Thủ đoạn hợp thức hóa cát khai thác trái phép

Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng trọng điểm đang thiếu nghiêm trọng vật liệu san lấp, tình trạng khai thác và hợp thức hóa cát trái phép tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi về công tác quản lý tài nguyên. Đáng chú ý, loại cát kỹ thuật cao như cát silic – vốn dùng trong sản xuất công nghiệp – đã bị biến thành cát san lấp để tiêu thụ trên thị trường.

Sau khi phóng sự điều tra “Chảy máu tài nguyên cát silic tại Quảng Ninh” được phát sóng trên bản tin Thời sự 19h, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh đã vào cuộc kiểm tra, làm rõ dấu hiệu sai phạm. Qua đó, đường dây khai thác và hợp thức hóa hóa đơn, biến cát silic thành cát san lấp dần lộ diện.

Theo tìm hiểu, nhà máy chế biến, sàng tuyển cát silic của Công ty Quan Minh được cấp phép thiết kế để xử lý nguồn cát có khoảng 70% là silic và 30% là phụ phẩm cát san lấp. Tuy nhiên, nhiều năm qua, người dân địa phương hiếm khi thấy nhà máy hoạt động.

Một đối tác của doanh nghiệp này cho biết, cát mua từ Công ty Quan Minh không qua quá trình sàng tuyển mà được hút trực tiếp từ mỏ rồi vận chuyển thẳng tới các dự án tại Quảng Ninh và Hải Phòng để sử dụng làm cát san lấp.

Anh Lê Văn Bảy, cán bộ kỹ thuật Công ty Kim Phát Đạt (Quảng Ninh) cho biết: “Cát này được hút trực tiếp dưới mỏ Quan Lạn, sau đó chở về đây. Tôi là người trực tiếp vận chuyển nên có thể khẳng định nguồn cát được lấy từ mỏ này". 

Để hợp thức hóa nguồn cát, Công ty Quan Minh được cho là đã lập các công ty con để xuất hóa đơn vòng vo, sau đó bán trực tiếp cho các chủ đầu tư dự án.

Một khách hàng của doanh nghiệp (giấu mặt) cho biết phần lớn cát silic từ mỏ Quan Minh được bán dưới dạng cát san lấp. Riêng tại dự án Lạch Huyện, đơn vị này đã mua khoảng 170.000 m³ cát.

Một khách hàng khác cũng phản ánh doanh nghiệp thường yêu cầu thanh toán tiền trước nhưng sau đó không giao cát, đồng thời sử dụng các biện pháp gây sức ép khiến đối tác lo ngại. Theo phản ánh, doanh nghiệp này còn nợ thuế lên tới hàng trăm tỷ đồng.

Trước đó, vào tháng 4 năm ngoái, nhằm tìm hiểu thông tin về sản lượng và tồn kho cát của Công ty Quan Minh, chính quyền huyện Vân Đồn (nay là Đặc khu Vân Đồn) đã cử cán bộ cùng nhóm phóng viên đến liên hệ làm việc với doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhóm công tác đã bị ngăn cản ngay từ cổng nhà máy với thái độ hung hãn.