Thực phẩm không giấy tờ, bếp ăn “đánh cược” bằng cảm quan

Trong 2 ngày vừa qua, thực hiện cao điểm tháng an toàn vệ sinh thực phẩm, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm trong chuỗi cung ứng tiếp tục được tăng cường nhằm đảm bảo an toàn từ trang trại đến bàn ăn.

Qua giám sát thực tế tại nhiều địa phương, đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, phối hợp với các cơ quan chức năng, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật về kiểm soát an toàn thực phẩm cho thấy vẫn còn nhiều lỗ hổng từ đầu vào đến khâu chế biến.

Vài phút trước, tiểu thương tại chợ Hà Vị (tỉnh Bắc Ninh) khẳng định với đoàn kiểm tra mình chỉ bán số lượng ít nên không có giấy tờ kiểm dịch, nhưng khi tủ đông được mở ra, lượng hàng thực tế lại hoàn toàn khác.

Khi kiểm soát còn thủ công, lỗ hổng càng dễ bộc lộ. Bắc Ninh là địa bàn công nghiệp lớn, chuỗi cung ứng tại một số đơn vị cung cấp suất ăn vẫn còn nhiều sơ hở.

Đầu vào khó kiểm soát, nhưng ngay cả khâu kiểm thực 3 bước, do đơn vị tự thực hiện lại chưa được làm chặt chẽ. Tại một số bếp ăn tập thể trong trường học ở tỉnh Lạng Sơn, đại diện nhà trường chưa xuất trình được nguồn gốc thực phẩm.

Bà Hứa Thị Ngân (Hiệu trưởng Trường mầm non Hoa Đào, tỉnh Lạng Sơn) chia sẻ: "Gần như kiểm tra bằng mắt thường và cảm quan. Kể cả hợp đồng chỉ ghi là cảm quan, nhìn bằng cảm quan".

"Theo cảm quan, khi tôi cảm thấy mùi hôi thì tôi sẽ bảo nhà thực phẩm đổi cho thịt khác để nấu", bà Hoàng Nhục Phình (Bếp trưởng bếp ăn Trường tiểu học Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn) cho hay.

Chỉ dựa vào cảm quan, nên cả người mua và người bán đều "mua may, bán rủi", nhất là tại những nơi tập trung nhiều hàng quán ăn uống đường phố như Hà Nội, sự chủ quan của một số tiểu thương tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm.

Không giấy tờ, không bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm, không được tập huấn đầy đủ kiến thức…, khi những "3 không" vẫn tồn tại, mọi khâu trong chuỗi cung ứng đều khó được kiểm soát.

Bà Nguyễn Thanh Hải (Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội) nhận định: "Vi phạm về an toàn thực phẩm có thể không ngay lập tức gây ra chết người, nhưng nó sẽ ngấm ngầm, ảnh hưởng tới sức khỏe của con người và ảnh hưởng tới giống nòi của cả một thế hệ. Các cơ quan quản lý ở trong chuỗi cung ứng thực phẩm còn đang bị xé lẻ và cần phải có một cơ quan làm đầu mối để quản lý chuỗi cung ứng này mới đảm bảo an toàn từ đầu từ khâu sản xuất đến bàn ăn".

Những lỗ hổng đang hiện hữu đặt ra yêu cầu sửa Luật An toàn thực phẩm theo hướng chặt chẽ và thực chất hơn, để không còn những khoảng trống trong kiểm soát an toàn thực phẩm. Đây cũng cơ hội để Việt Nam tiệm cận thông lệ quốc tế, bảo vệ tốt hơn sức khỏe người dân.