Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran bị đe dọa bởi một số "nút thắt"

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran "chao đảo" khi các bất đồng liên quan Lebanon và eo biển Hormuz chưa được giải quyết, trong bối cảnh Israel tiếp tục không kích Beirut và Iran siết chặt tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo hãng tin AP, chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, Israel ngày 8/4 đã tiến hành loạt không kích vào Beirut, khiến nó trở thành ngày đẫm máu nhất tại Lebanon kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Các cuộc tấn công nhằm vào cả khu dân cư và thương mại, trong khi lực lượng cứu hộ vẫn tìm kiếm người mất tích dưới đống đổ nát.

Trong khi đó, Iran và Mỹ đều tuyên bố chiến thắng sau thỏa thuận nhưng tiếp tục gây sức ép lẫn nhau. Truyền thông bán chính thức Iran cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran có thể đã rải thủy lôi tại eo Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt giao dịch toàn cầu.

Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ tăng cường tấn công nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận. Tuy nhiên, nội dung cụ thể của thỏa thuận vẫn còn nhiều tranh cãi, bao gồm việc Lebanon có nằm trong phạm vi ngừng bắn hay không, cũng như tương lai chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran.

Người đứng đầu Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran, ông Mohammad Eslami, khẳng định quyền làm giàu uranium là điều “cần thiết” trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ. Ông cho rằng đây là yếu tố quan trọng nhưng chưa được phía Mỹ công nhận.

Tình hình tại Lebanon tiếp tục làm gia tăng nguy cơ phá vỡ thỏa thuận. Ít nhất 248 người thiệt mạng tại Lebanon sau khi Israel tăng cường tấn công lực lượng Hezbollah - nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn. Israel cho biết đã tiêu diệt một trợ lý của thủ lĩnh Hezbollah, song phía Hezbollah chưa đưa ra phản hồi.

Trong khi đó, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn hạn chế, khi nhiều tàu tránh khu vực này do lo ngại rủi ro an ninh.

Iran tuyên bố sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo luật pháp quốc tế nếu Mỹ chấm dứt các hành động quân sự tại Trung Đông và Israel ngừng tấn công Lebanon.

Các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại Islamabad, Pakistan vào ngày 10/4 với sự tham gia của phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu. Tuy nhiên, nhiều vấn đề lớn vẫn chưa được thống nhất, bao gồm chương trình hạt nhân, tên lửa của Iran và việc kiểm soát tuyến hàng hải Hormuz.