Thu hút FDI quý I/2026: Nghệ An tăng tốc, yêu cầu nâng chất nền tảng phát triển

Trong quý I/2026, Nghệ An duy trì đà thu hút đầu tư tích cực, nổi bật là dòng vốn FDI với quy mô đăng ký tăng so với cùng kỳ. Các dự án chủ yếu tập trung tại Khu kinh tế Đông Nam – khu vực được xác định là hạt nhân trong chiến lược phát triển công nghiệp của tỉnh.

FDI tăng tốc, củng cố vai trò động lực của công nghiệp

Cùng với đó, các khu công nghiệp như VSIP Nghệ An, Hoàng Mai và một số khu công nghiệp đang hoàn thiện hạ tầng tiếp tục thu hút các dự án trong lĩnh vực chế biến, chế tạo, điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Nhiều dự án đi vào vận hành từ các năm trước đang gia tăng công suất, góp phần mở rộng quy mô sản xuất công nghiệp.

Dòng vốn FDI gia tăng đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trong quý I duy trì mức tăng khá, trong đó khu vực chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Tăng trưởng GRDP toàn tỉnh ước đạt trên 8%, phản ánh xu hướng phục hồi và mở rộng sản xuất đang được củng cố.

Đáng chú ý, cơ cấu công nghiệp tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với tỷ trọng ngành chế biến, chế tạo và công nghệ cao tăng dần, từng bước giảm phụ thuộc vào khai thác và gia công giá trị thấp.

Ở góc độ tổng thể, FDI không chỉ bổ sung nguồn vốn mà còn góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao năng lực sản xuất. Khu vực công nghiệp vì vậy tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực tăng trưởng chính của địa phương.

Yêu cầu nâng chất nền tảng: hạ tầng, quỹ đất và liên kết chuỗi

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn thu hút đầu tư cũng bộc lộ những điểm nghẽn cần sớm được xử lý. Trước hết, dù quy mô vốn FDI tăng, dòng vốn vẫn có xu hướng tập trung vào một số dự án lớn, trong khi số lượng dự án mới chưa tăng tương xứng. Điều này đặt ra rủi ro về tính ổn định nếu tiến độ triển khai của các dự án quy mô lớn bị ảnh hưởng.

Tại Khu kinh tế Đông Nam, công tác giải phóng mặt bằng và phát triển hạ tầng kỹ thuật tiếp tục là yếu tố then chốt. Một số khu vực chưa sẵn sàng quỹ đất sạch, trong khi nhu cầu từ các nhà đầu tư, đặc biệt là các dự án quy mô lớn và công nghệ cao, đang gia tăng.

Hạ tầng logistics và kết nối liên vùng dù đã được cải thiện nhưng chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp quy mô lớn. Chi phí vận chuyển và thời gian lưu thông hàng hóa vẫn là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và hiệu quả sản xuất.

Một điểm đáng lưu ý là mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Công nghiệp hỗ trợ phát triển chậm, số lượng doanh nghiệp nội địa đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng chưa nhiều, khiến giá trị gia tăng giữ lại tại địa phương còn thấp so với quy mô vốn đầu tư.

Chuyển hướng thu hút từ số lượng sang chất lượng

Trọng tâm trước hết là đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp, khu kinh tế, đặc biệt tại Khu kinh tế Đông Nam. Việc chủ động quỹ đất sạch, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ sẽ giúp rút ngắn thời gian triển khai dự án, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được xác định là khâu then chốt. Rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, minh bạch quy trình và tăng cường đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư theo hướng thực chất hơn.

Về định hướng thu hút, tỉnh ưu tiên các dự án công nghệ cao, chế biến – chế tạo, năng lượng sạch và các ngành có khả năng tạo chuỗi giá trị. Đây là bước chuyển rõ nét từ thu hút theo quy mô sang chú trọng hiệu quả, giá trị gia tăng và tính lan tỏa.

Song song với đó, phát triển doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là công nghiệp hỗ trợ, được xem là yếu tố quan trọng để nâng cao khả năng hấp thụ vốn FDI. Khi doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, hiệu ứng lan tỏa của FDI mới thực sự được phát huy.

Nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là lao động kỹ thuật, cũng là điều kiện then chốt để đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ và sản xuất hiện đại trong giai đoạn tới.

Kết quả thu hút FDI trong quý I/2026 cho thấy Nghệ An đang duy trì được sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư, qua đó góp phần quan trọng vào tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, hiệu quả thu hút đầu tư sẽ không chỉ được đo bằng quy mô vốn đăng ký, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh dài hạn.

Điều này đòi hỏi địa phương không chỉ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, mà còn phải nâng chất nền tảng phát triển – từ hạ tầng, quỹ đất đến năng lực doanh nghiệp nội địa và chất lượng nguồn nhân lực. Khi đó, FDI mới thực sự trở thành động lực bền vững cho tăng trưởng.