Thủ tướng: Nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh khu vực

Trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dự Phiên họp hẹp của Lãnh đạo các nước ASEAN và Phiên Đối thoại giữa Lãnh đạo ASEAN với đại diện Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA).

ASEAN tiên phong định hình môi trường chiến lược khu vực

Tại phiên họp hẹp của lãnh đạo các nước ASEAN, chia sẻ đánh giá về tác động của tình hình xung đột ở Trung Đông, các nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường phối hợp ứng phó, đa dạng hóa nguồn cung, đẩy mạnh kết nối năng lượng khu vực, trong đó có việc sớm đưa Hiệp định khung ASEAN về An ninh dầu mỏ vào vận hành và thúc đẩy triển khai Lưới điện ASEAN; tăng cường hợp tác, đẩy mạnh liên kết kinh tế sâu rộng, nâng cao năng lực tự cường, phối hợp ứng phó khủng hoảng, mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác; đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương ASEAN, Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á, kiên trì giải quyết các bất đồng, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. 

Các nhà lãnh đạo cũng khẳng định tiếp tục hỗ trợ Myanmar tìm kiếm giải pháp hòa bình, bền vững do Myanmar làm chủ và dẫn dắt, trên cơ sở đồng thuận 5 điểm.

Tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, để bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển, ASEAN cần chủ động hơn nữa, tiên phong định hình môi trường chiến lược khu vực. 

Thủ tướng đã nêu 3 đề xuất, thứ nhất là củng cố lòng tin và quản trị khác biệt bằng đối thoại. Về Biển Đông, Thủ tướng đề nghị các nước ASEAN phối hợp chặt chẽ, cùng Trung Quốc nỗ lực đàm phán xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế. 

Về Myanmar, Thủ tướng đề nghị ASEAN tiếp tục duy trì và mở rộng hỗ trợ nhân đạo cho người dân ở Myanmar, nghiên cứu điều chỉnh cách tiếp cận để can dự hiệu quả, thực chất hơn. 

Thứ hai, chủ động phòng ngừa, quản lý khủng hoảng và ứng phó các thách thức chung. Thủ tướng ủng hộ ASEAN củng cố các cơ chế sẵn có nhằm nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh khu vực. Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các nước ASEAN đấu tranh với tội phạm xuyên quốc gia; đồng thời thúc đẩy quản trị trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm. 

Thứ ba, chủ động dẫn dắt hợp tác với các đối tác, chuyển từ tư duy giữ vai trò trung tâm sang kiến tạo vai trò trung tâm. ASEAN cần xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác, tập trung vào thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và nguồn nhân lực chất lượng cao, những lĩnh vực mang lại lợi ích thiết thực cho người dân; đồng thời duy trì quan hệ cân bằng, khuyến khích các nước lớn hành xử có trách nhiệm.

Tăng cường hợp tác ASEAN - AIPA

Đối thoại với đại diện Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA), lãnh đạo các nước ASEAN đánh giá cao những chia sẻ, định hướng của AIPA; nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của Nghị viện và ủng hộ việc kết nạp Quốc hội Timor-Leste làm thành viên chính thức của AIPA. 

Tại Phiên Đối thoại, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định sự đồng hành giữa Chính phủ và Nghị viện các quốc gia thành viên là nền tảng, động lực quan trọng để ASEAN hiện thực hóa Tầm nhìn về một Cộng đồng đoàn kết, tự cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm, đồng thời đề xuất 3 định hướng cho hợp tác ASEAN - AIPA. Theo đó, hợp tác ASEAN - AIPA cần chuyển trọng tâm từ "thông qua nghị quyết" sang "theo dõi thực thi"; gắn kết hoạch định chính sách với hoạt động lập pháp, ngân sách và giám sát của Nghị viện các nước; phát huy vai trò ngoại giao nghị viện trong tăng cường tin cậy chính trị, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định và vai trò trung tâm của ASEAN; thúc đẩy hợp tác thực chất với các Nghị viện quan sát viên và đối tác phát triển; chia sẻ kinh nghiệm lập pháp, giám sát, ngân sách xanh và nghị viện số; tập trung vào thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng và kinh tế số; chuyển dịch năng lượng; an ninh lương thực; quản trị bền vững tài nguyên nước tiểu vùng Mê Công; phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, ma túy và lừa đảo trực tuyến. 

Nhân dịp này, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Quốc hội, Nghị viện các nước sớm xem xét phê chuẩn Công ước Hà Nội - Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng.