ thế bế tắc giữa các lực lượng trung thành với Pháp và những người yêu cầu độc lập. Ông đồng thời kêu gọi các quan chức dân cử New Caledonia, cũng như những nhà lãnh đạo chính trị, kinh tế và xã hội dân sự tập trung gần Paris để thống nhất một khuôn khổ hiến pháp cho vùng lãnh thổ này.

Sau 10 ngày đàm phán, các bên đã nhất trí thành lập "Quốc gia New Caledonia". Quần đảo này sẽ duy trì quy chế trong lãnh thổ Pháp, người Caledonia vẫn là công dân Pháp - ông Nicolas Metzdorf, một nghị sĩ phản đối độc lập, cho biết.

Ưu tiên hiện nay là phục hồi kinh tế cho quần đảo này sau vụ bạo loạn ở New Caledonia vào năm 2024 khiến 14 người thiệt mạng và ước tính gây thiệt hại cho vùng lãnh thổ hải ngoại Pháp 2 tỷ Euro (2,3 tỷ USD), làm giảm 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Thủ tướng Pháp François Bayrou cho biết thỏa thuận hôm 12/7 - hiện vẫn đang chờ Quốc hội Pháp phê chuẩn - mang "tầm vóc lịch sử".

Thỏa thuận lịch sử thành lập nhà nước New Caledonia vẫn thuộc Pháp  - Ảnh 1.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (trái) và Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Manuel Valls trong cuộc họp với các quan chức dân cử và đại diện nhà nước của New Caledonia tại Điện Elysee, Paris, ngày 12/7 (Ảnh: AFP)

Là nơi sinh sống của khoảng 270.000 người và cách Paris gần 17.000 km, New Caledonia - một trong số các lãnh thổ hải ngoại của Paris - vẫn là một phần không thể tách rời của Pháp.

Bất ổn bùng phát vào tháng 5/2024 sau khi Paris lên kế hoạch trao quyền bầu cử cho hàng nghìn người sống lâu năm tại New Caledonia nhưng không phải người bản địa. Điều này đã khiến các cư dân Melanesia bản địa ở New Caledonia (người Kanak) lo ngại họ sẽ trở thành nhóm thiểu số vĩnh viễn, làm tiêu tan cơ hội giành được độc lập của mình.

Theo thỏa thuận, trong tương lai, cư dân New Caledonia sẽ chỉ được phép bỏ phiếu sau khi đã sinh sống trên quần đảo 10 năm.

Cuộc trưng cầu dân ý về độc lập gần đây nhất ở New Caledonia được tổ chức vào năm 2021. Kể từ đó, tình hình chính trị ở quần đảo này đã rơi vào bế tắc.

Vào đầu tháng 6 năm nay, Tổng thống Macron tuyên bố muốn có một kế hoạch mới cho New Caledonia.

Theo thỏa thuận dài 13 trang được công bố hôm 12/7, "Nhà nước New Caledonia" sẽ được ghi nhận trong hiến pháp Pháp và các quốc gia khác có thể công nhận nhà nước này.

Thỏa thuận cũng kêu gọi một hiệp ước phục hồi kinh tế và tài chính - bao gồm việc đổi mới năng lực chế biến niken của vùng lãnh thổ này.

Lưỡng viện Quốc hội Pháp sẽ họp vào quý IV năm nay để thông qua thỏa thuận, sau đó sẽ được bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý của người dân New Caledonia vào năm 2026.

Thỏa thuận lịch sử thành lập nhà nước New Caledonia vẫn thuộc Pháp  - Ảnh 2.Vùng New Caledonia (Pháp) tiến hành trưng cầu dân ý về độc lập

VTV.vn - Ngày 4/11, quần đảo New Caledonia thuộc Pháp ở Thái Bình Dương đã tiến hành cuộc trưng cầu ý kiến cử tri về độc lập của vùng lãnh thổ này.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.