Thúc đẩy giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình Gaza trước khi Hamas giải giáp hoàn toàn

Theo đó, giai đoạn 2 sẽ tập trung vào tái thiết và quản lý hậu xung đột, ngay cả khi phong trào Hamas chưa hoàn tất việc giải giáp và thi thể con tin Israel cuối cùng chưa được trao trả. Động thái này phản ánh nỗ lực của Washington nhằm duy trì đà tiến trình chính trị mong manh tại Gaza trong bối cảnh nhiều thách thức an ninh và ngoại giao đan xen.

Theo các nguồn thạo tin, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thông báo với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Mỹ vẫn kiên định mục tiêu vừa đưa thi thể con tin Israel cuối cùng trở về, vừa thúc đẩy việc giải giáp Hamas, song không coi đây là điều kiện tiên quyết để bắt đầu giai đoạn hai của thỏa thuận Gaza. Giai đoạn này dự kiến tập trung vào việc thiết lập các cơ chế tái thiết và quản lý Dải Gaza sau chiến sự.

Phía Israel được cho là đã bày tỏ quan ngại, cho rằng việc chuyển sang giai đoạn hai khi Hamas chưa trao trả thi thể Trung sĩ cảnh sát Israel Ran Gvili và chưa giao nộp vũ khí có thể tiềm ẩn rủi ro an ninh. Tuy nhiên, Thủ tướng Netanyahu được cho là đã cam kết hợp tác với nỗ lực của Mỹ, dù vẫn duy trì lập trường thận trọng.

Trong thời gian qua, Mỹ đã phối hợp với các bên trung gian khu vực gồm Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy một lộ trình giải giáp từng bước đối với Hamas. Theo đó, phong trào này có thể bắt đầu bằng việc từ bỏ các loại vũ khí hạng nặng, song song với việc triển khai chương trình mua lại vũ khí hạng nhẹ. Mục tiêu của Washington là khởi động lộ trình này trong những tuần tới, dù chưa rõ liệu khuôn khổ đó có đáp ứng đầy đủ yêu cầu an ninh của Israel hay không.

Cùng với vấn đề an ninh, Mỹ đang chuẩn bị công bố thành phần của "Hội đồng Hòa bình" - một cơ chế quốc tế dự kiến tham gia định hướng tái thiết Gaza. Theo kế hoạch, hội đồng này sẽ bao gồm lãnh đạo một số quốc gia và tổ chức quốc tế lớn, đồng thời phối hợp với một ủy ban điều hành trung gian và một ủy ban kỹ trị Palestine phụ trách quản lý thực địa tại Gaza. Việc công bố danh sách này từng bị trì hoãn do khó khăn trong việc huy động sự ủng hộ quốc tế, song Washington kỳ vọng có thể chính thức ra mắt trong thời gian tới.

Về tái thiết, các nguồn tin cho biết Israel đang tiến hành rà phá bom mìn và dọn dẹp đổ nát tại khu vực phía Nam Gaza, gần thành phố Rafah, để xây dựng một khu dân cư thí điểm có thể tiếp nhận khoảng 20.000 người Palestine. Mỹ hy vọng mô hình này sẽ được nhân rộng trên toàn Dải Gaza, dù thành công phụ thuộc lớn vào hiệu quả hoạt động của chính quyền kỹ trị và khả năng làm suy giảm vai trò của Hamas.

Trong khi đó, nỗ lực tìm kiếm thi thể con tin Ran Gvili đã được nối lại sau thời gian gián đoạn do giao tranh và không kích. Các bên trung gian thừa nhận tiến trình này gặp nhiều khó khăn, song vẫn coi đây là yếu tố quan trọng nhằm củng cố lòng tin và duy trì thỏa thuận ngừng bắn đạt được từ tháng 10/2025.